Prioriteit: 🔴 Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, meestal in een opgave met een figuur waarin één of beide assen logaritmisch zijn: aflezen, meten, een lijn tekenen of redeneren met de ligging van punten.
Wat moet je kunnen?
- Waarden aflezen op een logaritmische as, ook tussen de streepjes.
- Met een liniaal meten en de meting omrekenen naar een waarde.
- Een getal op de juiste plaats zetten of een lijn tekenen in zo’n figuur.
De kern
| Op de as | Waarde |
|---|---|
| op 10, 100, 1000 | |
| een deel van een stap boven | |
| halverwege 10 en 100 | (niet 55) |
- Meten: als een factor 10 overeenkomt met cm en een punt cm boven ligt, dan is .
- Plaats van een getal: , dus 0,68 van de stap voorbij .
- Rechte lijn in een figuur met twee log-assen: een machtsverband . Met alleen een log-as verticaal: een exponentieel verband.
- Vermenigvuldigen met een vaste factor is op een log-as een vaste verschuiving: een lijn voor 40% van alle waarden loopt evenwijdig aan de oorspronkelijke lijn.
Zo wordt het gevraagd
- Hoeveel keer zo zwaar het ene dier is als het andere, aflezen op een log-as van de uitwerkbijlage (2026-2 vraag 19).
- Een percentage berekenen met een punt dat je zelf op de log-as moet plaatsen (2023-2 vraag 12).
- In een figuur met log-assen de lijn voor 40% van de energiebehoefte tekenen (2025-1 vraag 5).
Zo formuleer je het antwoord. Noem de afgelezen of gemeten positie, de omrekening naar en de waarde; bij tekenen: de berekende punten.
Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 12 (5p): 1p voor , 1p voor de plaats op de as, 1p voor het aflezen, 1p voor en 1p voor het percentage. Wie de log-schaal niet gebruikt, krijgt hoogstens 2p. Bij 2023-1 vraag 15 (3p): 1p voor de meting (marge 0,1 cm), 1p voor en 1p voor het antwoord.
Uitgewerkt voorbeeld
Meten op een logaritmische as (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 15)
Op een verticale log-as is een factor 10 gelijk aan 3 cm. Een punt ligt 2,1 cm boven het streepje van 1. Welke waarde hoort erbij?
- Waarde: 5,01
Hoeveel keer zo groot op een log-as (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 19)
Twee punten liggen op de horizontale log-as bij kg en kg. Hoeveel keer zo zwaar is het tweede dier?
- 100 keer zo zwaar.
Valkuilen
- Tussen de streepjes lineair aflezen: halverwege 10 en 100 is ongeveer 32, niet 55.
- Vergeten dat 0 niet op een log-as voorkomt.
- De exponent geven in plaats van de waarde ( in plaats van ).
- Bij twee log-assen een rechte lijn als lineair verband lezen.
Test jezelf
Een punt ligt precies halverwege 100 en 1000 op een log-as. Welke waarde?
316.
Op welke plaats tussen en staat 2000?
: op 0,30 van de stap voorbij 1000.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren: 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 87,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 18 · 2 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 19 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2025 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 5 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 15 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 12 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 2 vraag 13 · 2 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 6 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 4 · 4 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 15 · 3 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2: vraag 18 (2p): in vraagstelling — figuur met op beide assen een logaritmische schaal (energieverbruik per meter per kg tegen gewicht). vraag 19 (3p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: op de log-as aflezen als macht van 10 (duif 10^(−0,4), jachtluipaard 10^(1,7)); aflezen met marge 0,1.
- 2025 tijdvak 1: vraag 1 (3p): in vraagstelling — figuur met logaritmische assen (energiebehoefte tegen lichaamsgewicht), stippellijn als trendlijn. vraag 5 (4p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: in de figuur met log-assen de lijn voor M = 0,4·E tekenen: twee punten berekenen of inzicht dat de lijn evenwijdig loopt aan de stippellijn. ‘Licht je werkwijze toe’, marge 5%.
- 2024 tijdvak 1: vraag 1 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: toonhoogtes op een logaritmische horizontale as aflezen waar de gehoordrempel 10 dB is: 200, 7000 en 10 000 Hz.
- 2023 tijdvak 1: vraag 15 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: op een logaritmische as meten (1,6 cm bij 2 cm per factor 10) en terugrekenen: 10^(1,6/2) = 6,3% (één decimaal), marge 0,1 cm.
- 2023 tijdvak 2: vraag 12 (5p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: op een log-log-figuur een kwart van het boek (47 935 woorden) plaatsen (log = 4,68, dus 2,7 cm rechts van 10 000) en de bijbehorende waarde aflezen (10^3,75 = 5623); 64% van 8842 (geheel getal). Zonder log-schaal max. 2p, marge 1 mm. vraag 13 (2p): in vraagstelling — figuur met log(U) tegen log(T).
- 2022 tijdvak 1: vraag 6 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: in een figuur met twee log-assen de levensverwachting van Qatar (78,5) en de trendlijnwaarde (87,5) schatten, marge 1,5 jaar.
- 2021 tijdvak 1: vraag 4 (4p): in vraagstelling — figuur met logaritmische horizontale as; afleesmarge 0,1%.
- 2019 tijdvak 1: vraag 15 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: op een logaritmische verticale as aantallen aflezen (66 en 22; interval [63, 69] volgens aanvulling): 33% (gehele procenten).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)