Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 examenjaren, bijna elk tijdvak één of twee keer als hele vraag van 3 of 4 punten (“Geef deze herleiding”, “Toon aan”, “Herleid … tot”).
Wat moet je kunnen?
- Een formule stap voor stap herschrijven tot een gegeven vorm.
- Een formule omkeren: een andere variabele vrijmaken.
- Laten zien dat twee formules hetzelfde zijn.
De kern
| Stap | Voorbeeld |
|---|---|
| haakjes wegwerken | |
| termen met dezelfde variabele samennemen | |
| variabele buiten haakjes | |
| beide kanten delen | |
| een gegeven formule invullen (substitutie) | invullen |
- Herleiden is volgens de lijst met examenwerkwoorden in de syllabus: een formule stap voor stap herschrijven tot de gevraagde vorm, zonder specifieke opties van de GR.
- Een getallenvoorbeeld bewijst niets: bij “toon aan” voldoet controleren met voorbeelden niet (syllabus, examenwerkwoorden), en bij 2024-1 vraag 5 levert het 0 punten op.
- Vraagt de opgave een parameter in een aantal decimalen, rond dan pas in de laatste stap af (2025-2 vraag 6: ).
Zo wordt het gevraagd
- “Geef deze herleiding” van een vergelijking met de schuld naar een formule voor (2026-2 vraag 12).
- “Herleid de formule … tot …” en geef een parameter in drie decimalen (2025-2 vraag 6).
- “Toon aan dat de formule … juist is” met de stelling van Pythagoras en haakjes uitwerken (2022-3 vraag 12).
Zo formuleer je het antwoord. Begin bij de gegeven formule, zet elke stap op een nieuwe regel en eindig precies bij de gevraagde vorm. Noem bij substitutie wat je invult.
Zo scoor je de punten. Elke juiste stap 1p: bij 2026-2 vraag 12 (4p) haakjes wegwerken, buiten haakjes, delen en vereenvoudigen. Bij 2021-3 vraag 3 (4p) net zo: uitwerken, termen met samennemen, buiten haakjes, delen.
Uitgewerkt voorbeeld
Een variabele vrijmaken (examenstijl, vergelijk 2021-3 vraag 3)
Herleid tot een formule voor .
- Haakjes wegwerken:
- Termen met naar één kant:
- Delen door 5:
Controle: , geeft ; links , rechts ✓
Naar een gegeven vorm (examenstijl)
Herleid tot de vorm .
- , dus , , .
Valkuilen
- Een minteken vóór haakjes niet over alle termen verdelen.
- Stappen overslaan: de correctoren kunnen dan niet zien waar je punt verdiend is.
- Met een getallenvoorbeeld “aantonen” (0 punten).
- Afronden midden in de herleiding, waardoor je niet precies op de gegeven vorm uitkomt.
Test jezelf
Maak vrij uit .
, dus .
Herleid tot de vorm .
, dus , .
Waarom is "voor en klopt het" geen geldig bewijs?
Twee voorbeelden laten niet zien dat het voor alle waarden geldt; bij “toon aan” telt dat niet.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 100%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 12 · 4 punten antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 21 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 4 · 4 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 20 · 2 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 6 · 3 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 7 · 3 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 15 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 7 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 18 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 20 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 5 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 15 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 7 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 11 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 3 · 4 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 3 · 3 punten antwoord 2022 tijdvak 3 vraag 12 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 10 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 14 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 17 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 19 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 3 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 9 · 4 punten antwoord 2021 tijdvak 3 vraag 15 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 11 · 4 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 15 · 3 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 3 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 1 vraag 11 · 4 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 4 · 3 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 16 · 3 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2: vraag 12 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Geef deze herleiding’ van 0 = (b/0,007 − 25 000)·1,007ᵀ − … naar b = 175·1,007ᵀ/(1,007ᵀ − 1). Vier stappen van 1p (haakjes wegwerken, b buiten haakjes, delen, vereenvoudigen). vraag 21 (4p): in vraagstelling — ‘Geef de herleiding van formule 1 naar formule 2’; elke tussenstap 1p.
