Prioriteit: 🔴 Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, 1–2 vragen per tijdvak: een grenswaarde bepalen voor een parameter → ∞, of asymptoten bewijzen (3–4p).
Wat moet je kunnen?
- Horizontale, verticale en scheve asymptoten bepalen en met een limiet onderbouwen.
- Een grenswaarde berekenen als een parameter onbegrensd toeneemt.
- Standaardlimieten gebruiken (, , ).
De kern
| Asymptoot | Voorwaarde |
|---|---|
| horizontaal | |
| verticaal | als (noemer 0, teller niet 0) |
| scheef | als |
| Standaardlimiet () | |
|---|---|
- Gebroken functie: graad teller = graad noemer → horizontaal (verhouding hoogste coëfficiënten); teller één graad hoger → scheef (staartdeling).
- Teller én noemer 0 in : mogelijk een perforatie (zie Linker- en rechterlimiet en perforatie).

Zo wordt het gevraagd
- “Als p onbegrensd toeneemt, nadert tot een limietwaarde L.” (2026-1 vraag 17).
- nadert een grenswaarde voor toenemende (2026-2 vraag 11).
- “De grafiek van f heeft twee scheve asymptoten met richtingscoëfficiënt −1 … Bewijs dit.” (2025-2 vraag 17).
- Twee horizontale asymptoten via voor (2023-1 vraag 17).
Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de limiet expliciet op () en herleid de functie zo dat je ziet welke termen naar nul gaan (bijvoorbeeld teller en noemer delen door de hoogste macht of door ). Geef daarna de vergelijking van de asymptoot of de grenswaarde als conclusie.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 17 en 2023-1 vraag 17 (3p) 1p per limiet en 1p voor de exacte toelichting met de vergelijkingen van de asymptoten. Bij 2026-1 vraag 17 (4p) 1p voor de grenswaarde, 1p voor de vergelijking, 1p voor beschrijven hoe je die oplost en 1p voor de gevraagde waarde.
Uitgewerkt voorbeeld
Scheve asymptoot
- Staartdeling:
- voor : scheve asymptoot
- Noemer 0 bij (teller ): verticale asymptoot
Twee horizontale asymptoten (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 17)
- : , dus : asymptoot .
- : , dus : asymptoot .
Valkuilen
- Alleen “de grafiek nadert” zeggen zonder limiet of redenering.
- Een verticale asymptoot aannemen waar ook de teller 0 is.
- Bij een scheve asymptoot de rest van de deling niet laten verdwijnen.
Test jezelf
Geef de asymptoten van .
Horizontaal , verticaal .
Wat is ?
4, want .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren: 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 87,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 11 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 17 · 3 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 14 · 6 punten antwoord — 2024 tijdvak 2 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 2 · 5 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 17 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 2 · 6 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 15 · 8 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 14 · 3 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 15 · 6 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 1 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 10 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 11 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 13 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 16 · 5 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 11 · 6 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 10 · 7 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 2 vraag 15 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: Vraag 17 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, “Als p onbegrensd toeneemt, nadert Lp tot een limietwaarde L.” Limietgedrag voor p→∞ (e-machten met negatieve exponent → 0) gebruikt om L=π/12 te bepalen, vervolgens Lp=L/2 oplossen naar p. Komt 1× voor, volledige vraag (4p).
- 2026 tijdvak 2: Vraag 11 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, volledige vraag. h(x) = g(x)/f(x) nadert een grenswaarde voor toenemende x. Frasering: “Voor toenemende waarden van x nadert h(x) tot een grenswaarde.” Komt 1× voor, volledige vraag (3p).
- 2025 tijdvak 1: Vraag 17 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, “als a onbegrensd toeneemt, nadert de afstand AB tot 1” — limietgedrag voor a→∞ gebruikt om p te bepalen. Komt 1× voor, volledige vraag (4p).
- 2025 tijdvak 2: Vraag 17 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, “De grafiek van f heeft twee scheve asymptoten met richtingscoëfficiënt −1… Bewijs dit.” Via limietberekening lim(x→∞) van 10eˣ/(eˣ−1) om de scheve asymptoten te bepalen. Komt 1× voor, volledige vraag (3p).
- 2024 tijdvak 1: Vraag 14 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — horizontale asymptoot bepaald via lim(x→∞) fa(x) = a. Komt 1× voor, onderdeel van een grotere vraag (deel van de 6 scorepunten).
- 2024 tijdvak 2: Vraag 14 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, “heeft de grafiek van fa twee verticale asymptoten met een onderlinge afstand van 20.” Verticale asymptoten van een logaritmische functie bepalen via de nulpunten van het argument. Komt 1× voor, volledige vraag (4p).
