Digest — VWO Bedrijfseconomie, 2023 tijdvak 1

Bron: Examenbundel_Compleet_VWO_Bedrijfseconomie.pdf, p.170–229 (opgaven + bijlage/informatieboekje + uitwerkbijlage + correctievoorschrift incl. 2 aanvullingen). Examen bestaat uit 30 vragen, 61 punten, 6 opgaven.

Let op: dit tijdvak had een correctievoorschrift met ongewoon veel correcties — twee aanvullingen die vraag 8, 10, 14, 18, 19, 23 en 27 raken. Waar relevant vermeld bij het betreffende concept.

Ondernemingsplan

Vraagnummer(s): 1
Voorkwam in: vraag (opgave 1) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Tot welk onderdeel van het ondernemingsplan wordt een SWOT-analyse gerekend?” (antwoord: marketingplan)
Gewicht: laag (1p)

Marketingmix 4P

Vraagnummer(s): 4, 5
Voorkwam in: vraag (opgave 1) + correctievoorschrift (vraag 4 heeft een aanvulling: promotiebeleid/persoonlijke verkoop ook goedgerekend)
Frequentie dit tijdvak: 2×
Typisch vraagformat: “Leg uit welk onderdeel van de marketingmix … gebruikt bij het benaderen van …” / “Welke vorm van prijspolitiek paste … toe? Verklaar … doel van de prijspolitiek”
Gewicht: middel (3p); vraag 4 is foutgevoelig gebleken (aparte aanvulling)

Causation en effectuation

Vraagnummer(s): 7
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 1: randvoorwaarden) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Noem een fase uit informatiebron 1 die hoort bij effectuation. Motiveer tot welk kenmerk van effectuation deze randvoorwaarde hoort.”
Gewicht: laag-middel (2p)

Rechtsvormen

Vraagnummer(s): 6
Voorkwam in: vraag (opgave 2) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Van welke ondernemingsvorm is sprake …? Motiveer het antwoord met twee argumenten.” (vof, want geen rechtspersoon + meerdere eigenaren)
Gewicht: laag-middel (2p)

Samengestelde interest — contante waarde en eindwaarde

Vraagnummer(s): 8, 28
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 2 “Groeispaarrekening”, informatiebron 7 “schenken op papier”, formuleblad met somformule meetkundige reeks) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 2× (en vraag 8 is berekentechnisch het zwaarst)
Typisch vraagformat: “Bereken het bedrag dat … na bijschrijving van de interest, nog op de rekening heeft staan (zie formuleblad)” / rente-op-rente berekening op ontvangen schenkingsrente
Gewicht: hoog (3p + 2p = 5p). Let op: vraag 8 kreeg ZOWEL een eerste als een tweede aanvulling op het correctievoorschrift (rekenfout in eerste aanvulling zelf hersteld) — meest onstabiele antwoordmodel van dit tijdvak, dus nuttig oefenmateriaal voor de valkuilen in dit type reeksberekening.

Sparen

Vraagnummer(s): 8, 13, 28 (zijdelings, als vergelijkingsbasis voor rendement)
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 2)
Frequentie dit tijdvak: 2–3× zijdelings
Typisch vraagformat: rendement op ondernemingsvermogen vergelijken met “wanneer het bedrag op een spaarrekening was blijven staan”
Gewicht: middel, vooral als vergelijkingscontext bij vraag 13

Constante en variabele kosten

Vraagnummer(s): 9, 29, 30
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 3, 4, 5) + uitwerkbijlage + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 3×, inclusief de zwaarste vraag van het hele examen (vraag 9 = 6p)
Typisch vraagformat: “Toon met behulp van informatiebron … aan dat de verhuurprijs … € 166,38 is. Vul de uitwerkbijlage volledig in” / “Leg uit waarom de overheid alleen een subsidie verstrekte voor compensatie van constante kosten en niet voor de variabele kosten”
Gewicht: zeer hoog (1+1+3 = 5p direct, plus vraag 9’s 6p leunt zwaar op dit onderscheid) — samen goed voor ruim 15% van het examen

