Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 examenjaren, in elk tijdvak (42 vragen): waarden aflezen als eerste stap, beweringen beoordelen met een figuur, en tekenen of aanvullen op de uitwerkbijlage.
Wat moet je kunnen?
- Waarden nauwkeurig aflezen uit een grafiek, staafdiagram of tabel, binnen de afleesmarge.
- Een bewering beoordelen met getallen uit de figuur.
- Op de uitwerkbijlage punten, lijnen of een gebied tekenen.
De kern
- Assen eerst: lees de grootheid, de eenheid en de schaal (×1000, miljoenen, procenten) van elke as. Let op een tweede verticale as en op een logaritmische as (de stappen 1, 10, 100 staan op gelijke afstand; zie Logaritmische schaalverdeling).
- Punten kiezen: zo ver mogelijk uit elkaar en op roosterlijnen, om een helling of formule te bepalen.
- Afleesmarge: het correctievoorschrift accepteert een interval rond de juiste waarde (bijvoorbeeld 500, 0,1 of 2 mm). Valt jouw waarde erbuiten, dan kost dat het punt.
- Beweringen: geef bij elke bewering “waar” of “niet waar” met een concrete berekening of aflezing. Een conclusie zonder onderbouwing levert 0 punten op.
- Uitwerkbijlage: teken nauwkeurig en lever hem in.
Zo wordt het gevraagd
- “Leg voor elk van deze uitspraken uit of deze wel of niet uit de figuur volgt” (2021-1 vraag 5).
- “Geef van elke bewering aan of deze waar is of niet. Gebruik in je toelichting gegevens uit figuur 1” (2019-1 vraag 14).
- Een diagram afmaken op de uitwerkbijlage door twee figuren te combineren (2022-1 vraag 4).
Zo formuleer je het antwoord. Noem per bewering de afgelezen waarden (met eenheid), de berekening (verschil, percentage, helling) en een conclusie: “dus bewering 1 is niet waar”.
Zo scoor je de punten. Bij 2021-1 vraag 5 (4p) levert elke uitspraak 2p op, alleen met een juiste redenering. Bij 2019-1 vraag 14 (5p) leveren de drie beweringen samen 5 punten op, met berekeningen van procentuele en gemiddelde stijging. Bij aflezen staat de marge in het correctievoorschrift (bijvoorbeeld 2018-2 vraag 1: 500).
Uitgewerkt voorbeeld
Een bewering toetsen (examenstijl, vergelijk 2019-1 vraag 14)
Uit een figuur lees je af: in 2015 waren er 40 000 bezoekers, in 2020 52 000. Bewering: “het aantal bezoekers nam gemiddeld met 3000 per jaar toe.”
- Toename: in 5 jaar.
- Gemiddeld per jaar.
- Dat is geen 3000, dus de bewering is niet waar.
Twee verticale assen (examenstijl, vergelijk 2019-2 vraag 11)
Een figuur toont de lengte (linker as, in cm) en de afwijking van een model (rechter as, in cm). Bij 1 jaar lees je een lengte van 76 cm en een afwijking van 0,26 cm af.
- Kijk bij de afwijking op de rechter as.
- Relatieve afwijking: .
Valkuilen
- Op de verkeerde as aflezen bij een figuur met twee verticale assen.
- De eenheid van een as vergeten (×1000, miljoenen).
- Een bewering beoordelen zonder getallen uit de figuur.
- Bij een logaritmische as lineair tussen de streepjes aflezen.
Test jezelf
Een as heeft het opschrift "aantal (×1000)". Je leest 14,4 af. Hoeveel is dat?
14 400.
Waarom kies je bij het bepalen van een helling twee punten ver uit elkaar?
