Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren, meestal als volledige vraag met puntmassa’s van verschillend gewicht (4–5p).
Wat moet je kunnen?
- Het zwaartepunt van puntmassa’s berekenen als gewogen gemiddelde van plaatsvectoren.
- Een onbekende massa of positie berekenen uit een gegeven zwaartepunt.
- Het zwaartepunt van een driehoek bepalen.
De kern
- Reken per coördinaat: is het gewogen gemiddelde van de -coördinaten.
- Driehoek : , het snijpunt van de zwaartelijnen.
- Zie ook Vector.
Zo wordt het gevraagd
- Zwaartepunt van drie puntmassa’s met gewichten 2, 2 en 1 (2026-2 vraag 7, 4p).
- Zwaartepunt van vier puntmassa’s met gewichten 2, 1, en 1 (2022-1 vraag 17).
- “Bereken exact de coördinaten van het zwaartepunt van deze drie puntmassa’s”, massa’s 3, 1 en 2 (2018-1 vraag 6).
- Zwaartepunt van blokje en veer samen, massa’s 1000 g en 600 g (2025-1 vraag 13).
Zo formuleer je het antwoord. Bepaal eerst de wegingsfactoren (massa gedeeld door de totale massa) en schrijf dan met de kentallen ingevuld. Bij een parameter werk je de coördinaten van Z uit als uitdrukking in die parameter.
Zo scoor je de punten. Bij 2026-2 vraag 7 (4p) 1p voor de wegingsfactoren, 1p voor , 1p voor p en 1p voor de coördinaten; bij 2022-1 vraag 17 1p voor de totale massa, 1p voor , 1p voor de coördinaten en 1p voor de limiet.
Uitgewerkt voorbeeld
Drie gewogen punten (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 7)
Massa 2 in , massa 2 in , massa 1 in .
- Totale massa:
Valkuilen
- Delen door het aantal punten in plaats van door de totale massa.
- De massa’s vergeten en het gewone gemiddelde nemen.
- en door elkaar halen bij het wegen.
Test jezelf
Geef het zwaartepunt van de driehoek met hoekpunten , en .
.
Massa 3 in en massa in . Voor welke ligt het zwaartepunt in ?
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren: 2018, 2022, 2024, 2025, 2026 — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 7 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 11 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 18 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 6 · 5 punten antwoord uitwerkbijlage Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 2
- Vraag 7 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, volledige vraag. Zwaartepunt Z van drie puntmassa’s (gewicht 2, 2, 1) als gewogen gemiddelde van de plaatsvectoren.
- Komt 1× voor, volledige vraag (4p), inclusief de wegingsfactoren 2/5, 2/5, 1/5.
- 2025 tijdvak 1
- Vraag 11 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, letterlijk over het zwaartepunt (Z) van blokje en veer.
- Vraag 12 (3p): in vraagstelling — zwaartepunt-hoogte van het blokje als uitgangspunt voor de snelheid.
- Vraag 13 (3p): in vraagstelling — kernonderdeel, zwaartepunt van blokje én veer samen (gewogen gemiddelde met massa’s 1000 g en 600 g).
- Komt 3× terug, dit is het centrale natuurkundig/wiskundig begrip van de hele opgave “Op en neer” (9 scorepunten samen).
- 2024 tijdvak 1
- Vraag 18 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, volledige vraag. Frasering: “De kleine cirkel in figuur 2 is de baan van de zon om het zwaartepunt. Bereken de straal van deze baan in km.” Zwaartepuntformule OP toegepast op het stelsel zon-Jupiter.
- Komt 1× voor, volledige vraag (4p).
- 2022 tijdvak 1
- Vraag 17 (4p): in vraagstelling — kernonderdeel, zwaartepunt Z van vier puntmassa’s (in A, B, C, D) met gewichten 2, 1, a, 1.
- Komt 1× voor, volledige vraag (4p), centraal begrip van opgave “Vlieger”.
- 2018 tijdvak 1
- Vraag 6 (5p): in vraagstelling — kernonderdeel, volledig eerste deel van de vraag. “Bereken exact de coördinaten van het zwaartepunt van deze drie puntmassa’s”, met drie verschillende massa’s (3, 1 en 2) in A, B en M.
- Komt 1× voor dit tijdvak, maar zwaar (5 scorepunten, expliciet als gewogen gemiddelde van plaatsvectoren in het correctievoorschrift).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)