Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren, vaak als gegeven model (energie en gewicht, snelheid en golflengte, FINA-punten): invullen, terugrekenen, en het verloop beredeneren aan de exponent.

Wat moet je kunnen?

  • Met een machtsformule rekenen: invullen en terugrekenen (met de GR of met een macht ).
  • Uit de exponent afleiden of het verband toenemend of afnemend stijgt, of daalt.
  • Berekenen wat er met gebeurt als een factor groter wordt.

De kern

ExponentVerloop (bij )Voorbeeld
toenemend stijgend
lineair (recht evenredig)
afnemend stijgend
dalend
  • Factor in geeft factor in : twee keer zo groot bij geeft keer zo groot.
  • Terugrekenen: , of met de GR.
  • Een machtsverband is een rechte lijn in een figuur met twee logaritmische assen.
  • Bij Wiskunde B: Machtsfunctie.

Zo wordt het gevraagd

  • “Licht toe welke van de drie schetsen” hoort bij een machtsformule met exponent 0,746 (2026-2 vraag 22).
  • Het gewicht van een vogel berekenen bij een gegeven energiebehoefte (2025-1 vraag 2).
  • Tussen welke waarden een gewicht mag liggen volgens (2018-2 vraag 18).

Zo formuleer je het antwoord. Noem de exponent en wat die betekent (“tussen 0 en 1, dus afnemend stijgend”), of schrijf de vergelijking op en beschrijf hoe je hem oplost.

Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 22 (2p): 1p voor de redenering met de exponent (of een GR-plot met een gekozen waarde) en 1p voor de keuze; zonder toelichting 0p. Bij 2025-1 vraag 2 (3p): 1p voor de vergelijking, 1p voor beschrijven hoe je hem oplost en 1p voor het antwoord in hele grammen.

Uitgewerkt voorbeeld

Verloop uit de exponent (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 22)

. Is de grafiek van toenemend of afnemend stijgend?

  1. De exponent 0,75 ligt tussen 0 en 1.
  2. Dus is afnemend stijgend.

Controle: is positief en wordt kleiner ✓

Grenzen voor een grootheid (examenstijl, vergelijk 2018-2 vraag 18)

moet tussen 0,20 en 0,25 liggen. Tussen welke gewichten (hele grammen) bij ?

  1. , dus
  2. Gewicht van 346 tot en met 431 gram (432 valt af, want daar is precies 0,25).

Valkuilen

  • als of schrijven.
  • De exponent verkeerd interpreteren: 0,746 is afnemend stijgend, ook al lijkt het dicht bij 1.
  • Bij ” twee keer zo groot” de factor 2 gebruiken in plaats van .
  • Een schets kiezen zonder toelichting (0 punten).

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)