Prioriteit: đźź Midden
In 3 van de 6 examenjaren: beloning of provisie berekenen, en de gevolgen van beloning in aandelen (SAR’s) uitleggen.
Wat moet je kunnen?
- Beloning in geld berekenen (vast deel plus provisie of bonus).
- De gevolgen van beloning in aandelen voor de organisatie uitleggen: motivatie, binding, liquiditeit, verwatering.
De kern
| Vorm | Voordeel voor de organisatie | Nadeel |
|---|---|---|
| vast loon | voorspelbaar | geen prikkel tot prestatie |
| provisie of bonus | prikkel tot prestatie | kosten wisselen, kan korte-termijndenken geven |
| aandelen of SAR’s | binding en betrokkenheid bij de koers; spaart nu geld | verwatering (bij echte aandelen), kosten later |
- SAR (stock appreciation right): de werknemer krijgt later de koersstijging in geld uitbetaald, zonder dat er aandelen worden uitgegeven. Dat spaart liquiditeit in de opstartfase.
- Beloning is onderdeel van het personeelsbeleid (zie Instroom- doorstroom- en uitstroomfase).
Zo wordt het gevraagd
- “Leg uit dat de uitgifte van SARs kan leiden tot een beter r[esultaat]…” (2024-1 vraag 9).
- “Bereken de gemiddelde provisie” (2022-3 vraag 10).
- “Bereken het totaal van de beloningen die [ondernemer] in [jaar] v[erwacht]…” (2021-1 vraag 9).
Zo formuleer je het antwoord. Rekenvraag: splits de beloning in een vast deel en een variabel deel (provisie of bonus als percentage van omzet of winst) en laat elke stap zien. Uitlegvraag over beloning in aandelen of SAR’s: de werknemer profiteert van een hoger resultaat, dus heeft een prikkel om productiever te werken → het resultaat kan stijgen.
Zo scoor je de punten. 2021-1 vraag 9 en 2024-1 vraag 9 zijn 1p voor de juiste berekening of uitleg. Bij 2022-3 vraag 10 (4p) werk je in een tabel en krijg je punten per juist berekend tussenbedrag.
Uitgewerkt voorbeeld
Vast plus provisie (examenstijl, vergelijk 2022-3 vraag 10)
Een verkoper krijgt €30.000 vast per jaar en 3% provisie over de omzet. Omzet: €200.000. Beloning: €36.000
Valkuilen
- SAR’s en aandelen gelijkstellen (bij SAR’s worden geen aandelen uitgegeven).
- Vergeten dat een provisie meestal over de omzet exclusief btw gaat.
Test jezelf
Waarom kan beloning in aandelen de binding van personeel vergroten?
Het personeel profiteert mee van een koersstijging en heeft er belang bij om bij het bedrijf te blijven.
Welk nadeel heeft beloning in echte aandelen voor de bestaande aandeelhouders?
Verwatering: de winst en de zeggenschap worden over meer aandelen verdeeld.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 6 examenjaren — 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2024 tijdvak 1 vraag 9 · 1 punt antwoord bijlage 2024 tijdvak 1 vraag 11 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 10 · 4 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2022 tijdvak 3 vraag 11 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 16 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 9 · 1 punt antwoord bijlage Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)