- 2025 tijdvak 1: vraag 4 (4p): in vraagstelling — ‘Geef deze herleiding en geef daarbij de waarden van a en b in twee decimalen’. vraag 20 (2p): in vraagstelling en correctievoorschrift — ‘Toon dit aan’: t = 6 en A = 23,4 invullen in A = p·ln(t + 4) + q en herleiden tot q = 23,4 − 0,693p.
- 2025 tijdvak 2: vraag 6 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Herleid de formule … tot L₁ = a·h₁’ en a in drie decimalen; invullen, haakjes uitwerken, wortel trekken. vraag 7 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon dit aan’: Aₙ = 0,66·48·1,5ⁿ⁻² + 7,5·1,5ⁿ⁻¹ herleiden tot 19,08·1,5ⁿ. vraag 15 (3p): in vraagstelling — herleiding in drie stappen (1p per stap).
- 2024 tijdvak 1: vraag 7 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Geef de herleiding’: breuken vereenvoudigen tot G = f·(√(1 + 500/f) − 1). Elke stap 1p.
- 2024 tijdvak 2: vraag 18 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon dit, zonder gebruik te maken van een getallenvoorbeeld, aan’: A(n) − A(n − 1) met n oneven = 3,5n + 3,5 − (3,5(n − 1) + 3) = 4. Met n even (3 kratten): max. 2p.
- 2023 tijdvak 1: vraag 17 (4p): in vraagstelling — herleiding in vier stappen (elk 1p). vraag 20 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon door middel van een herleiding aan’ dat P = 1000·(B/T)³ en T = 10B/∛P overeenkomen.
- 2023 tijdvak 2: vraag 5 (3p): in vraagstelling — herleiding van een e-macht naar de vorm b·g^V. vraag 15 (4p): in vraagstelling — ‘Geef deze herleiding’, elke stap 1p.
- 2022 tijdvak 1: vraag 7 (4p): in vraagstelling — herleiding in vier stappen. vraag 11 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — vergelijking omwerken naar n² = 2AB/V.
- 2022 tijdvak 2: vraag 3 (4p): in vraagstelling — herleiding naar Td = 237,7·(ln R − 3,265)/(20,535 − ln R).
- 2022 tijdvak 3: vraag 3 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — haakjes wegwerken: 5/9·F − 5/9·32 + 273,15. vraag 12 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon aan dat de formule voor AH juist is’: AH² = (6371 + x)² − 6371², haakjes uitwerken tot 12 742x + x².
- 2021 tijdvak 1: vraag 2 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon dit aan’: substitutie n = 100p en breuken samennemen tot R = 23/(16p). vraag 10 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon aan’: uit x² + y² = 9,75² volgt y = √(95,0625 − x²) (positieve wortel).
- 2021 tijdvak 2: vraag 14 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — kwadraat van (n − 1) uitwerken en termen samennemen. vraag 17 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Herleid … tot n = √(aT + b) − c’: T = 3/2(n + 1/6)² − 1/24 omwerken: n = √(0,67T + 0,03) − 0,17 (twee decimalen). vraag 19 (3p): in vraagstelling — herleiding in drie stappen.
- 2021 tijdvak 3: vraag 3 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Geef deze herleiding’: haakjes wegwerken, termen met H samennemen, H buiten haakjes, delen: H = (2V − BL)/(B − 2). vraag 9 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — herleiding in vier stappen (1,041^(t+1) = 1,041·1,041ᵗ). vraag 15 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Herleid … tot een formule van de vorm R = u·e^(vC) + w’: ln(1 + 0,01R) = C/100, e-macht nemen, vrijmaken: R = 100·e^(0,01C) − 100.
- 2019 tijdvak 1: vraag 11 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — haakjes wegwerken tot de gegeven derdegraadsformule.
- 2019 tijdvak 2: vraag 15 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Laat zien dat beide formules … te herleiden zijn tot dezelfde formule’: beide uitwerken tot 16n² + 16n + 4.
- 2018 tijdvak 1: vraag 3 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — haakjes uitwerken tot TK = −1,6j² + 40,2j + 1039,0 (één decimaal). vraag 11 (4p): in vraagstelling — herleiding in vier stappen.
- 2018 tijdvak 2: vraag 4 (3p): in vraagstelling — formule omkeren naar t uitgedrukt in N. vraag 16 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Geef deze herleiding’: 1/c = 1/b − 1/a = (a − b)/(ab), dus c = ab/(a − b).