Loonkosten per eenheid product

Prioriteit: 🟠 Midden

In 3 van de 6 onderzochte examenjaren, vooral als berekening van totale loonkosten (brutoloon, vakantietoeslag, sociale lasten).

Wat moet je kunnen?

• De totale loonkosten berekenen uit brutoloon, toeslagen en sociale lasten.
• De loonkosten per eenheid product berekenen en de ontwikkeling beoordelen.

De kern

$\text{loonkosten}=\text{brutoloon}\times (1+\text{vakantietoeslag})\times (1+\text{opslag sociale lasten})$ $\text{loonkosten per eenheid product}=\frac{\text{totale loonkosten}}{\text{aantal eenheden}}$

• Een eindejaarsuitkering of dertiende maand tel je naar rato mee.
• Loonkosten per product dalen als de productie sneller stijgt dan de loonkosten (hogere arbeidsproductiviteit).
• Loonkosten zijn een belangrijk deel van het tarief en de kostprijs (zie Tarief berekenen dienstverlenende organisatie).

Zo wordt het gevraagd

• Totale loonkosten berekenen met vakantietoeslag, eindejaarsuitkering en opslag sociale lasten (2026-1 vraag 10, 2p).
• Verschil in maandelijkse loonkosten tussen de looneis van de vakbonden en het aanbod van de directie (2026-2 vraag 3, 3p).
• “Bereken de verwachte loonkosten over [jaar]” (2022-2 vraag 11).

Uitgewerkt voorbeeld

Loonkosten per maand (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 10)

Brutoloon €3.000 per maand, vakantietoeslag 8%, opslag sociale lasten 25%. Loonkosten: $3.000\times 1,08\times 1,25=$ €4.050 per maand

Valkuilen

• De opslag voor sociale lasten over het brutoloon zonder vakantietoeslag berekenen, als de opgave anders aangeeft.
• Een procentuele loonstijging optellen bij het bedrag in plaats van ermee te vermenigvuldigen.

Test jezelf

Loonkosten €2.400.000, productie 1.600.000 stuks. Wat zijn de loonkosten per eenheid?

$\frac{\mathrm{2.400.000}}{\mathrm{1.600.000}}=€1,50$.

Lonen stijgen 3%, productie stijgt 5%. Wat gebeurt er met de loonkosten per eenheid?

Die dalen (ongeveer 2%): de productie groeit sneller dan de loonkosten.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2026 tijdvak 1, vraag 10: totale loonkosten (2p)
• 2026 tijdvak 2, vraag 3: looneis tegenover aanbod (3p)
• 2022 tijdvak 2, vraag 11: verwachte loonkosten

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 3 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 50%.

• 2026 tijdvak 2: vraag 3
• 2026 tijdvak 1: vraag 10
• 2022 tijdvak 2: vraag 11
• 2021 tijdvak 3: vraag 12
• 2021 tijdvak 1: vraag 29, 30

---

Ondersteunende onderwerpen

• (geen)

Onderwerpen die dit ondersteunt

• Tarief berekenen dienstverlenende organisatie
• Integrale kostprijs en variabele kostprijs