Integrale kostprijs en variabele kostprijs

Vraagnummer(s): 9
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 3, 4) + uitwerkbijlage
Frequentie dit tijdvak: 1× maar zwaarste vraag (6p)
Typisch vraagformat: kostprijsopbouw uit constante + variabele kosten per eenheid, met winstopslag
Gewicht: hoog

Verkoopprijs berekenen

Vraagnummer(s): 9
Voorkwam in: vraag + uitwerkbijlage (expliciete stappen: kostprijs → winstopslag → prijs excl. btw → btw → prijs incl. btw)
Frequentie dit tijdvak: 1×, zwaar (6p)
Typisch vraagformat: uitwerkbijlage-tabel invullen van kostprijs tot verhuurprijs incl. btw
Gewicht: hoog

Afschrijvingssysteem en waarderingsgrondslag

Vraagnummer(s): 9
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 3, 4: lineaire afschrijving inventaris in 5 jaar; aanhangwagens/hottubs in 6 jaar tot 15% restwaarde)
Frequentie dit tijdvak: 1× (deelberekening binnen vraag 9)
Typisch vraagformat: lineaire afschrijving met/zonder restwaarde als kostencomponent in een kostprijsberekening
Gewicht: middel (onderdeel van de 6p van vraag 9)

Break-even analyse

Vraagnummer(s): 30
Voorkwam in: vraag (opgave 6) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Bereken met behulp van de dekkingsbijdrage per … hoeveel … er minimaal verkocht moeten zijn … om break-even te spelen” (incl. subsidie als aftrekpost op te dekken bedrag)
Gewicht: middel (3p)

Voorcalculatorische en nacalculatorische resultatenrekening

Vraagnummer(s): 10
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 5: nacalculatorische gegevens)
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Bereken het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode … Geef aan of er sprake is van een voordelig of nadelig resultaat.” Let op: correctievoorschrift-aanvulling verschoof hier welke deelscore bij welke regel hoort.
Gewicht: laag-middel (2p)

Resultaatverdeling

Vraagnummer(s): 11, 18, 19
Voorkwam in: vraag (opgave 2 en 4) + correctievoorschrift (vraag 18 en 19 beide met aanvulling: deelscore stond op verkeerde regel / “mutatie” i.p.v. “toename”)
Frequentie dit tijdvak: 3×
Typisch vraagformat: “Bereken de omvang van het eigen vermogen …” (toerekening resultaat naar rato vermogen) / “Bereken de toename van de reserves … als gevolg van de verdeling van het resultaat” / preferent + stockdividend + cashdividend uit elkaar houden
Gewicht: hoog (2+2+2 = 6p)

Gewogen en ongewogen gemiddelde

Vraagnummer(s): 12, 20
Voorkwam in: vraag (opgave 2 en 4)
Frequentie dit tijdvak: 2×
Typisch vraagformat: “ongewogen rekenkundig gemiddelde van het vermogen dat hij geïnvesteerd heeft” / “gemiddelde beurskoers … op basis van het ongewogen gemiddelde”
Gewicht: middel (3+2 = 5p)

Rentabiliteitsratio’s

Vraagnummer(s): 12, 13, 20
Voorkwam in: vraag (opgave 2 en 4)
Frequentie dit tijdvak: 3×
Typisch vraagformat: “Bereken het rendement op zijn gemiddeld geïnvesteerde vermogen” / “Bereken het totale beleggersrendement … op basis van de gemiddelde beurskoers” (koersrendement + dividendrendement)
Gewicht: hoog (3+1+2 = 6p)

Arbeidsovereenkomst

Vraagnummer(s): 14, 15, 16, 17
Voorkwam in: vraag (opgave 3) + bijlage (cao-tabel) + correctievoorschrift (vraag 14 kreeg een INGRIJPENDE aanvulling: origineel antwoord “individuele arbeidsovereenkomst” is in de tweede aanvulling volledig omgedraaid naar “collectieve arbeidsovereenkomst”)
Frequentie dit tijdvak: 4×
Typisch vraagformat: individuele vs. collectieve arbeidsovereenkomst onderscheiden / bedrijfseconomische redenen voor bepaalde vs. onbepaalde tijd / redenen voor werkgever om contract te beëindigen
Gewicht: hoog (2+2+2+2 = 8p). Vraag 14 is een goed voorbeeld van een vraag waarbij het “voor de hand liggende” antwoord fout bleek — nuttig als oefenvraag met de aanvulling erbij.

