Groen bbp

Prioriteit: 🟠 Midden

In 3 van de 8 onderzochte examenjaren, als uitleg: “Leg uit dat … het groen bbp zowel kan dalen als kan stijgen.”

Wat moet je kunnen?

• Het groen bbp berekenen.
• Uitleggen hoe een maatregel het groen bbp verhoogt of verlaagt.
• Het verschil met het gewone bbp en met brede welvaart aangeven.

De kern

$\text{groen bbp}=\text{bbp}-\text{milieuschade}+\text{milieuverbetering}$

• Milieueffecten zitten normaal niet in het bbp (het zijn externe effecten, zie Externe effecten).
• Meer productie verhoogt het bbp, maar kan meer schade geven: het saldo bepaalt of het groen bbp stijgt.
• Een circulaire economie (hergebruik) vermindert de uitputting van grondstoffen: minder schade → hoger groen bbp.
• Groen bbp is een stap richting Brede welvaart en maatschappelijke welvaart, maar mist nog andere aspecten (gezondheid, vrije tijd).

Zo wordt het gevraagd

• “Leg uit dat door de hogere overheidsbestedingen het groen bbp zowel kan dalen als kan stijgen” (2025-1 vraag 22).
• “Leg uit dat een circulaire economie het groen bbp kan verhogen” (2023-1 vraag 25).

Uitgewerkt voorbeeld

Groen bbp berekenen

Bbp €800 miljard, milieuschade €30 miljard, milieuverbetering €10 miljard. Groen bbp $=800-30+10=$ €780 miljard.

Zowel dalen als stijgen (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 22)

Hogere overheidsbestedingen verhogen het bbp.

• Gaat het geld naar vervuilende projecten, dan stijgt de milieuschade harder dan het bbp: groen bbp kan dalen.
• Gaat het naar bijvoorbeeld natuurherstel, dan stijgt het bbp én neemt de schade af: groen bbp stijgt.

Valkuilen

• Milieuverbetering vergeten mee te tellen.
• Denken dat een hoger bbp altijd een hoger groen bbp geeft.

Test jezelf

Een fabriek produceert €5 miljoen meer en veroorzaakt €7 miljoen milieuschade. Wat gebeurt er met het groen bbp?

Het daalt met €2 miljoen.

Waarom zit milieuschade niet in het gewone bbp?

Het is een extern effect: er wordt geen marktprijs voor betaald.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2025 tijdvak 1, vraag 22: overheidsbestedingen en groen bbp (2p)
• 2023 tijdvak 1, vraag 25: circulaire economie (2p)

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 3 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 37,5%.

• 2026 tijdvak 2: vraag 26
• 2025 tijdvak 1: vraag 22
• 2023 tijdvak 1: vraag 25

---

Ondersteunende onderwerpen

• Brede welvaart en maatschappelijke welvaart

Onderwerpen die dit ondersteunt

• (geen)