Prioriteit: đźź Midden
In 3 van de 6 examenjaren, als uitlegvraag over rente, solvabiliteit of inkoop van aandelen en de koers.
Wat moet je kunnen?
- De koersbepalende factoren noemen en herkennen.
- Het verband tussen marktrente en de koers van obligaties en aandelen uitleggen.
- Uitleggen hoe bedrijfsbeslissingen (inkoop van aandelen, solvabiliteit) de koers beĂŻnvloeden.
De kern
| Factor | Voorbeeld | Effect |
|---|---|---|
| bedrijfsnieuws | hogere winst, nieuw contract | koers ↑ |
| beursklimaat | algemene opleving of crisis | alle koersen ↑ of ↓ |
| marktrente ↑ | nieuwe obligaties geven meer rente | koers bestaande obligaties ↓; aandelen vaak ↓ |
| marktsentiment | optimisme of angst bij beleggers | koers ↑ of ↓ |
- Obligatie en rente: een bestaande obligatie met 3% coupon is minder waard als nieuwe obligaties 4% geven. Beleggers betalen er dan minder voor (zie Waarde van een obligatie — agio en disagio).
- Inkoop van eigen aandelen: minder uitstaande aandelen, dus meer winst per aandeel: de koers stijgt vaak.
- Of koersen alle informatie direct verwerken: zie Marktefficiëntie.
Zo wordt het gevraagd
- “Leg uit dat een gezonde solvabiliteit op langere termijn een positief effect kan hebben op de [koers]…” (2023-2 vraag 17).
- Uitleggen hoe interestpercentages en kosten de koers en het beleggersrendement beïnvloeden (2025-2 vraag 28–29).
- “Noem de aandelen die voldoen aan beide criteria [lage volatilite(it)…]” (2021-1 vraag 23).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de keten naar de koers: oorzaak (rente, solvabiliteit, winstverwachting) → gevolg voor kosten, resultaat of risico → gevolg voor de vraag naar het aandeel → koers. Bij beleggersrendement splits je in dividendrendement en koersresultaat.
Zo scoor je de punten. 2p, 1p per schakel: bij 2023-2 vraag 17 1p voor de lagere interest door een gezonde solvabiliteit en 1p voor het betere resultaat en de hogere koers; bij 2025-2 vraag 29 1p voor het effect op het dividend en 1p voor het effect op het koersresultaat.
Uitgewerkt voorbeeld
Rente en koersen (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 29)
De marktrente stijgt van 3% naar 4%.
- Obligaties: een bestaande 3%-obligatie is minder aantrekkelijk dan een nieuwe 4%-obligatie, dus de koers daalt.
- Aandelen: sparen en obligaties worden aantrekkelijker, en bedrijven betalen meer interest, dus de winst daalt: de koers daalt vaak ook.
Valkuilen
- Denken dat een hogere marktrente de koers van bestaande obligaties laat stijgen.
- De coupon (vaste interest) van een bestaande obligatie laten meebewegen met de marktrente.
Test jezelf
De marktrente daalt. Wat gebeurt er met de koers van bestaande obligaties?
Die stijgt: hun vaste coupon is nu relatief aantrekkelijk.
Waarom kan een betere solvabiliteit de aandelenkoers verhogen?
Minder risico en lagere interestkosten, dus betere winstverwachtingen.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vraag uit een echt examen
- 2021 tijdvak 3, vraag 30: positief gevolg voor aandeelhouders die hun aandelen houden (2p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 6 examenjaren — 50%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 28 · 1 punt antwoord bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 29 · 2 punten antwoord bijlage 2023 tijdvak 2 vraag 17 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 23 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 3 vraag 30 · 2 punten antwoord bijlage Toelichting per vindplaats