Cao

Vraagnummer(s): 14, 17
Voorkwam in: vraag + bijlage (cao-tabel met salarisschalen, arbeidsduur, functie-indeling)
Frequentie dit tijdvak: 2×
Typisch vraagformat: “Toon met een berekening aan dat [salaris] hoger is dan wat in de cao is vermeld” (percentage deeltijd × cao-verhoging × beginsalaris functiegroep)
Gewicht: middel (2+2 = 4p)

Ontslagrecht en Arbowetgeving

Vraagnummer(s): 16
Voorkwam in: vraag + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Noem twee redenen voor een werkgever om een contract voor onbepaalde tijd voortijdig te beëindigen”
Gewicht: laag-middel (2p)

Maatschappelijk en geplaatst aandelenkapitaal

Vraagnummer(s): 18
Voorkwam in: vraag (opgave 4, balans Verdonk nv) + toelichting op de balans (preferent/gewoon aandelenkapitaal, nominale waarden)
Frequentie dit tijdvak: 1× (maar basis voor vraag 18–20)
Typisch vraagformat: onderscheid preferent/gewoon aandelenkapitaal met nominale waarde gebruiken in dividendberekening
Gewicht: middel

Waarde van een aandeel — nominale waarde, beurskoers, emissiekoers en intrinsieke waarde

Vraagnummer(s): 18, 19, 20, 23
Voorkwam in: vraag (opgave 4) + correctievoorschrift (vraag 18, 19 met aanvulling; vraag 23: ALTIJD 2 scorepunten toekennen ongeacht antwoord, wegens onduidelijke vraagstelling)
Frequentie dit tijdvak: 4×
Typisch vraagformat: preferent/gewoon dividend berekenen, dividendbelasting, koers- en dividendrendement, gevolgen van aandelenemissie voor beleggersrendement
Gewicht: hoog (2+2+2+2 = 8p). Vraag 23 is bijzonder: de hele vraag werd na afname “gratis” scorepunten wegens ondeugdelijke vraagstelling — vermeldenswaard als voorbeeld van hoe corona-achtige onduidelijkheden in examens worden afgehandeld.

Organen binnen een organisatie

Vraagnummer(s): 21
Voorkwam in: vraag (opgave 4)
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Noem een andere bevoegdheid van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders dan het vaststellen van de hoogte van het dividend”
Gewicht: laag (1p)

Liquiditeitsratio’s

Vraagnummer(s): 22
Voorkwam in: vraag (opgave 4)
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Leg uit waarom de quick ratio … daalt door het beschikbaar stellen van cash dividend. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer.”
Gewicht: middel (2p)

Financieringsmogelijkheden bv en nv

Vraagnummer(s): 23
Voorkwam in: vraag (opgave 4) + correctievoorschrift (zie noot bij vraag 23 hierboven: altijd 2p wegens onduidelijke vraag)
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: “Leg uit dat het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare aandelenemissie negatieve gevolgen kan hebben voor het toekomstige beleggersrendement … Betrek teller en noemer”
Gewicht: middel (2p), met de kanttekening dat dit een gecorrigeerde/omstreden vraag was

Erven

Vraagnummer(s): 24, 25, 26
Voorkwam in: vraag (opgave 5) + bijlage (informatiebron 6: tarieven en vrijstellingen erf-/schenkbelasting 2020) + correctievoorschrift
Frequentie dit tijdvak: 3×
Typisch vraagformat: “Hoe heet het gedeelte van de erfenis waarop een onterfd kind toch recht heeft?” (legitieme portie) / erfdeel berekenen bij onterving / erfbelasting berekenen met vrijstelling en schijventarief
Gewicht: hoog (1+1+4 = 6p)

