Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 8 examenjaren, met meerdere vragen per keer: wat de placenta wel en niet doorlaat, welke delen van moeder of kind zijn, en aanpassingen in het lichaam van de moeder (1–2p).
Wat moet je kunnen?
- Uitleggen welke stoffen en cellen de placenta wel en niet passeren.
- Aangeven welke weefsels van de moeder en welke van de foetus zijn.
- Uitleggen hoe veranderingen bij de moeder de foetus helpen.
De kern
| Passeert de placenta | Passeert niet |
|---|---|
| O2, CO2, glucose, aminozuren, water, ureum | bloedcellen en bloedplaatjes (bloedstromen gescheiden) |
| IgG-antistoffen | de meeste grote eiwitten |
| sommige virussen, alcohol, nicotine, medicijnen |
- Navelstreng: bloedvaten van de foetus tussen foetus en placenta.
- De baarmoederwand en het slijmvlies zijn van de moeder; de vlokken van de placenta en de vruchtvliezen zijn van het kind.
- IgG van de moeder geeft passieve immuniteit, maar kan ook schade geven als het tegen weefsel van de foetus is gericht (bijvoorbeeld een schildklierreceptor of bloedplaatjes).
- Tijdens de zwangerschap stroomt er meer bloed naar de placenta en wordt de moeder iets minder gevoelig voor insuline: meer glucose voor de foetus.
Zo wordt het gevraagd
- Verklaar waardoor bloedplaatjes van de foetus normaal niet in het bloed van de moeder komen (2026-1 vraag 7).
- Verklaar waardoor de schildklier van de foetus zou zijn vergroot (2025-2 vraag 29: IgG passeert de placenta).
- Licht toe dat beide veranderingen bij de moeder gunstig zijn voor de foetus (2022-1 vraag 24).
Zo formuleer je het antwoord. Noem wat er passeert en waarom (gescheiden bloedstromen, of IgG passeert wel).
Zo scoor je de punten. Bij 2026-1 vraag 7 telt de bloedstromen zijn gescheiden / de placenta laat bloedplaatjes niet door. Bij 2025-2 vraag 29 telt IgG uit het bloed van de moeder passeert de placenta. Bij 2022-1 vraag 24 1p voor meer bloed/voedingsstoffen naar de placenta en 1p voor meer glucose beschikbaar.
Uitgewerkt voorbeeld
Antistoffen van de moeder bij de foetus (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 29)
Een zwangere vrouw heeft IgG dat de schildklier stimuleert. Leg uit waarom ook de foetus een vergrote schildklier kan krijgen.
- IgG kan de placenta passeren.
- In de foetus bindt het aan de receptoren van de foetale schildklier.
- Die wordt gestimuleerd en kan groter worden.
Valkuilen
- Denken dat moeder en foetus bloed uitwisselen.
- De navelstreng tot de moeder rekenen.
- Alle antistoffen de placenta laten passeren: het gaat om IgG.
Test jezelf
Waarom heeft een pasgeborene de eerste maanden enige bescherming tegen ziekten?
Via de placenta heeft het IgG van de moeder gekregen: passieve immuniteit.
Langs welk proces gaat zuurstof van moeder naar foetus in de placenta?
Door diffusie van het moederbloed naar het foetale bloed.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 8 examenjaren — 37,5%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 7 · 1 punt antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 29 · 1 punt antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 1 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 6 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 7 · 1 punt antwoord Toelichting per vindplaats