Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 6 examenjaren, vaak als deelberekening in een kostprijs- of kostenvraag, soms als losse vraag over boekwaarde of boekresultaat (1–3p).
Wat moet je kunnen?
- Afschrijvingskosten per jaar of per maand berekenen, ook voor een deel van het jaar.
- De boekwaarde en het boekresultaat bij verkoop berekenen.
- Het effect van een andere restwaarde, levensduur of waarderingsgrondslag op het resultaat uitleggen.
De kern
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| vast percentage van de aanschafwaarde | elk jaar hetzelfde bedrag (lineair) |
| boekresultaat | verkoopprijs − boekwaarde |
| historische uitgaafprijs | waarderen tegen de oorspronkelijke aanschafprijs |
| actuele waarde | waarderen tegen de huidige (vervangings)waarde |
| liquidatiewaarde | opbrengst bij gedwongen verkoop |
- Aanschafwaarde = aanschafprijs exclusief btw + bijkomende kosten (installatie, transport).
- Lagere restwaarde of kortere levensduur → hogere afschrijvingskosten → lager resultaat. De kasstroom verandert niet (zie Winst en cashflow).
- Gekocht in de loop van het jaar: alleen de maanden in gebruik tellen.
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken de afschrijvingskosten van [activum] voor [jaar]” met een deel-van-het-jaar-correctie (2025-1 vraag 9 en 12).
- “Bereken het bedrag dat … ontvangt bij de verkoop … voor 120% van de verwachte boekwaarde” (2025-2 vraag 7, 2p).
- “Wat is het gevolg van het [zo laag mogelijk vaststellen van de restwaarde] voor het resultaat van de onderneming in het eerste jaar? Motiveer het antwoord” (2022-2 vraag 3).
- “Bereken de verwachte toename van de afschrijvingskosten over 2021 als gevolg van het plan” (2021-3 vraag 14, 2p).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de afschrijvingsformule op, (aanschafwaarde − restwaarde) / gebruiksduur, zet de bijkomende kosten bij de aanschafwaarde en corrigeer voor een deel van het jaar (× maanden/12). Bij een uitlegvraag over de restwaarde: lagere restwaarde → hogere jaarlijkse afschrijvingskosten → lager resultaat.
Zo scoor je de punten. Rekenvragen worden vaak als geheel beoordeeld met aftrek: bij 2025-1 vraag 9 en 2025-2 vraag 7 kost elke fout 1 punt. Bij 2025-1 vraag 12 (4p) krijg je 1p per juist kostenbedrag, en bij 2022-2 vraag 3 1p per schakel van de redenering.
Uitgewerkt voorbeeld
Afschrijving en verkoop (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 7)
Een machine kost €50.000 (exclusief btw), restwaarde €5.000, levensduur 5 jaar, gekocht op 1 april.
- Afschrijving per jaar:
- Eerste jaar (9 maanden):
- Boekwaarde na 3 volle jaren:
- Verkoop voor 120% van de boekwaarde: €27.600; boekresultaat +€4.600.
Vast percentage
Afschrijving 12% van een aanschafwaarde van €60.000: €7.200 per jaar.
Valkuilen
- Btw meenemen in de aanschafwaarde (een ondernemer kan btw terugvorderen).
- De restwaarde vergeten af te trekken.
- Een heel jaar afschrijven terwijl het activum pas halverwege is gekocht.
- Denken dat hogere afschrijvingen minder geld in kas betekenen.
Test jezelf
Wat gebeurt er met het resultaat als de levensduur korter wordt geschat?
Afschrijvingen per jaar stijgen, dus het resultaat daalt.
Een bus met boekwaarde €12.000 wordt verkocht voor €10.000. Wat is het boekresultaat?
−€2.000 (boekverlies).
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 6 examenjaren — 100%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 25 · 4 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2025 tijdvak 1 vraag 9 · 2 punten antwoord bijlage 2025 tijdvak 1 vraag 12 · 4 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2025 tijdvak 2 vraag 7 · 2 punten antwoord bijlage 2024 tijdvak 2 vraag 6 · 3 punten antwoord bijlage 2023 tijdvak 1 vraag 9 · 6 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2023 tijdvak 2 vraag 7 · 1 punt antwoord bijlage 2022 tijdvak 1 vraag 9 · 1 punt antwoord bijlage 2022 tijdvak 1 vraag 25 · 1 punt antwoord bijlage 2022 tijdvak 2 vraag 3 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 2 vraag 4 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 11 · 3 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2021 tijdvak 3 vraag 14 · 2 punten antwoord bijlage Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
- (geen)