Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren, vaak als gegeven model (energie en gewicht, snelheid en golflengte, FINA-punten): invullen, terugrekenen, en het verloop beredeneren aan de exponent.
Wat moet je kunnen?
- Met een machtsformule rekenen: invullen en terugrekenen (met de GR of met een macht ).
- Uit de exponent afleiden of het verband toenemend of afnemend stijgt, of daalt.
- Berekenen wat er met gebeurt als een factor groter wordt.
De kern
| Exponent | Verloop (bij ) | Voorbeeld |
|---|---|---|
| toenemend stijgend | ||
| lineair (recht evenredig) | ||
| afnemend stijgend | ||
| dalend |
- Factor in geeft factor in : twee keer zo groot bij geeft keer zo groot.
- Terugrekenen: , of met de GR.
- Een machtsverband is een rechte lijn in een figuur met twee logaritmische assen.
- Bij Wiskunde B: Machtsfunctie.
Zo wordt het gevraagd
- “Licht toe welke van de drie schetsen” hoort bij een machtsformule met exponent 0,746 (2026-2 vraag 22).
- Het gewicht van een vogel berekenen bij een gegeven energiebehoefte (2025-1 vraag 2).
- Tussen welke waarden een gewicht mag liggen volgens (2018-2 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Noem de exponent en wat die betekent (“tussen 0 en 1, dus afnemend stijgend”), of schrijf de vergelijking op en beschrijf hoe je hem oplost.
Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 22 (2p): 1p voor de redenering met de exponent (of een GR-plot met een gekozen waarde) en 1p voor de keuze; zonder toelichting 0p. Bij 2025-1 vraag 2 (3p): 1p voor de vergelijking, 1p voor beschrijven hoe je hem oplost en 1p voor het antwoord in hele grammen.
Uitgewerkt voorbeeld
Verloop uit de exponent (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 22)
. Is de grafiek van toenemend of afnemend stijgend?
- De exponent 0,75 ligt tussen 0 en 1.
- Dus is afnemend stijgend.
Controle: is positief en wordt kleiner ✓
Grenzen voor een grootheid (examenstijl, vergelijk 2018-2 vraag 18)
moet tussen 0,20 en 0,25 liggen. Tussen welke gewichten (hele grammen) bij ?
- , dus
- Gewicht van 346 tot en met 431 gram (432 valt af, want daar is precies 0,25).
Valkuilen
- als of schrijven.
- De exponent verkeerd interpreteren: 0,746 is afnemend stijgend, ook al lijkt het dicht bij 1.
- Bij ” twee keer zo groot” de factor 2 gebruiken in plaats van .
- Een schets kiezen zonder toelichting (0 punten).
Test jezelf
. Hoeveel keer zo groot wordt als verdubbelt?
2,83 keer.
Is toenemend of afnemend stijgend?
, exponent tussen 0 en 1: afnemend stijgend.
Los op: voor .
, dus .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren: 2018, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 75%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 6 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 21 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 22 · 2 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 2 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 9 · 4 punten antwoord — 2024 tijdvak 2 vraag 6 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 18 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 15 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 16 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 7 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 5 · 3 punten antwoord — 2018 tijdvak 2 vraag 18 · 3 punten antwoord — 2018 tijdvak 2 vraag 21 · 6 punten antwoord uitwerkbijlage Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 6 (4p): in vraagstelling — P = 31,7 / t
- 2026 tijdvak 2: vraag 21 (4p): in vraagstelling — doelvorm E = a·m^b (machtsverband met b = 0,254). vraag 22 (2p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: T = 5,5·m^0,746·d; exponent tussen 0 en 1, dus afnemend stijgend, dus schets C. Zonder juiste toelichting 0p.
- 2025 tijdvak 1: vraag 2 (3p): in vraagstelling — E = 5,0·G^0,75. vraag 13 (3p): in vraagstelling — S = 63,5·√P.
- 2025 tijdvak 2: vraag 9 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — V = 1,25·√L herschrijven als 1,25·L
- 2024 tijdvak 2: vraag 6 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — H = 20 367·r^(−0,571) herschrijven als 20 367/r
- 2023 tijdvak 1: vraag 18 (2p): in vraagstelling en correctievoorschrift — P = 1000·(B/T)³ voor twee zwemmers uitrekenen (742 en 760 punten).
- 2023 tijdvak 2: vraag 15 (4p): in vraagstelling — doelvorm U = c·Tⁿ. vraag 16 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — U = 44·T^0,49 en de afgeleide 21,56·T
- 2022 tijdvak 1: vraag 7 (4p): in vraagstelling — doelvorm is een machtsverband L = 32,28·P
- 2018 tijdvak 2: vraag 18 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — Jackson Ratio R = G/L³ met L = 15: 0,18 < G/3375 < 0,22, dus G tussen 607 en 743 gram (hele grammen). vraag 21 (6p): uitwerkbijlage en correctievoorschrift — kernonderdeel: grenzen G = 0,18L³ en G = 0,22L³ opstellen, tekenen in de figuur (punten berekenen, ook bij L ≥ 24) en het gebied ertussen aangeven.
- Niet meegeteld: 2021-2 vraag 5 (via een aanvulling op het correctievoorschrift voor iedereen goed gerekend).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)