Status: vervallen in 2027
In 4 van de 6 examenjaren, vaak als hele opgave; vanaf het CE 2027 niet meer.
Geschrapt uit de syllabus 2027
Opties (eindtermen 21.10–21.13) zijn geschrapt uit de syllabus 2027 vwo (Bijlage 5 van de syllabus). Doe je examen in 2027 of later, dan hoef je dit niet te leren. Oude examens met optievragen kun je overslaan.
Wat moet je kunnen?
- Call en put onderscheiden, en long en short.
- Het resultaat van een optie berekenen bij een bepaalde koers.
- Uitleggen hoe de optiepremie verandert als de koers verandert of de expiratiedatum nadert.
De kern
| Call | Put | |
|---|---|---|
| recht om | te kopen tegen de uitoefenprijs | te verkopen tegen de uitoefenprijs |
| waardevol als de koers | stijgt boven de uitoefenprijs | daalt onder de uitoefenprijs |
| resultaat per optie | koers − uitoefenprijs − premie | uitoefenprijs − koers − premie |
- De koper betaalt een premie en kan hooguit die premie verliezen.
- Hedging: wie aandelen heeft, koopt een put om zich in te dekken tegen koersdaling.
- Hoe dichter bij de expiratiedatum, hoe kleiner de kans op een gunstige koersbeweging: de premie daalt (tijdswaarde).
- Verschil met een termijncontract: daarbij is er een plicht tot levering.
Zo wordt het gevraagd
- Uitleggen dat de koers van een putoptie stijgt als de aandelenkoers daalt (2026-2 vraag 13, 2p).
- “Leg uit welk type opties Carson moet kopen om zijn risico te beperken” (2025-2 vraag 30).
- “Noem een verschil tussen een termijncontract en een call-optie.” (2022-2 vraag 22).
- Uitoefenprijs en premie aflezen uit een rendementsgrafiek (2022-1 vraag 15).
Uitgewerkt voorbeeld
Put als verzekering (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 30)
Een belegger heeft aandelen en koopt een put met uitoefenprijs €50, premie €3. De koers zakt naar €40. Resultaat op de put: €7 per optie. Dat compenseert een groot deel van het verlies van €10 per aandeel.
Valkuilen
- Call en put omdraaien.
- De premie vergeten bij het resultaat.
- Denken dat de optiehouder moet kopen of verkopen.
Test jezelf
Call met uitoefenprijs €50 en premie €2; koers op expiratie €58. Resultaat?
per optie.
Welke optie koop je als je een koersdaling verwacht?
Een put.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens (alleen voor examens tot en met 2026)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 6 examenjaren — 66,7%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 12 · 1 punt antwoord bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 13 · 2 punten antwoord bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 14 · 1 punt antwoord bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 15 · 3 punten antwoord bijlage 2025 tijdvak 1 vraag 18 · 1 punt antwoord bijlage 2025 tijdvak 2 vraag 30 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 1 vraag 14 · 3 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 1 vraag 15 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 1 vraag 16 · 2 punten antwoord bijlage 2022 tijdvak 2 vraag 22 · 1 punt antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 25 · 1 punt antwoord bijlage 2021 tijdvak 1 vraag 26 · 5 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 23 · 1 punt antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 24 · 4 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 25 · 2 punten antwoord bijlage · uitwerkbijlage 2021 tijdvak 2 vraag 26 · 2 punten antwoord bijlage Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)