Schenken

Vraagnummer(s): 26, 27, 28
Voorkwam in: vraag (opgave 5) + bijlage (informatiebron 6, 7: schenken op papier) + correctievoorschrift (vraag 27 kreeg een kleine aanvulling: haakjes-gedeelte hoeft niet genoemd te worden)
Frequentie dit tijdvak: 3×
Typisch vraagformat: schenkbelasting berekenen over doorgeschonken erfdeel / “Hoe kan … worden voorkomen dat er bij schenkingen belasting moet worden betaald?” (jaarlijks binnen vrijstelling) / schenken op papier met enkelvoudige interest
Gewicht: hoog (4+1+2 = 7p, deels overlappend met Erven bij vraag 26)

Enkelvoudige interest

Vraagnummer(s): 28
Voorkwam in: vraag + bijlage (informatiebron 7: “6% enkelvoudige interest per 12 maanden”)
Frequentie dit tijdvak: 1×
Typisch vraagformat: jaarlijkse enkelvoudige interest over schenking op papier berekenen, vervolgens op een aparte rekening samengesteld laten renderen
Gewicht: laag-middel (onderdeel van de 2p van vraag 28)

Niet-gematchte onderwerpen (getoetst in dit examen, maar geen passende conceptnotitie in de vault)

SWOT-analyse (intern/extern, sterkte/zwakte/kans/bedreiging) — vraag 2 (2p). Grenst aan “Ondernemingsplan.md” maar dat bestand dekt niet de SWOT-classificatielogica zelf. Overweeg een aparte notitie “SWOT-analyse.md”.
Marktsegmentatie (kenmerken) — vraag 3 (2p). Geen vault-bestand over marktsegmentatie; “Marketingdoelstellingen.md” en de Marketingmix-bestanden dekken dit niet.
Financieringsmogelijkheden eenmanszaak en vof.md — geen directe vraag test specifiek de financieringskant van deze rechtsvormen dit tijdvak (vraag 6 test alleen de rechtsvorm-classificatie zelf, zie “Rechtsvormen.md”); zwak/indirect verband, niet apart opgenomen.
Oprichtingsverplichtingen eenmanszaak.md — komt alleen als verhaalcontext voor (Johanna schrijft zich in bij de KvK), niet als vraag.
Samenwonen, trouwen en scheiden.md — de scheiding van Saar en Kees is verhaalcontext in opgave 5, maar geen enkele vraag toetst dit concept zelf (alle vragen gaan over erven/schenken).

Vault-concepten die dit tijdvak helemaal niet aan bod kwamen

DuPont-schema, Netto contante waarde, Opties (call en put), Transfer pricing, True pricing, Voorraadwaardering, Solvabiliteitsratio’s, Off-balance-sheet financiering, Niet uit de balans blijkende verplichtingen en risico’s, Financiële en niet-financiële informatie, Controleverklaring en externe accountant, Faillissement en surseance van betaling, Huren versus kopen van een woning, Hypotheekvormen, Consumptief krediet, Indexcijfers, Instroom- doorstroom- en uitstroomfase, Maatschappelijk verantwoord ondernemen, Marketingdoelstellingen, Marktefficiëntie, Omloopsnelheid en resultaatmarge, Ondernemingsraad en vakbond, Periodetoerekeningstelsel en kasstelsel, Procentuele verandering versus procentpunt, Push- en pullstrategie, Soorten onderzoeksvragen, Sponsoring, Tarief berekenen dienstverlenende organisatie, Toegerekende kosten en periodekosten, Verschillenanalyse, Verzekeren, Vermogensmarkt en toezichthouders, Voorwaarden vermogensverschaffers, Vormen van kort vreemd vermogen, Vormen van lang vreemd vermogen, Waarde van een obligatie, Winst en cashflow, Winst- en verliesrekening opbouw, Gevolgen van financiële feiten voor balans en resultatenrekening, B2C/B2B/C2B/C2C-marketing, Absolute en relatieve omvang van een organisatie, Koersbepalende factoren, Hefboomformule, Agio op aandelen, Beleggen — vermogenstitels, Beloningsvormen, Loonkosten per eenheid product.

Examenvault 2027

Verkenner

Bedrijfseconomie 2023-tijdvak1-digest