Dan heeft een kleine afleesfout minder invloed op de helling.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2019 tijdvak 1, vraag 2: twee stellingen toetsen met de hellingen van trendlijnen (4p) · antwoord
- 2024 tijdvak 2, vraag 5: reistijdverschil aflezen met twee trendlijnen (3p) · antwoord · uitwerkbijlage
- 2021 tijdvak 3, vraag 18: meten welk deel van de tijd een grafiek boven een lijn ligt (3p) · antwoord · uitwerkbijlage
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 100%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 1 vraag 5 · 2 punten antwoord — 2026 tijdvak 1 vraag 9 · 3 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 7 · 5 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 18 · 2 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 6 · 2 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 20 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 4 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2024 tijdvak 2 vraag 5 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 1 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 7 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 22 · 7 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 2 vraag 13 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 21 · 7 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 4 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 1 vraag 13 · 2 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 2 · 5 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 13 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 4 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 6 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 3 vraag 22 · 7 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 4 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 5 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 20 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 21 · 7 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 22 · 6 punten antwoord — 2021 tijdvak 3 vraag 12 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 3 vraag 18 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 3 vraag 21 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 3 vraag 22 · 7 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 8 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 14 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 2 vraag 3 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 11 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage 2018 tijdvak 1 vraag 1 · 5 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 21 · 7 punten antwoord uitwerkbijlage 2018 tijdvak 2 vraag 1 · 3 punten antwoord uitwerkbijlage 2018 tijdvak 2 vraag 21 · 6 punten antwoord uitwerkbijlage Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 2 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — twee punten aflezen uit figuur 1 (bijv. (1989, 2150) en (1995, 2390)), marge 5. vraag 5 (2p): in vraagstelling — percentages aflezen bij een horizontale as met ongelijke stappen (‘een hokje stelt niet steeds evenveel tijd voor’). vraag 9 (3p): in vraagstelling — uit de schets van C tegen N afleiden dat C dalend is.
- 2026 tijdvak 2: vraag 7 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — eerste antwoordalternatief: een tabel met de dagen rond de grenswaarde 4 (vier paren waarden), elke ontbrekende regel kost 1p. vraag 18 (2p): in vraagstelling en correctievoorschrift — ‘Leg uit met behulp van figuur 1, zonder verdere berekeningen’: stippen recht boven elkaar (zelfde gewicht), de hoogste stip verbruikt het meest.
- 2025 tijdvak 1: vraag 1 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — waarde volgens de stippellijn (170 kJ) en de werkelijke waarde (230 kJ) aflezen, marge 10 kJ. vraag 6 (2p): in vraagstelling — ‘Bepaal met behulp van figuur 1’.
- 2024 tijdvak 1: vraag 1 (3p): in vraagstelling — ‘Bepaal met behulp van de figuur’. vraag 14 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — jaarlijkse afnames aflezen (9,6% en 7,8%), marge 0,2%. vraag 20 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — WAR-gemiddelde bij 24 jaar aflezen uit figuur 2.
- 2024 tijdvak 2: vraag 4 (3p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — huurprijzen bij 25 minuten aflezen (2250 en 3400 dollar), marge 100 dollar. vraag 5 (3p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: horizontale lijn bij de trendlijn van 1-kamerappartementen (15 min) en snijden met de trendlijn van 3-kamerappartementen (33 min): 18 minuten langer, marge 2 minuten. ‘Licht je antwoord toe’.
- 2023 tijdvak 1: vraag 1 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — druk op 10 m diepte uit de tabel: 2 bar. vraag 7 (4p): in vraagstelling — het patroon in de tabel met de samenstelling van het mengsel doorzien. vraag 22 (7p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — inwonertal van Nigeria in 1960 (46 miljoen) en 2009 (156 miljoen) aflezen, marge 2 miljoen.
- 2023 tijdvak 2: vraag 13 (2p): in vraagstelling en correctievoorschrift — ‘Ga met behulp van figuur 2 na’: log(7432) = 3,87 < 4, daar liggen grafiek en stippellijn uit elkaar, dus voldoet niet. vraag 21 (7p): in vraagstelling — tabel met abonnementsvoorwaarden en reistijden ten opzichte van de spits interpreteren.
- 2022 tijdvak 1: vraag 4 (4p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Maak het d-p-diagram af’ door p-t- en d-t-diagram te combineren (punten per jaar); elk fout of ontbrekend punt −1, marge 1 uur. vraag 13 (2p): in vraagstelling — ‘Bepaal met behulp van figuur 1’; interval [0,75; 0,85] s.
