Prioriteit: 🟠 Midden

In 4 van de 6 examenjaren: een rechtsvorm herkennen en motiveren, of uitleggen waarom een bank bij een bv borgstelling eist.

Wat moet je kunnen?

  • Een rechtsvorm herkennen uit een casus en motiveren.
  • Rechtsvormen vergelijken op continuïteit, financiering, aansprakelijkheid, belastingen en zeggenschap.
  • Het verschil tussen natuurlijk persoon en rechtspersoon uitleggen.

De kern

RechtsvormRechtspersoonAansprakelijkheid eigenaarBelasting over winst
eenmanszaakneehele privévermogeninkomstenbelasting
vofneehoofdelijk, privéinkomstenbelasting (per vennoot)
bvjabeperkt tot inlegvennootschapsbelasting
nvjabeperkt tot inlegvennootschapsbelasting
stichting, verenigingjabeperktalleen bij ondernemingsactiviteit
  • Continuïteit: een bv of nv bestaat door als de eigenaar stopt; een eenmanszaak niet.
  • Financiering: alleen een nv kan openbaar aandelen uitgeven (zie Financieringsmogelijkheden bv en nv).
  • Omdat een dga van een bv niet privé aansprakelijk is, eist een bank vaak een persoonlijke borgstelling.

Zo wordt het gevraagd

  • “Van welke ondernemingsvorm is sprake …? Motiveer het antwoord met twee argumenten.” (2023-1 vraag 6).
  • “Leg uit dat de bank gezien de rechtsvorm … borgstellingen eist” (2023-2 vraag 5).
  • Motiveren waarom een bank eist dat iemand als eenmanszaak begint en niet als bv (2021-1 vraag 10).
  • Een verklaring geven voor een hogere overnamefactor bij een bv dan bij een eenmanszaak (2022-3 vraag 21).

Zo formuleer je het antwoord. Kies de rechtsvorm en geef twee kenmerken uit de context als argument (aantal eigenaren, wel of geen rechtspersoon, aansprakelijkheid). Bij vragen over banken en borgstelling: bij een bv is de aandeelhouder niet privé aansprakelijk, dus de bank wil extra zekerheid.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 6 1p voor de juiste rechtsvorm en 1p voor de argumenten; het tweede punt krijg je alleen als het eerste goed is. Bij 2021-1 vraag 10 en 2023-2 vraag 5 1p voor het risico of de aansprakelijkheid en 1p voor het gevolg voor de bank.

Uitgewerkt voorbeeld

Rechtsvorm herkennen (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 5)

Twee vrienden beginnen samen een bedrijf. Ze brengen allebei eigen geld in en zijn met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden. Er zijn geen aandelen. Vof: twee eigenaren (dus geen eenmanszaak), privé aansprakelijk en geen aandelen (dus geen bv of nv).

Valkuilen

  • Denken dat een eigenaar van een bv nooit privé kan betalen (bij een borgstelling wel).
  • Vergeten dat een vof geen rechtspersoon is.
  • Stichting en vereniging verwarren: een vereniging heeft leden, een stichting niet.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt