Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 6 examenjaren: korte kennisvragen (1p) en salarisberekeningen met een cao-tabel.
Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat een cao is en wie de partijen zijn.
- Weten wanneer een individuele overeenkomst mag afwijken.
- Een salaris berekenen uit een cao-tabel (schaal, arbeidsduur).
De kern
- Partijen: werkgever of werkgeversorganisatie tegenover een of meer vakbonden (zie Ondernemingsraad en vakbond).
- Inhoud: loonschalen, werktijden, vakantie, secundaire voorwaarden.
- Afwijken: een individuele arbeidsovereenkomst (zie Arbeidsovereenkomst) mag alleen in het voordeel van de werknemer afwijken.
- Korte looptijd: vaker onderhandelen, meer onzekerheid voor de werkgever.
- Deeltijd: het salaris naar rato van het aantal uren: .
Zo wordt het gevraagd
- Mag een individuele arbeidsovereenkomst afwijken van de cao? (2026-1 vraag 9, 1p).
- Een nadelig gevolg voor de werkgever van een cao met korte looptijd (2026-2 vraag 2, 1p).
- “Toon met een berekening aan dat [salaris] hoger i[s]…” met een cao-tabel (2023-1 vraag 14).
Zo formuleer je het antwoord. Kennisvraag: antwoord met de regel en de voorwaarde erbij (bijvoorbeeld: afwijken van de cao mag, maar alleen in het voordeel van de werknemer). Bij “hoort dit bij de cao of de individuele arbeidsovereenkomst?”: kies eerst en geef dan de reden (collectief voor iedereen tegenover afgestemd op het individu). Rekenvraag: lees de juiste regel uit de cao-tabel en laat de stappen zien.
Zo scoor je de punten. 2026-1 vraag 9 en 2026-2 vraag 2 zijn 1p voor het juiste antwoord met de reden. Bij 2023-1 vraag 14 1p voor de keuze en 1p voor de motivering; het tweede punt krijg je alleen als de keuze goed is.
Uitgewerkt voorbeeld
Deeltijdsalaris (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 14)
Volgens de cao hoort bij de schaal €3.200 per maand bij 38 uur per week. Een werknemer werkt 32 uur. Salaris: €2.694,74 per maand
Valkuilen
- Denken dat een werkgever in een individueel contract lager mag gaan dan de cao.
- De ondernemingsraad als cao-partij noemen (dat is de vakbond).
Test jezelf
Mag een werkgever een werknemer meer vakantiedagen geven dan de cao voorschrijft?
Ja: afwijken in het voordeel van de werknemer mag.
Waarom is een cao met een korte looptijd nadelig voor de werkgever?
Er moet vaker onderhandeld worden, met kans op hogere looneisen of onrust.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 6 examenjaren — 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 9 · 1 punt antwoord bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 2 · 1 punt antwoord bijlage 2023 tijdvak 1 vraag 14 · 2 punten antwoord bijlage 2023 tijdvak 1 vraag 17 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 3 vraag 1 · 2 punten antwoord bijlage Toelichting per vindplaats