Break-even analyse

Prioriteit: 🔴 Hoog

In 5 van de 6 onderzochte examenjaren: dekkingsbijdrage berekenen, break-evenafzet of -omzet bepalen, of aantonen dat het resultaat positief is.

Wat moet je kunnen?

• De dekkingsbijdrage per product en als percentage van de omzet berekenen.
• De break-evenafzet en de break-evenomzet berekenen.
• De lijnen voor opbrengsten, constante en totale kosten in een grafiek tekenen en aflezen.

De kern

$\text{dekkingsbijdrage per product}=\text{verkoopprijs}-\text{variabele kosten per product}$ $\text{break-evenafzet}=\frac{C}{\text{dekkingsbijdrage per product}}\text{break-evenomzet}=\frac{C}{\text{dekkingsbijdrage als deel van de omzet}}$

($C$ = totale constante kosten)

• De dekkingsbijdrage is wat elk product overhoudt om de constante kosten te dekken (zie Constante en variabele kosten).
• Boven de break-evenafzet levert elk extra product winst op ter grootte van de dekkingsbijdrage.
• In de grafiek: de opbrengstlijn begint in de oorsprong; de totale-kostenlijn begint op hoogte $C$. Het snijpunt is het break-evenpunt.

Zo wordt het gevraagd

• “Bereken met behulp van de dekkingsbijdrage per … hoeveel … er minimaal verkocht moeten zijn … om break-even te spelen” (2023-1 vraag 30).
• Break-evenomzet berekenen, waarbij je de variabele kosten eerst als percentage van de omzet afleidt (2026-2 vraag 18, 2p).
• “Bereken de dekkingsbijdrage per pizza” en het resultaat in een maand (2024-1 vraag 18–19).
• Een keuze onderbouwen met de dekkingsbijdrage per type abonnement (2025-1 vraag 29).

Uitgewerkt voorbeeld

Break-evenafzet en -omzet (examenstijl, vergelijk 2022-1 vraag 23)

Constante kosten €60.000 per jaar, verkoopprijs €25, variabele kosten €10 per product.

1. Dekkingsbijdrage: $25-10=€15$ per product
2. Break-evenafzet: $\frac{60.000}{15}=$ 4.000 producten
3. Dekkingsbijdrage als deel van de omzet: $\frac{15}{25}=0,6$
4. Break-evenomzet: $\frac{60.000}{0,6}=$ €100.000 (controle: $4.000\times 25=100.000$)

Valkuilen

• De constante kosten delen door de verkoopprijs in plaats van door de dekkingsbijdrage.
• Voor de break-evenomzet delen door 60 in plaats van door 0,6.
• Constante kosten per product (kostprijsdeel) gebruiken als variabele kosten.
• Een break-evenafzet niet naar boven afronden (je verkoopt geen half product).

Test jezelf

Constante kosten €24.000, prijs €8, variabele kosten €5. Wat is de break-evenafzet?

$\frac{24.000}{8-5}=8.000$ stuks.

Wat gebeurt er met de break-evenafzet als de variabele kosten stijgen?

De dekkingsbijdrage daalt, dus de break-evenafzet stijgt.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2022 tijdvak 1, vraag 23: break-evenafzet en positief resultaat (3p)
• 2026 tijdvak 2, vraag 18: break-evenomzet (2p)
• 2025 tijdvak 2, vraag 22, 23 en 27: dekkingsbijdrage per product
• 2024 tijdvak 1, vraag 18, 19 en 22: dekkingsbijdrage, resultaat en grafiek

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 5 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 83,3%.

• 2026 tijdvak 2: vraag 18
• 2025 tijdvak 2: vraag 22, 23, 27
• 2025 tijdvak 1: vraag 29
• 2024 tijdvak 1: vraag 18, 19, 22
• 2023 tijdvak 1: vraag 30
• 2022 tijdvak 2: vraag 12
• 2022 tijdvak 1: vraag 23

---

Ondersteunende onderwerpen

• Constante en variabele kosten
• Tarief berekenen dienstverlenende organisatie

Onderwerpen die dit ondersteunt

• (geen)