Prioriteit: 🔮 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, bijna elk examen één of twee vragen van 3 tot 8 punten, vaak als slotvraag (“Onderzoek op hoeveel manieren”).

Wat moet je kunnen?

  • Een telprobleem herkennen en een strategie kiezen.
  • Mogelijkheden systematisch opsommen zonder dubbeltellingen of gaten.
  • Gevallen onderscheiden (optellen), keuzes combineren (vermenigvuldigen) en het complement gebruiken.

De kern

StrategieWanneerVoorbeeld
opsommen in vaste volgordeweinig mogelijkhedenverdelingen 100/60/60, 90/70/60, 

vermenigvuldigen (productregel)onafhankelijke keuzes na elkaar
optellen (somregel)verschillende gevallen die elkaar uitsluiten
complement”minstens één” of “niet meer dan”alle mogelijkheden min de verboden
per geval volgordes tellengelijke elementen3 volgordes als twee gelijk zijn, als alle drie verschillen
  • Begin met een kleine versie of een tabel om het patroon te zien.
  • Schrijf bij een opsomming alle gevallen op: een vergeten geval kost punten.
  • Let op of de volgorde telt (permutatie) of niet (combinatie): zie Permutaties en combinaties.

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken hoeveel verschillende standen er 
 mogelijk zijn” als in totaal 40 seconden zijn verdiend (2025-1 vraag 11).
  • “Onderzoek op hoeveel manieren” je met vier afstanden 55 punten kunt halen (2022-1 vraag 21).
  • Het aantal mogelijke patronen via het complement (2026-1 vraag 15).

Zo formuleer je het antwoord. Noem de gevallen of de keuzes, het aantal per geval met berekening, en het totaal (“in totaal ”).

Zo scoor je de punten. Bij 2025-1 vraag 11 (4p): 1p voor alle verdelingen, 1p voor de verdelingen met twee gelijke (3 elk), 1p voor de verdeling met drie verschillende (6) en 1p voor het totaal; vergeet je een verdeling, dan hoogstens 3p. Bij 2022-1 vraag 21 (8p) kost elke vergeten of foute combinatie 1 punt.

Uitgewerkt voorbeeld

Verdelingen opsommen (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 11)

Drie kandidaten verdienen samen 30 seconden, in stukken van 10. Hoeveel verschillende standen zijn er?

  1. Verdelingen van 3 stukken: , en .
  2. : 3 standen (wie krijgt de 3). : . : 1.
  3. Totaal: 10.

Complement (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 15)

Hoeveel pincodes van 4 cijfers (0-9) hebben minstens één cijfer dubbel?

  1. Alle codes: .
  2. Codes met vier verschillende cijfers: .
  3. Minstens één dubbel: 4960.

Valkuilen

  • Een geval vergeten bij opsommen (kost per geval een punt).
  • Dubbel tellen doordat de volgorde wordt meegeteld waar die niet telt.
  • Vermenigvuldigen waar je moet optellen (gevallen die elkaar uitsluiten).
  • Bij “minstens één” alles apart tellen in plaats van het complement te nemen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen)

Onderwerpen die dit ondersteunt