Prioriteit: 🟢 Laag
In 1 van de 8 examenjaren (2021 tijdvak 1), in een context over yoghurtbacteriën (1–2p).
Wat moet je kunnen?
- Voorbeelden noemen van het gebruik van micro-organismen in voedsel- en medicijnproductie.
- Uitleggen dat micro-organismen enzymen gebruiken die stoffen omzetten of voorverteren.
De kern
- Fermentatie (gisting): anaerobe omzetting door micro-organismen, bijvoorbeeld melkzuurgisting (yoghurt, zuurkool) of alcoholgisting (bier, brood).
- Micro-organismen scheiden enzymen uit die eiwitten, suikers of vetten afbreken: voedsel uit fermentatie is vaak makkelijker op te nemen.
- Genetisch gemodificeerde bacteriën of gisten maken eiwitten voor medicijnen (bijvoorbeeld insuline) in een bioreactor.
- Fagen (bacterievirussen) kunnen een productie met bacteriën laten mislukken; bacteriën met CRISPR of restrictie-enzymen zijn beter beschermd.
Zo wordt het gevraagd
- Verklaar waarom voedingsstoffen uit yoghurt sneller op te nemen zijn dan uit melk (2021-1 vraag 17: eiwitten zijn deels al tot aminozuren omgezet).
- Beoordelen welke methoden een bacterie immuun maken voor meerdere fagen (2021-1 vraag 23).
Valkuilen
- Fermentatie verwarren met aerobe dissimilatie.
- Vergeten dat het om de enzymen van de micro-organismen gaat.
Test jezelf
Waarom bevat yoghurt minder melksuiker dan melk?
Melkzuurbacteriën hebben een deel van de melksuiker omgezet in melkzuur.
Waarom gebruikt men voor de productie van menselijke insuline in bacteriën cDNA?
Bacteriën kunnen geen introns verwijderen; cDNA bevat alleen de exons.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)