Prioriteit: đźź  Midden

In 3 van de 6 examenjaren: beloning of provisie berekenen, en de gevolgen van beloning in aandelen (SAR’s) uitleggen.

Wat moet je kunnen?

  • Beloning in geld berekenen (vast deel plus provisie of bonus).
  • De gevolgen van beloning in aandelen voor de organisatie uitleggen: motivatie, binding, liquiditeit, verwatering.

De kern

VormVoordeel voor de organisatieNadeel
vast loonvoorspelbaargeen prikkel tot prestatie
provisie of bonusprikkel tot prestatiekosten wisselen, kan korte-termijndenken geven
aandelen of SAR’sbinding en betrokkenheid bij de koers; spaart nu geldverwatering (bij echte aandelen), kosten later
  • SAR (stock appreciation right): de werknemer krijgt later de koersstijging in geld uitbetaald, zonder dat er aandelen worden uitgegeven. Dat spaart liquiditeit in de opstartfase.
  • Beloning is onderdeel van het personeelsbeleid (zie Instroom- doorstroom- en uitstroomfase).

Zo wordt het gevraagd

  • “Leg uit dat de uitgifte van SARs kan leiden tot een beter r[esultaat]…” (2024-1 vraag 9).
  • “Bereken de gemiddelde provisie” (2022-3 vraag 10).
  • “Bereken het totaal van de beloningen die [ondernemer] in [jaar] v[erwacht]…” (2021-1 vraag 9).

Zo formuleer je het antwoord. Rekenvraag: splits de beloning in een vast deel en een variabel deel (provisie of bonus als percentage van omzet of winst) en laat elke stap zien. Uitlegvraag over beloning in aandelen of SAR’s: de werknemer profiteert van een hoger resultaat, dus heeft een prikkel om productiever te werken → het resultaat kan stijgen.

Zo scoor je de punten. 2021-1 vraag 9 en 2024-1 vraag 9 zijn 1p voor de juiste berekening of uitleg. Bij 2022-3 vraag 10 (4p) werk je in een tabel en krijg je punten per juist berekend tussenbedrag.

Uitgewerkt voorbeeld

Vast plus provisie (examenstijl, vergelijk 2022-3 vraag 10)

Een verkoper krijgt €30.000 vast per jaar en 3% provisie over de omzet. Omzet: €200.000. Beloning: €36.000

Valkuilen

  • SAR’s en aandelen gelijkstellen (bij SAR’s worden geen aandelen uitgegeven).
  • Vergeten dat een provisie meestal over de omzet exclusief btw gaat.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)