Prioriteit: 🟠 Midden
In 4 van de 6 onderzochte examenjaren (2021–2026), vaak als hele opgave.
Geschrapt uit de syllabus 2027
Opties (eindtermen 21.10–21.13) zijn geschrapt uit de syllabus 2027 vwo (Bijlage 5 van de syllabus). Doe je examen in 2027 of later, dan hoef je dit niet te leren. Oude examens met optievragen kun je overslaan.
Wat moet je kunnen?
- Call en put onderscheiden, en long en short.
- Het resultaat van een optie berekenen bij een bepaalde koers.
- Uitleggen hoe de optiepremie verandert als de koers verandert of de expiratiedatum nadert.
De kern
| Call | Put | |
|---|---|---|
| recht om | te kopen tegen de uitoefenprijs | te verkopen tegen de uitoefenprijs |
| waardevol als de koers | stijgt boven de uitoefenprijs | daalt onder de uitoefenprijs |
| resultaat per optie | koers − uitoefenprijs − premie | uitoefenprijs − koers − premie |
- De koper betaalt een premie en kan hooguit die premie verliezen.
- Hedging: wie aandelen heeft, koopt een put om zich in te dekken tegen koersdaling.
- Hoe dichter bij de expiratiedatum, hoe kleiner de kans op een gunstige koersbeweging: de premie daalt (tijdswaarde).
- Verschil met een termijncontract: daarbij is er een plicht tot levering.
Zo wordt het gevraagd
- Uitleggen dat de koers van een putoptie stijgt als de aandelenkoers daalt (2026-2 vraag 13, 2p).
- “Leg uit welk type opties Carson moet kopen om zijn risico te beperken” (2025-2 vraag 30).
- “Noem een verschil tussen een termijncontract en een call-optie.” (2022-2 vraag 22).
- Uitoefenprijs en premie aflezen uit een rendementsgrafiek (2022-1 vraag 15).
Uitgewerkt voorbeeld
Put als verzekering (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 30)
Een belegger heeft aandelen en koopt een put met uitoefenprijs €50, premie €3. De koers zakt naar €40. Resultaat op de put: €7 per optie. Dat compenseert een groot deel van het verlies van €10 per aandeel.
Valkuilen
- Call en put omdraaien.
- De premie vergeten bij het resultaat.
- Denken dat de optiehouder moet kopen of verkopen.
Test jezelf
Call met uitoefenprijs €50 en premie €2; koers op expiratie €58. Resultaat?
per optie.
Welke optie koop je als je een koersdaling verwacht?
Een put.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens (alleen voor examens tot en met 2026)
- 2026 tijdvak 2, vraag 13–15: putoptie en expiratiedatum
- 2022 tijdvak 1, vraag 14–16: put, hedgen en rendement
- 2025 tijdvak 2, vraag 30: optie om risico te beperken
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 66,7%.
- 2026 tijdvak 2: vraag 12, 13, 14, 15
- 2025 tijdvak 2: vraag 30
- 2025 tijdvak 1: vraag 18
- 2022 tijdvak 2: vraag 22
- 2022 tijdvak 1: vraag 14, 15, 16
- 2021 tijdvak 2: vraag 23, 24, 25, 26
- 2021 tijdvak 1: vraag 24, 25, 26
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)