Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren: een boog of brug als parabool, parameters uit punten bepalen, en een maximum van een product van twee lineaire factoren.
Wat moet je kunnen?
- Een parabool opstellen uit gegeven punten en een top of symmetrie.
- De top en de nulpunten bepalen en in de context uitleggen.
- Een product van twee lineaire formules herkennen en uitwerken tot .
De kern
| Vorm | Wat je direct ziet |
|---|---|
| = snijpunt met de -as; top bij | |
| top | |
| top op de -as: ; symmetrisch in de -as |
- : dalparabool (minimum); : bergparabool (maximum).
- Boog of brug met de top op de -as: , met = hoogte en uit een punt op de grond.
- Nulpunten en snijpunten vind je met de GR. De abc-formule en ontbinden in factoren horen bij vwo A niet tot de vereiste algebraïsche vaardigheden; haakjes wegwerken wel (syllabus, bijlage 4: C1 en H2).
Zo wordt het gevraagd
- “Onderzoek of” iemand rechtop onder een parabolische brug kan lopen (2024-2 vraag 20).
- Parameters en bepalen uit twee gegeven waarden, “Licht je antwoord toe” (2026-1 vraag 12).
- Een parabolische trendlijn met minimum en een waarde uit de figuur gebruiken (2022-2 vraag 13).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de vorm van de formule op, de punten die je invult, de berekende parameters en de conclusie met de context (hoogte, afstand).
Zo scoor je de punten. Bij 2024-2 vraag 20 (5p): 1p voor (de top), 1p voor het punt op de grond, 1p voor , 1p voor de juiste (6 meter van de waterkant) en 1p voor de hoogte met conclusie. Bij 2026-1 vraag 12 (3p): 1p voor de twee vergelijkingen, 1p voor de aanpak (oplossen of gericht proberen) en 1p voor en .
Uitgewerkt voorbeeld
Boog als parabool (examenstijl, vergelijk 2024-2 vraag 20)
Een boog is 20 m breed en 6 m hoog, met de top op de -as. Hoe hoog is de boog 2 m van de rand?
- Vorm: ; de rand ligt bij en .
- , dus .
- 2 m van de rand is : 2,16 m.
Parameters uit twee waarden (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 12)
met en . Bereken en .
- en
- Aftrekken: , dus en .
Controle: ✓
Valkuilen
- De top op de -as aannemen terwijl de figuur dat niet laat zien.
- De halve breedte vergeten: bij een boog van 20 m breed ligt de rand bij .
- Bij vergeten eerst 1 af te trekken.
- Een conclusie weglaten bij een “onderzoek of”-vraag.
Test jezelf
Waar ligt de top van ?
en : top .
Hoe vind je de nulpunten van op het examen?
Met de GR: voer in en bepaal de nulpunten (of de snijpunten met ): en .
Werk uit: .
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2022, 2023, 2024, 2026 — 75%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 20 · 5 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 2 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 9 · 5 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 13 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 4 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 3 · 4 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 12 (3p): in vraagstelling — A(n) = p·(n − 1)² + q voor het aantal blokjes. vraag 13 (3p): in vraagstelling — A(n) = 6n² − 12n + 8 > 250.
- 2024 tijdvak 2: vraag 20 (5p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: boog y = a·x² + b door (0; 5,3) en (13,35; 0): b = 5,3, a = −0,0297.
- 2023 tijdvak 2: vraag 2 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — totale herbouwkosten zijn een tweedegraadsfunctie van V (bergparabool).
- 2022 tijdvak 2: vraag 9 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — met B = 1: S = 3,2525L − 0,05L² (tweedegraads in L). vraag 13 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: V = c·t² + 81 met een punt uit de figuur (2008: t = 10, V = 100): c = 0,19; V(17) = 135,9 ≠ 150, conclusie.
- 2019 tijdvak 2: vraag 4 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — T − B = −10,2t² + 364t + 14 600 (tweedegraads).
- 2018 tijdvak 1: vraag 3 (4p): in vraagstelling — doelvorm a·j² + b·j + c.
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)