Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 6 onderzochte examenjaren: korte kennisvragen (1p) en salarisberekeningen met een cao-tabel.
Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat een cao is en wie de partijen zijn.
- Weten wanneer een individuele overeenkomst mag afwijken.
- Een salaris berekenen uit een cao-tabel (schaal, arbeidsduur).
De kern
- Partijen: werkgever of werkgeversorganisatie tegenover een of meer vakbonden (zie Ondernemingsraad en vakbond).
- Inhoud: loonschalen, werktijden, vakantie, secundaire voorwaarden.
- Afwijken: een individuele arbeidsovereenkomst (zie Arbeidsovereenkomst) mag alleen in het voordeel van de werknemer afwijken.
- Korte looptijd: vaker onderhandelen, meer onzekerheid voor de werkgever.
- Deeltijd: het salaris naar rato van het aantal uren: .
Zo wordt het gevraagd
- Mag een individuele arbeidsovereenkomst afwijken van de cao? (2026-1 vraag 9, 1p).
- Een nadelig gevolg voor de werkgever van een cao met korte looptijd (2026-2 vraag 2, 1p).
- “Toon met een berekening aan dat [salaris] hoger i[s]…” met een cao-tabel (2023-1 vraag 14).
Uitgewerkt voorbeeld
Deeltijdsalaris (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 14)
Volgens de cao hoort bij de schaal €3.200 per maand bij 38 uur per week. Een werknemer werkt 32 uur. Salaris: €2.694,74 per maand
Valkuilen
- Denken dat een werkgever in een individueel contract lager mag gaan dan de cao.
- De ondernemingsraad als cao-partij noemen (dat is de vakbond).
Test jezelf
Mag een werkgever een werknemer meer vakantiedagen geven dan de cao voorschrijft?
Ja: afwijken in het voordeel van de werknemer mag.
Waarom is een cao met een korte looptijd nadelig voor de werkgever?
Er moet vaker onderhandeld worden, met kans op hogere looneisen of onrust.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2023 tijdvak 1, vraag 14 en 17: salaris uit de cao-tabel
- 2026 tijdvak 1, vraag 9: afwijken van de cao (1p)
- 2026 tijdvak 2, vraag 2: korte looptijd (1p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 50%.
- 2026 tijdvak 2: vraag 2
- 2026 tijdvak 1: vraag 9
- 2023 tijdvak 1: vraag 14, 17
- 2021 tijdvak 3: vraag 1