Prioriteit: 🟠 Midden
In 3 van de 8 examenjaren (4 vragen van 3 of 4 punten). Gevraagd wordt een halverings- of verdubbelingstijd berekenen, of omgekeerd de groeifactor uit een gegeven halveringstijd halen.
Wat moet je kunnen?
- De verdubbelingstijd of halveringstijd berekenen uit een groeifactor of een formule.
- Uit een gegeven halverings- of verdubbelingstijd de groeifactor berekenen.
- Het antwoord geven in de gevraagde eenheid (jaren en maanden, gehele jaren).
De kern
| Gegeven | Vergelijking | Oplossing |
|---|---|---|
| groeifactor | ||
| groeifactor | ||
| halveringstijd |
- De beginwaarde doet er niet toe: geeft dezelfde .
- Met de GR: los (of ) op met de optie voor het snijpunt.
- Bij elke tijdstap halveert of verdubbelt de hoeveelheid opnieuw: .
Zo wordt het gevraagd
- Een verdubbelingstijd berekenen uit een formule met een -macht en vergelijken met een gegeven verdubbelingstijd (2024-2 vraag 12).
- “Bereken hoelang het duurt totdat nog maar de helft … over is. Geef je antwoord in jaren en gehele maanden.” (2023-1 vraag 5)
Zo formuleer je het antwoord. Noteer de vergelijking (), beschrijf hoe je hem oplost en vertaal de oplossing naar de gevraagde eenheid: 15,05 jaar is 15 jaar en 1 maand.
Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 5 (3p): 1p voor de vergelijking, 1p voor beschrijven hoe je hem oplost en 1p voor het antwoord in jaren en maanden. Bij 2024-2 vraag 12 (4p) is er een apart punt voor het verschil met de andere verdubbelingstijd.
Uitgewerkt voorbeeld
Halveringstijd bij een vast verlies per jaar (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 5)
Van een voorraad gaat elk jaar 6% verloren. Na hoeveel tijd is de helft over? Geef je antwoord in jaren en gehele maanden.
- Groeifactor per jaar:
- Vergelijking:
- GR (snijpunt van en ) of : jaar
- , dus 11 jaar en 2 maanden.
Controle: , dus net boven de helft na 11 jaar ✓
Valkuilen
- Bij afname oplossen in plaats van (dan krijg je een negatieve ).
- De decimalen van jaren als maanden lezen: 15,05 jaar is niet 15 jaar en 5 maanden, maar , dus 15 jaar en 1 maand.
- Bij rekenen met in plaats van .
Test jezelf
Een bedrag groeit met 5% per jaar. Wat is de verdubbelingstijd?
geeft 14,2 jaar.
Een stof heeft een halveringstijd van 8 dagen. Wat is de groeifactor per dag?
0,917.
. Wat is de verdubbelingstijd?
17,33 (in dezelfde eenheid als ).
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 3 van de 8 examenjaren: 2019, 2023, 2024 — 37,5%.
Examen Vraag Antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 2 · 3 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 12 · 4 punten antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 5 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 19 · 4 punten antwoord Toelichting per vindplaats
- 2024 tijdvak 1: vraag 2 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: tijd halveert per 3 dB, dus g³ = 0,5; g = 0,794 (drie decimalen).
- 2024 tijdvak 2: vraag 12 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: verdubbelingstijd van W = 6742·e^(0,0315t): e^(0,0315t) = 2 geeft 22 jaar; verschil met 47 jaar: 25 jaar (gehele jaren).
- 2023 tijdvak 1: vraag 5 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: 4,5% verlies per jaar, 0,955ˣ = 0,5 oplossen (beschrijven hoe 1p): 15,05 jaar, dus 15 jaar en 1 maand (jaren en gehele maanden).
- 2019 tijdvak 2: vraag 19 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: werkelijke verdubbelingstijd uit 1,011ᵗ = 2 (63,35 jaar) tegenover 70/1,1 = 63,64: verschil 3 maanden (gehele maanden).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)