MB-curve

Prioriteit: 🟠 Midden

In 5 van de 8 onderzochte examenjaren, vooral als tekenopdracht in het IS-MB-GA-model en bij de vergelijking van monetaristen en Keynesianen.

Wat moet je kunnen?

• Uitleggen waarom de MB-curve horizontaal is en wanneer hij verschuift.
• Het mechanisme van nominale naar reële rente uitleggen.
• De reactie van de centrale bank vergelijken bij meer of minder afkeer van inflatie.

De kern

• Assen: horizontaal Y, verticaal de reële rente r.
• Horizontaal: bij een gegeven inflatie zet de centrale bank één reële rente, ongeacht Y.

Situatie	Centrale bank	MB-curve
inflatie stijgt	nominale rente omhoog (sterker dan de inflatie)	schuift omhoog
inflatie daalt	nominale rente omlaag	schuift omlaag
ruimer beleid (hogere inflatiedoelstelling)	lagere rente bij elk inkomen	lager
sterkere afkeer van inflatie (monetaristen)	sterkere renteaanpassing	verschuift meer

• Reële rente ≈ nominale rente − verwachte inflatie: bij gegeven verwachtingen beweegt de reële rente mee met de nominale.
• Zie IS-MB-GA-model — conjunctuuranalyse voor het samenspel.

Zo wordt het gevraagd

• “Leg het verschil uit tussen de monetaristen en de Keynesianen met betrekking tot het aanpassingsmechanisme”: monetaristen laten de MB sterker verschuiven (2023-2 vraag 24).
• “Leg uit welk monetair beleid de centrale bank zal voeren waardoor het oude evenwicht wordt bereikt. Noem de nieuwe reële evenwichtsrente.” (2025-1 vraag 24).
• MB₁ tekenen en r invullen op de uitwerkbijlage (2024-2 vraag 15, 3p).

Uitgewerkt voorbeeld

Reactie op lagere inflatie (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 24)

De IS-curve is naar links verschoven; bij de oude reële rente van 2% is $Y<Y^{\ast }$ en de inflatie daalt.

1. De centrale bank verlaagt de nominale rente, dus (bij gegeven verwachtingen) ook de reële rente.
2. De MB-curve schuift omlaag tot hij de nieuwe IS-curve snijdt bij $Y^{\ast }$, bijvoorbeeld bij $r=1\%$.
3. Antwoord: renteverlaging, nieuwe reële evenwichtsrente 1% (aflezen in de figuur).

Valkuilen

• De MB-curve laten dalen of stijgen met Y (hij is horizontaal).
• Nominale en reële rente verwarren.
• Vergeten dat de centrale bank reageert op inflatie, niet direct op Y.

Test jezelf

De inflatie stijgt. Welke kant op schuift de MB-curve?

Omhoog: de centrale bank verhoogt de reële rente.

Bij welke economische school verschuift de MB-curve sterker bij een inflatieverandering?

Bij de monetaristen (grotere afkeer van inflatie).

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2024 tijdvak 2, vraag 15: MB en GA tekenen, tabel invullen (3p)
• 2023 tijdvak 2, vraag 23–24: nieuwe curven en monetaristen tegenover Keynesianen (2p + 2p)
• 2025 tijdvak 1, vraag 24: nieuwe reële evenwichtsrente (2p)

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 5 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 62,5%.

• 2026 tijdvak 1: vraag 13
• 2025 tijdvak 2: vraag 25 (contextueel)
• 2025 tijdvak 1: vraag 24
• 2024 tijdvak 2: vraag 15
• 2024 tijdvak 1: vraag 19, 21(sec)
• 2023 tijdvak 2: vraag 23, 24
• 2023 tijdvak 1: vraag 23 (deelconcept)
• 2021 tijdvak 2: vraag 18

---

Ondersteunende onderwerpen

• Monetair beleid en de ECB

Onderwerpen die dit ondersteunt

• IS-MB-GA-model — conjunctuuranalyse