- 2022 tijdvak 2: vraag 2 (5p): in vraagstelling — tabel met dauwpunt en comfortgevoel. vraag 13 (4p): in vraagstelling — een punt van de trendlijn aflezen (‘met behulp van de figuur’).
- 2022 tijdvak 3: vraag 4 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — alternatief: aflezen dat 0 °C ongeveer 490 °Ra is (interval [480, 500]). vraag 6 (4p): uitwerkbijlage — maximum, minimum en tijdstippen aflezen uit de grafiek van de maximale zonkracht. vraag 22 (7p): uitwerkbijlage — gegevens uit drie infographics combineren (bedragen, staafdiagram aantal voertuigen).
- 2021 tijdvak 1: vraag 4 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — verschil in percentages bij het getal 100 aflezen. vraag 5 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Leg voor elk van deze uitspraken uit of deze wel of niet uit de figuur volgt’: de figuur toont verschillen in percentages, geen aantallen; 2p per uitspraak, alleen met juiste redenering. vraag 20 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Leg voor elk van deze uitspraken uit of deze waar is of niet’: uit de grafiek (indexcijfers t.o.v. 1960) afleiden of de huur sneller steeg en of de huurlast daalde. Volgens de aanvulling mag uitspraak 1 ook ‘waar’ zijn bij procentuele vergelijking. vraag 21 (7p): in vraagstelling en correctievoorschrift — tabel (aandelen, huishoudens, personen) en figuur (16 000 hoger, 76 000 lager per huishouden) combineren.
- 2021 tijdvak 2: vraag 22 (6p): in vraagstelling — tussenstand en puntentelling uit de tabel gebruiken.
- 2021 tijdvak 3: vraag 12 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — absolute maandelijkse toenamen aflezen (37, 9, −61), marge 2 miljard; totale daling 105 miljard (gehele miljarden). vraag 18 (3p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: op de uitwerkbijlage meten welk deel van de tijd de grafiek boven de stippellijn ligt: 66 van 105 mm, 63% (hele procenten), marge 1 mm. vraag 21 (4p): uitwerkbijlage — de twee staafjes in de grafiek tekenen, marge 1 mm. vraag 22 (7p): uitwerkbijlage — figuur met zones en tabel met slagfrequenties combineren.
- 2019 tijdvak 1: vraag 2 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Onderzoek voor elk van beide stellingen of deze waar is’: hellingen van de trendlijnen voorjaar en najaar vergelijken (ongeveer 4 keer, dus I onwaar) en de horizontale vetlijn (II waar). vraag 8 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — verkoop in mei 2013 aflezen (30 000, marge 1000). vraag 14 (5p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Geef van elke bewering aan of deze waar is’, met gegevens uit de figuur met twee verticale assen: procentuele stijging gas (114%) en bevingen (933%), daling in 2003, gemiddelde stijging per jaar.
- 2019 tijdvak 2: vraag 3 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Onderzoek met behulp van de werkelijke aantallen in figuur 2’: totaal in 2002 en 2016 gelijk (35 500), buitenland gestegen (16 750 → 17 800), dus percentage toegenomen; marge 500. vraag 11 (5p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Bepaal … bij welke leeftijd die afwijking relatief het grootst is’: afwijking en lengte bij 1 en 13 jaar aflezen (dubbele verticale as), relatieve afwijkingen 0,34% en 0,25%: 1 jaar. Andere leeftijden: max. 3p.
- 2018 tijdvak 1: vraag 1 (5p): in vraagstelling — punten van de lijn voor wind op zee aflezen. vraag 21 (7p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — figuur met twee verticale assen (vermogen en snelheid) tegen afstand; afleesintervallen per renner.
- 2018 tijdvak 2: vraag 1 (3p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — werkelijk aantal in week 43 aflezen (33 750, marge 500) en het model (31 459) berekenen of aflezen: verschil 2300 (honderdtallen). vraag 21 (6p): uitwerkbijlage — twee grafieken tekenen en een gebied arceren in een gegeven figuur.
Ondersteunende onderwerpen
- (geen)