Prioriteit: 🟠 Midden
In 4 van de 6 onderzochte examenjaren: een rechtsvorm herkennen en motiveren, of uitleggen waarom een bank bij een bv borgstelling eist.
Wat moet je kunnen?
- Een rechtsvorm herkennen uit een casus en motiveren.
- Rechtsvormen vergelijken op continuïteit, financiering, aansprakelijkheid, belastingen en zeggenschap.
- Het verschil tussen natuurlijk persoon en rechtspersoon uitleggen.
De kern
| Rechtsvorm | Rechtspersoon | Aansprakelijkheid eigenaar | Belasting over winst |
|---|---|---|---|
| eenmanszaak | nee | hele privévermogen | inkomstenbelasting |
| vof | nee | hoofdelijk, privé | inkomstenbelasting (per vennoot) |
| bv | ja | beperkt tot inleg | vennootschapsbelasting |
| nv | ja | beperkt tot inleg | vennootschapsbelasting |
| stichting, vereniging | ja | beperkt | alleen bij ondernemingsactiviteit |
- Continuïteit: een bv of nv bestaat door als de eigenaar stopt; een eenmanszaak niet.
- Financiering: alleen een nv kan openbaar aandelen uitgeven (zie Financieringsmogelijkheden bv en nv).
- Omdat een dga van een bv niet privé aansprakelijk is, eist een bank vaak een persoonlijke borgstelling.
Zo wordt het gevraagd
- “Van welke ondernemingsvorm is sprake …? Motiveer het antwoord met twee argumenten.” (2023-1 vraag 6).
- “Leg uit dat de bank gezien de rechtsvorm … borgstellingen eist” (2023-2 vraag 5).
- Motiveren waarom een bank eist dat iemand als eenmanszaak begint en niet als bv (2021-1 vraag 10).
- Een verklaring geven voor een hogere overnamefactor bij een bv dan bij een eenmanszaak (2022-3 vraag 21).
Uitgewerkt voorbeeld
Rechtsvorm herkennen (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 5)
Twee vrienden beginnen samen een bedrijf. Ze brengen allebei eigen geld in en zijn met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden. Er zijn geen aandelen. Vof: twee eigenaren (dus geen eenmanszaak), privé aansprakelijk en geen aandelen (dus geen bv of nv).
Valkuilen
- Denken dat een eigenaar van een bv nooit privé kan betalen (bij een borgstelling wel).
- Vergeten dat een vof geen rechtspersoon is.
- Stichting en vereniging verwarren: een vereniging heeft leden, een stichting niet.
Test jezelf
Waarom eist een bank bij een startende bv vaak een borgstelling van de dga?
De bv is een rechtspersoon met beperkte aansprakelijkheid; zonder borgstelling kan de bank bij faillissement niet bij het privévermogen.
Welke belasting betaalt een eenmanszaak over de winst?
Inkomstenbelasting (de eigenaar), geen vennootschapsbelasting.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2023 tijdvak 1, vraag 6: ondernemingsvorm motiveren
- 2023 tijdvak 2, vraag 5, 19 en 22: rechtsvorm en borgstelling
- 2021 tijdvak 1, vraag 10: eenmanszaak in plaats van bv
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 4 van de 6 onderzochte examenjaren (2021-2026) — 66,7%.
- 2025 tijdvak 1: vraag 5
- 2023 tijdvak 2: vraag 5, 19, 22
- 2023 tijdvak 1: vraag 6
- 2022 tijdvak 3: vraag 21
- 2021 tijdvak 1: vraag 10