Prioriteit: 🟢 Laag
In 2 van de 8 examenjaren (2021, 2024), in combinatie met mitochondriale overerving en haploïd/diploïd (1–2p).
Wat moet je kunnen?
- Ivf, ICSI, klonen en mitochondriale donatie in eigen woorden beschrijven.
- Bepalen van wie het kern-DNA en van wie het mtDNA van een nakomeling komt.
De kern
| Techniek | Wat gebeurt er | Herkomst DNA |
|---|---|---|
| ivf | bevruchting buiten het lichaam, embryo terugplaatsen | kern: beide ouders; mtDNA: moeder |
| ICSI | één zaadcel in de eicel gespoten | idem |
| klonen (kerntransplantatie) | kern van een lichaamscel in een kernloze eicel | kern: kerndonor; mtDNA: eiceldonor |
| mitochondriale donatie | kern van de moeder naar een donoreicel met gezonde mitochondriën | kern: ouders; mtDNA: donor |
- Een gekloonde zygote is diploïd (de kern komt uit een lichaamscel).
Zo wordt het gevraagd
- Licht toe welk deel van het genoom van het gekloonde veulen niet identiek is aan dat van de hengst (2024-2 vraag 8: mtDNA).
- Noteer of de cellen haploïd of diploïd zijn in een kloneringsschema (2024-2 vraag 7).
- Leg uit waarom het aan te bevelen is de behandeling eerst bij jongens toe te passen (2021-3 vraag 21).
Valkuilen
- Bij klonen vergeten dat het mtDNA van de eiceldonor komt.
- Een gekloonde zygote haploïd noemen.
Test jezelf
Een kloon heeft het kern-DNA van dier A en is ontwikkeld uit een eicel van dier B. Van wie is het mtDNA?
Van dier B (de eiceldonor).
Wat is het verschil tussen ivf en ICSI?
Bij ivf bevrucht een zaadcel de eicel in een schaaltje; bij ICSI wordt één zaadcel in de eicel gespoten.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)