Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren, vooral als tekenopdracht in het IS-MB-GA-model en bij de vergelijking van monetaristen en Keynesianen.
Wat moet je kunnen?
- Uitleggen waarom de MB-curve horizontaal is en wanneer hij verschuift.
- Het mechanisme van nominale naar reële rente uitleggen.
- De reactie van de centrale bank vergelijken bij meer of minder afkeer van inflatie.
De kern
- Assen: horizontaal Y, verticaal de reële rente r.
- Horizontaal: bij een gegeven inflatie zet de centrale bank één reële rente, ongeacht Y.
| Situatie | Centrale bank | MB-curve |
|---|---|---|
| inflatie stijgt | nominale rente omhoog (sterker dan de inflatie) | schuift omhoog |
| inflatie daalt | nominale rente omlaag | schuift omlaag |
| ruimer beleid (hogere inflatiedoelstelling) | lagere rente bij elk inkomen | lager |
| sterkere afkeer van inflatie (monetaristen) | sterkere renteaanpassing | verschuift meer |
- Reële rente ≈ nominale rente − verwachte inflatie: bij gegeven verwachtingen beweegt de reële rente mee met de nominale.
- Zie IS-MB-GA-model — conjunctuuranalyse voor het samenspel.
Zo wordt het gevraagd
- “Leg het verschil uit tussen de monetaristen en de Keynesianen met betrekking tot het aanpassingsmechanisme”: monetaristen laten de MB sterker verschuiven (2023-2 vraag 24).
- “Leg uit welk monetair beleid de centrale bank zal voeren waardoor het oude evenwicht wordt bereikt. Noem de nieuwe reële evenwichtsrente.” (2025-1 vraag 24).
- MB₁ tekenen en r invullen op de uitwerkbijlage (2024-2 vraag 15, 3p).
Zo formuleer je het antwoord. De MB-curve laat de reactie van de centrale bank zien: hogere inflatie → hogere reële rente. Bij tekenen verschuif je de MB-curve met het aantal procentpunten uit de opgave, label je MB₁ en lees je r en π af. Bij de vergelijking van visies: monetaristen laten de MB-curve sterker reageren, dus de economie keert sneller terug naar het evenwicht.
Zo scoor je de punten. Bij 2024-2 vraag 15 (3p) 1p voor GA₁ en MB₁, 1p voor GA₂ en MB₂ en 1p voor de afgelezen r en π (de inflatie moest tussen 3,1% en 3,7% worden geschat). Bij 2025-1 vraag 24 1p voor de keten rente → bestedingen → inkomen en 1p voor de nieuwe evenwichtsrente.
Uitgewerkt voorbeeld
Reactie op lagere inflatie (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 24)
De IS-curve is naar links verschoven; bij de oude reële rente van 2% is en de inflatie daalt.
- De centrale bank verlaagt de nominale rente, dus (bij gegeven verwachtingen) ook de reële rente.
- De MB-curve schuift omlaag tot hij de nieuwe IS-curve snijdt bij , bijvoorbeeld bij .
- Antwoord: renteverlaging, nieuwe reële evenwichtsrente 1% (aflezen in de figuur).
Valkuilen
- De MB-curve laten dalen of stijgen met Y (hij is horizontaal).
- Nominale en reële rente verwarren.
- Vergeten dat de centrale bank reageert op inflatie, niet direct op Y.
Test jezelf
De inflatie stijgt. Welke kant op schuift de MB-curve?
Omhoog: de centrale bank verhoogt de reële rente.
Bij welke economische school verschuift de MB-curve sterker bij een inflatieverandering?
Bij de monetaristen (grotere afkeer van inflatie).
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2025 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 25 · 2 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 19 · 2 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 21 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 15 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 1 vraag 23 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 23 · 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 2 vraag 24 · 2 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 18 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats