Geldschepping

Prioriteit: 🟢 Laag

In 1 van de 8 onderzochte examenjaren (2022 tijdvak 3), bij de verkeersvergelijking van Fisher.

Wat moet je kunnen?

• Uitleggen hoe kredietverlening geld schept en aflossing geld vernietigt.
• Rekenen met de verkeersvergelijking $M\times V=P\times T$.

De kern

• Geldschepping: een bank verleent een lening van €10.000 en zet dat bedrag op de rekening van de klant: er is €10.000 nieuw giraal geld.
• Geldvernietiging: bij aflossing verdwijnt dat geld weer.
• Hogere rente (centrale bank) → lenen duurder → minder krediet → langzamere geldgroei.
• Verkeersvergelijking: $M\times V=P\times T$ (geldhoeveelheid × omloopsnelheid = prijspeil × transacties).
• Zie Monetair beleid en de ECB.

Valkuilen

• Denken dat alleen de centrale bank geld schept (banken doen het via krediet).
• De omloopsnelheid als vast gegeven zien terwijl de vraag vraagt of hij veranderd is.

Test jezelf

$M=100$ en $P\times T=500$. Hoe groot is $V$? En als $M=110$ en $P\times T=550$?

$V=5$ in beide gevallen: de omloopsnelheid is niet veranderd.

Wat gebeurt er met de geldhoeveelheid als huishoudens massaal hun hypotheek aflossen?

Die daalt (geldvernietiging).

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 1 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 12,5%.

• 2022 tijdvak 3: vraag 28, 29

---

Ondersteunende onderwerpen

• Monetair beleid en de ECB

Onderwerpen die dit ondersteunt

• Rente, wisselkoers en kapitaalverkeer