Prioriteit: 🟠 Midden

In 5 van de 8 examenjaren, vaak als volledige vraag “bereken exact de coördinaten van de perforatie” (3–5p).

Wat moet je kunnen?

  • Een perforatie herkennen en de coördinaten exact berekenen.
  • Onderzoeken voor welke parameterwaarde er een perforatie is (of bewijzen dat er geen is).
  • Linker- en rechterlimiet los bepalen, bijvoorbeeld bij een knik.

De kern

Situatie in Gevolg
noemer 0, teller niet 0verticale asymptoot
teller én noemer 0mogelijk perforatie: deel de factor weg en bereken de limiet
linkerlimiet rechterlimietgeen (tweezijdige) limiet

Stappenplan perforatie:

  1. Zoek waar de noemer 0 is.
  2. Controleer of de teller daar ook 0 is (bij een parameter: eis dit en los op).
  3. Ontbind en deel de gemeenschappelijke factor weg.
  4. Vul in de vereenvoudigde vorm in: dat is de -coördinaat.

Zo wordt het gevraagd

  • “Voor één waarde van p heeft de grafiek van f_p een perforatie. Bereken exact de coördinaten.” met (2026-1 vraag 6).
  • Twee perforaties van (2026-2 vraag 3).
  • Bewijzen dat er geen is met een perforatie (2024-1 vraag 13).
  • Linker- en rechterlimiet van de helling in (2023-1 vraag 10).

Zo formuleer je het antwoord. Werk in drie stappen: (1) zoek waar de noemer nul is, (2) eis dat de teller daar ook nul is (dat geeft de parameter), (3) vereenvoudig door de gemeenschappelijke factor weg te delen en bereken de limiet voor de y-coördinaat. Schrijf de limiet met het limietsymbool op.

Zo scoor je de punten. Bij 2026-1 vraag 6 (5p) 1p voor de x-coördinaat, 1p voor de voorwaarde op de teller, 1p voor de parameter, 1p voor de limiet en 1p voor de coördinaten. Bij 2024-1 vraag 13 1p voor het inzicht “teller én noemer nul”, 1p per voorwaarde en 1p voor de redenering dat er geen oplossing is.

Uitgewerkt voorbeeld

Perforatie met parameter (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 6)

  1. Noemer 0 bij ; teller ook 0 als , dus
  2. (voor )
  3. : perforatie

Valkuilen

  • De -coördinaat invullen in de oorspronkelijke formule (die geeft ).
  • Een verticale asymptoot aannemen zonder te checken of de teller ook 0 is.
  • Vergeten te vermelden dat de vereenvoudiging alleen geldt voor .

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)