Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 6 examenjaren, soms als hele opgave (2022-3): ontslagroute kiezen, transitievergoeding berekenen, uitgangspunten van een werknemer beoordelen.
Wat moet je kunnen?
- De ontslagroutes onderscheiden en koppelen aan een reden.
- De gevolgen van ontslag voor de organisatie uitleggen en berekenen (transitievergoeding).
- Weten dat de Arbowet over veiligheid en gezondheid gaat.
De kern
| Route | Wanneer |
|---|---|
| UWV (ontslagvergunning) | bedrijfseconomische redenen (reorganisatie), langdurige arbeidsongeschiktheid |
| kantonrechter | reden ligt bij de werknemer (disfunctioneren, verwijtbaar gedrag); ook ontslag op staande voet kan daar worden getoetst |
| wederzijds goedvinden | werkgever en werknemer spreken samen een regeling af (vaststellingsovereenkomst) |
- Ontslag op staande voet: direct, bij een dringende reden (bijvoorbeeld diefstal); geen transitievergoeding.
- Transitievergoeding: bij ontslag op initiatief van de werkgever. De regels worden in de opgave gegeven; op dit moment geldt 1/3 maandsalaris per dienstjaar.
- Arbowet (Arbeidsomstandighedenwet): veiligheid, gezondheid en welzijn van werknemers.
- Gewone arbeidsovereenkomsten: zie Arbeidsovereenkomst.
Zo wordt het gevraagd
- “Leg uit of deze twee uitgangspunten van [werknemer] juist zijn” over een vergoeding bij vrijwillig ontslag (2023-2 vraag 3).
- “Noem twee redenen voor een werkgever om een contract voor onbepaalde tijd voortijdig te beëindigen” (2023-1 vraag 16).
- “Welke wet gaat over veiligheid op het werk?” (2022-2 vraag 1).
- Een opgave over ontslag en de kosten ervan (2022-3 vraag 6–8, 10 en 12).
Zo formuleer je het antwoord. Noem de ontslagreden met de juiste term (bedrijfseconomische reden, disfunctioneren, dringende reden, langdurige arbeidsongeschiktheid) en geef aan bij wie de oorzaak ligt. Bij “zijn deze uitgangspunten juist?”: oordeel per uitgangspunt (juist of onjuist) met de regel erbij (bijvoorbeeld: wie zelf ontslag neemt, krijgt geen transitievergoeding).
Zo scoor je de punten. 1p per juist element: bij 2023-2 vraag 3 1p per beoordeeld uitgangspunt, bij 2023-1 vraag 16 1p per juiste reden, en bij 2022-3 vraag 6 1p per ontslagreden met de oorzaak. 2022-2 vraag 1 is 1p voor de naam van de wet.
Uitgewerkt voorbeeld
Een werknemer verdient €3.600 per maand en is 6 jaar in dienst. Hij wordt ontslagen om bedrijfseconomische redenen (via het UWV). Transitievergoeding: 1/3 maandsalaris per dienstjaar (gegeven). €7.200
Valkuilen
- Bedrijfseconomisch ontslag via de kantonrechter laten lopen (dat is het UWV).
- Denken dat een werknemer die zelf ontslag neemt een transitievergoeding krijgt.
- Arbowet en arbeidsovereenkomst verwarren.
Test jezelf
Een bedrijf moet door omzetverlies 20 banen schrappen. Welke ontslagroute?
Het UWV (bedrijfseconomische redenen).
Krijgt een werknemer die op staande voet wordt ontslagen wegens diefstal een transitievergoeding?
Nee: het ontslag is het gevolg van ernstig verwijtbaar gedrag.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 6 examenjaren — 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 1 vraag 11 · 2 punten antwoord bijlage 2023 tijdvak 1 vraag 16 · 2 punten antwoord bijlage 2023 tijdvak 2 vraag 3 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 2 vraag 1 · 1 punt antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 6 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 7 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 8 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 3 vraag 10 · 4 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2022 tijdvak 3 vraag 12 · 3 punten antwoord bijlage Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)