Natuurkunde 2023-tijdvak1-digest

Digest 2023 tijdvak I — Natuurkunde vwo

• [Significante cijfers] | vraag 1 | vraag | expliciete instructie “noteer je antwoord in twee significante cijfers” bij afgelegde afstand per bewegingscyclus | 4p

• [Significante cijfers] | vraag 18 | vraag | uitleg of extra sig. cijfer bij diameter (schuifmaat) de nauwkeurigheid van de akoestische lengte vergroot (optellen/vermenigvuldigen-regel) | 3p

• [Significante cijfers] | vraag 19 | vraag | foutmarge golflengte inschatten en beargumenteren dat deze te klein is om zichtbaar te zijn in de grafiek | 2p

• [Plaats-tijd en snelheid-tijddiagrammen] | vraag 1 | vraag+bijlage | afgelegde weg bepalen als oppervlakte onder de (v,t)-grafiek uit figuur 4 (uitwerkbijlage) | 4p

• [Veerkracht] | vraag 2 | vraag | Fv=Cu (veerconstante ski 100 kN/m) gebruikt om inzakking te vergelijken met camberhoogte | 4p

• [Veerkracht] | vraag 3 | vraag | niet-lineair (F,h)-diagram van skiflexibiliteit vergeleken met (F,s)-diagrammen; ski als “veer” die niet precies aan Hooke voldoet | 4p

• [Zwaartekracht] | vraag 2 | antwoordmodel | gewicht (40 kg·9,81 m/s²) per ski berekend uit massa verdeeld over twee ski’s | 4p

• [Arbeid] | vraag 3 | vraag | arbeid gelijkgesteld aan oppervlakte onder het (F,s)-diagram om amateur- vs professionele ski te vergelijken | 4p

• [Wrijvingskracht] | vraag 4 | vraag | Fw=fd·Fn; beoordelen of er recht evenredig verband is tussen fd en massa resp. snelheid | 4p

• [Elektrische componenten] | vraag 5 | bijlage | stoomknop correct aansluiten in schakelschema met thermostaten (uitwerkbijlage) | 2p

• [Elektrische componenten] | vraag 6 | bijlage | positie van de veiligheidsthermostaat aangeven in het schakelschema (uitwerkbijlage) | 1p

• [Rendement] | vraag 7 | vraag | η=Pnuttig/Pin gebruikt om Pin te berekenen uit nuttig vermogen 0,80 kW en rendement 95% | 3p

• [Wet van Ohm] | vraag 7 | antwoordmodel | P=UI en U=IR gecombineerd tot R=U²/P om weerstand verwarmingselement (63 Ω) te bepalen | 3p

• [Soortelijke weerstand] | vraag 8 | vraag | ρ=RA/l gebruikt om diameter van nichroomdraad te berekenen en massieve staaf vs. holle buis te onderscheiden | 4p

• [Ontsnappingssnelheid] | vraag 9 | vraag | minimale snelheid van plasma om te ontsnappen aan het gravitatieveld van de zon | 4p

• [Gravitatie-energie] | vraag 9 | antwoordmodel | Eg=−GmM/r gebruikt in energiebalans Ek+Eg=0 voor ontsnappingssnelheid | 4p

• [Wet van behoud van energie] | vraag 9 | antwoordmodel | Ek+Eg=(Ek+Eg)∞=0 als uitgangspunt voor de afleiding van de ontsnappingssnelheid | 4p

• [Eenparige rechtlijnige beweging] | vraag 10 | vraag | vgem=Δx/Δt gebruikt om gemiddelde snelheid van het plasma over 1,5·10¹¹ m te berekenen | 2p

• [Magnetisch veld] | vraag 11 | bijlage | magnetische noordpool van de aarde aangeven op vergrote figuur van het aardmagnetisch veld (uitwerkbijlage) | 1p

• [Magnetisch veld] | vraag 13 | vraag | veldlijnen dichter bij elkaar nabij de polen → grotere magnetische veldsterkte, verklaart afnemende cirkelstraal | 2p

• [Lorentzkracht] | vraag 12 | bijlage | richting van de lorentzkracht tekenen op het geladen deeltje en daaruit het teken van de lading bepalen (uitwerkbijlage) | 3p

• [Middelpuntzoekende kracht] | vraag 13 | antwoordmodel | grotere lorentzkracht (= middelpuntzoekende kracht) bij de polen verklaart kleinere cirkelstraal van de schroefbeweging | 2p

• [Elektronvolt] | vraag 14 | vraag | fotonenergie van 2,22 eV omgerekend naar joule om de golflengte te berekenen | 4p

• [Uitzending en absorptie van straling] | vraag 14 | vraag | aangeslagen zuurstofatoom zendt bij terugvallen foton uit (dominante poollichtkleur uit E=hc/λ) | 4p

• [Uitzending en absorptie van straling] | vraag 15 | vraag | dichtheidsverhouding N2/O per hoogte bepaalt welke overgang (en dus kleur) domineert in het poollicht | 3p

• [Staande golven] | vraag 16 | vraag | akoestische lengte van boomwhacker-buis bepaald uit resonantiefrequentie grondtoon en staande-golfpatroon | 4p

• [Staande golven] | vraag 17 | vraag | uit formule voor akoestische lengte afleiden of de buiken binnen of buiten de buis vallen | 2p

• [Golfsnelheid] | vraag 16 | antwoordmodel | v=λf gebruikt (met opgezochte geluidssnelheid) om golflengte van de grondtoon te bepalen | 4p

• [Golfsnelheid] | vraag 20 | antwoordmodel | steilheid van de rechte lijn in het gelineariseerde (f, 1/λ)-diagram levert de geluidssnelheid v=λf | 4p

• [Linealiseren van verbanden] | vraag 20 | bijlage | coördinatentransformatie naar (f, 1/λ)-diagram; twee grenslijnen door foutmarges en oorsprong tekenen op uitwerkbijlage | 4p

• [Model in de natuurkunde] | vraag 21 | vraag | botsende-deeltjesmodel expliciet benoemd als klassiek model om afname van bundelintensiteit te verklaren | 2p

• [Halveringsdikte] | vraag 22 | bijlage | halveringsdikte d½ aangeven in de (T,x)-doorlaatkromme en controleren met T=e^(−x/λ) | 3p

• [De Broglie-golflengte] | vraag 23 | vraag | λ=h/p met p=√(2mEk) gebruikt om de debroglie-golflengte van een elektron van 1,0 eV te berekenen | 3p

• [Deeltje in een put] | vraag 24 | vraag | resonantievoorwaarde L=n(λII/2) gekoppeld aan λ=h/p en Ekin=Eelek+Eput om verschillende resonantiepieken te verklaren | 4p

• [Deeltje in een put] | vraag 25 | vraag | En=n²h²/8mL² (oneindig hoge wanden, n=1) gebruikt om de putdiepte Eput van het xenonatoom te berekenen | 4p

Totaal aantal geraakte concepten: 26