Prioriteit: 🔴 Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, als hele vraag of als kern van een telvraag of slotvraag (kleurpatronen, teams, collages).
Wat moet je kunnen?
- Bepalen of de volgorde telt.
- Het aantal permutaties en combinaties berekenen, met de GR of met faculteiten.
- Telproblemen met gelijke objecten oplossen.
De kern
| Situatie | Aantal |
|---|---|
| verschillende dingen op volgorde | |
| uit , volgorde telt | |
| uit , volgorde telt niet | |
| plaatsen met groepjes gelijke objecten | of groep voor groep |
- Groep voor groep: eerst de plaatsen voor de rode kiezen (), dan voor de blauwe uit de rest (), de laatste plaatsen liggen vast.
- Verwisselbare groepen (twee teams zonder naam): delen door 2.
- Op de GR: de opties voor permutaties ( nPr ) en combinaties ( nCr ).
Zo wordt het gevraagd
- “Onderzoek hoeveel bekende Nederlanders er minimaal nodig zijn” om 30 verschillende drietallen te vormen (2025-1 vraag 12).
- Op hoeveel manieren een kunstenaar 9 achtvlakken in drie kleuren kan kleuren (2018-1 vraag 17).
- Het aantal kleurpatronen op een speelveld met gelijke tegels (2026-1 vraag 14).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf op wat je kiest, of de volgorde telt, de combinatie of permutatie per stap en het totaal.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-1 vraag 12 (3p): 1p voor het inzicht , 1p voor en en 1p voor het antwoord 7; zonder combinaties hoogstens 1p. Bij 2018-1 vraag 17 levert alleen 0 punten op en alleen hoogstens 1p. Bij 2026-2 vraag 23 (7p) krijg je met permutaties in plaats van combinaties hoogstens 5p.
Uitgewerkt voorbeeld
Minimaal aantal voor genoeg combinaties (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 12)
Hoeveel personen zijn minimaal nodig om 40 verschillende drietallen te kunnen vormen?
- Het aantal drietallen uit personen is (volgorde telt niet).
- en .
- Minimaal 8 personen.
Gelijke objecten (examenstijl, vergelijk 2018-1 vraag 17)
10 vlaggen: 4 rood, 3 blauw en 3 geel. Op hoeveel manieren kun je ze op een rij hangen?
- Plaatsen voor rood: ; voor blauw uit de overige 6: ; geel ligt dan vast.
- Totaal: 4200.
Controle: ✓
Valkuilen
- Permutaties gebruiken waar de volgorde niet telt (te groot antwoord).
- Bij gelijke objecten gewoon berekenen.
- Bij twee teams zonder naam vergeten door 2 te delen.
- Alleen het eindantwoord van de GR geven zonder te zeggen wat je berekent.
Test jezelf
Op hoeveel manieren kies je een voorzitter, secretaris en penningmeester uit 8 mensen?
Volgorde telt: 336.
Op hoeveel manieren kies je 3 mensen uit 8 voor een commissie zonder functies?
56.
Op hoeveel volgordes kun je 5 verschillende boeken neerzetten?
120.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2025, 2026 — 87,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 1 vraag 15 · 5 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 23 · 7 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 11 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 10 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 17 · 3 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 21 · 8 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 10 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2021 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 15 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 22 · 6 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 6 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2018 tijdvak 2 vraag 10 · 4 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 14 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: kleurenpatronen = C(25,4)·C(21,4)·C(17,4)·C(13,4)·C(9,4)·C(5,4) of 25!/(4!)⁶ = 8,12·10¹⁶. vraag 15 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — precies vijf van één kleur: 6·C(9,5) = 756 keer 5⁴ = 625 voor de overige vier tegels.
- 2026 tijdvak 2: vraag 14 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: aantal collages = 10·9 (twee verschillende stadsgezichten, volgorde telt) × 4! (straatbeelden) × 3! (boomtoppen) = 12 960. vraag 23 (7p): zichtbaar in correctievoorschrift — kernonderdeel: aantal verdelingen van gekleurde schuifjes = C(48,12)·C(36,6)·C(30,6)·…·C(6,5), en het aantal oplossingen C(8,2)·6!; rekening houden met draaien van de ring (delen door 8). Met permutaties in plaats van combinaties hoogstens 5p.
- 2025 tijdvak 1: vraag 11 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — aantal volgordes: 3 (twee gelijk) of 3! = 6 (alle verschillend). vraag 12 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Onderzoek hoeveel … minimaal nodig’: C(n,3) ≥ 30, met C(6,3) = 20 en C(7,3) = 35, dus 7. Zonder combinaties hoogstens 1p.
- 2023 tijdvak 1: vraag 10 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — 3·2·2 = 12 verdelingen over de dagen.
- 2023 tijdvak 2: vraag 17 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: C(5,2) = 10 tweetallen attracties, 3! = 6 volgordes: 60 dagprogramma’s (of 5·4·3).
- 2022 tijdvak 1: vraag 21 (8p): zichtbaar in correctievoorschrift — verdelingen over de afstanden: 4! = 24 bij vier verschillende, 4·3 = 12 bij twee gelijke; totaal 2·24 + 5·12 = 108.
- 2022 tijdvak 3: vraag 10 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: C(10,2) draaiers × C(8,4) teams = 3150, gedeeld door 2 omdat de teams verwisselbaar zijn: 1575.
- 2021 tijdvak 1: vraag 14 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: 36 ondersteunende helden; C(49,2)·27·C(36,2) = 20 003 760 samenstellingen. vraag 15 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — alternatief: twee resterende helden op dezelfde (4) of verschillende posities (C(4,2) = 6).
- 2021 tijdvak 2: vraag 22 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — 3! volgordes voor de top drie.
- 2019 tijdvak 1: vraag 6 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — 10²·26³·10 = 17,6 miljoen kentekens (gehele honderdduizendtallen).
- 2019 tijdvak 2: vraag 14 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: 24 vormen met herhalingen herverdelen: C(24,4)·C(20,4)·C(16,4)·C(12,4)·C(8,2)·C(6,2)·C(4,2) = 24!/((4!)⁴·(2!)⁴) ≈ 1·10¹⁷.
- 2018 tijdvak 1: vraag 17 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: kleuren verdelen over 9 achtvlakken (3 rood, 3 oranje, 3 geel): C(9,3)·C(6,3) = 1680, of 9!/(3!·3!·3!) (aanvulling). Alleen 9!: 0p; alleen 3!·3!·3!: max. 1p.
- 2018 tijdvak 2: vraag 10 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: verdelingen onder vier spelers C(16,4)·C(12,4)·C(8,4) = 63 063 000; 16! / dat = (4!)⁴ ≈ 330 000 keer zo groot (tienduizendtallen).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)