- 2023 tijdvak 1: Vraag 2 (5p): in vraagstelling/correctievoorschrift — lijn k is de scheve asymptoot van f; lim(x→∞) 1/x = 0 gebruikt om de asymptoot te bepalen. Vraag 17 (3p): in vraagstelling — “De grafiek van f heeft twee horizontale asymptoten”, lim(x→−∞) eˣ = 0 en lim(x→∞) eˣ = ∞ gebruikt om beide asymptoten (y=1 en y=0) te vinden. Frasering: “scheve asymptoot”, “twee horizontale asymptoten”. Komt 2× voor, in beide gevallen kernonderdeel van de opgave (8 scorepunten samen).
- 2023 tijdvak 2: Vraag 2 (6p): kernonderdeel — de grafiek van f heeft een scheve asymptoot (y = x−1) en een verticale asymptoot (x = 3), die elkaar snijden in S(3, 4). Correctievoorschrift toont expliciet een limietonderbouwing: “(want lim … = 0)”. Frasering: “De grafiek van f heeft een scheve asymptoot en een verticale asymptoot. Deze twee asymptoten snijden elkaar in het punt S.” Komt 1× voor, volledig kernonderdeel van vraag 2 (6p).
- 2022 tijdvak 1: Vraag 15 (8p): in vraagstelling — kernonderdeel, f(x) = x + 2/x heeft verticale asymptoot x = 0 en scheve asymptoot y = x (2/x → 0 als x → ∞). Vraag 17 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, “Wanneer a onbegrensd toeneemt, nadert het zwaartepunt Z tot een vast punt P” — limietgedrag voor a → ∞. Komt 2× voor (12 scorepunten samen).
- 2022 tijdvak 2: Vraag 14 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel, “Lijn k is een scheve asymptoot van de grafiek van f.” Bepaald via een limietredenering voor x→−∞ van de breuk (x−5)/(2x−5). Vraag 15 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift — verticale asymptoot x=2½ (nulpunt van de noemer, geen nulpunt van de teller) gebruikt om het teken van f te bepalen. Komt 2× voor, dominant thema van opgave “Asymptoot” (9 scorepunten samen).
- 2022 tijdvak 3: Vraag 1 (3p): in vraagstelling — “In figuur 1 is de grafiek van f (die uit drie delen bestaat) getekend”, een gevolg van de verticale asymptoten bij x=5 en x=6 die het domein in drie delen splitsen. Komt 1× voor, indirect/contextueel (geen losse scorepunten, wel randvoorwaarde voor de rest van de opgave).
- 2021 tijdvak 1: Vraag 10 (4p): kernonderdeel — “Als a onbegrensd toeneemt, nadert de verhouding QR/QS tot een limiet. Bereken exact deze limiet.” Limietgedrag voor a → ∞. Vraag 11 (3p): kernonderdeel — scheve asymptoot van f1 bepalen (4/x² nadert 0 als x onbegrensd toeneemt) en bewijzen dat de grafiek erboven ligt. Frasering: “onbegrensd toeneemt”, “scheve asymptoot”. Komt 2× voor (7 scorepunten samen).
- 2021 tijdvak 2: Vraag 13 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, horizontale en verticale asymptoten van f en van de inverse functie, via limietberekening (lim x→∞ e^(1/x) = 1, lim x→0⁺ e^(1/x) = ∞). Vraag 16 (5p): in vraagstelling — “Als φ nadert naar 0, neemt de oppervlakte van driehoek MBC af tot een grenswaarde. Bereken exact deze grenswaarde.” Grenswaardeberekening analoog aan asymptotisch limietgedrag. Frasering: “nadert naar”, “grenswaarde”. Komt 2× voor (8 scorepunten samen).
- 2019 tijdvak 1: Vraag 11 (6p): zichtbaar in correctievoorschrift (alternatieve methode) — “de onderbouwde constatering dat de grafiek van f1 bij x=½π (en voor de andere waarden van x) een verticale asymptoot heeft.” Komt 1× voor, als alternatieve redenering naast de limietbenadering binnen dezelfde vraag.
- 2019 tijdvak 2: Vraag 10 (7p): in vraagstelling — kernonderdeel, horizontale asymptoot y=100 en verticale asymptoot x=ln(10) bepalen en gebruiken om te bewijzen dat B het midden is van AC. Vraag 15 (2p): in vraagstelling — kernonderdeel, grenswaarde van CD/CE als p onbegrensd toeneemt: lim (2−log(p))/log(p) = 2. Frasering: “Als a/p onbegrensd toeneemt, nadert … tot een grenswaarde.” Komt 2× voor (9 scorepunten samen), zelfde frasering als in 2025 tijdvak 1 (v17).