Prioriteit: 🟠 Midden

In 5 van de 8 examenjaren, als berekening (AIQ of de verandering ervan) of als uitleg (globalisering, grondstofprijzen).

Wat moet je kunnen?

  • De AIQ berekenen en de procentuele verandering ervan.
  • Loonkosten per product berekenen uit loon en arbeidsproductiviteit.
  • Uitleggen welke ontwikkelingen de AIQ verhogen of verlagen.

De kern

OntwikkelingEffect op de AIQ
lonen stijgen harder dan productiviteit en prijzen↑
hogere winsten (bijvoorbeeld hogere exportprijzen van grondstoffen) bij starre lonen↓
globalisering: concurrentie van lagelonenlanden drukt lonen↓
laagconjunctuur: winst daalt sneller dan lonen↑
  • Procentuele verandering AIQ ≈ % loonsom − % nationaal inkomen (precies: ).

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken de arbeidsinkomensquote (AIQ) van Curaçao.” (2025-1 vraag 17).
  • “Leg uit dat hogere exportprijzen voor delfstoffen leiden tot een lagere arbeidsinkomensquote” (2026-1 vraag 22).
  • “Bereken de procentuele stijging van de loonquote in 2019 ten opzichte van 2018” (2022-1 vraag 17).
  • “Bereken de procentuele verandering van de reële loonkosten per eenheid product in 2014 ten opzichte van 2009” (2018-2 vraag 6).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de definitie op (AIQ = totaal arbeidsinkomen / totaal inkomen; loonquote = loonsom / netto toegevoegde waarde), bereken teller en noemer apart en geef de uitkomst als quote of percentage. Bij veranderingen vermenigvuldig je groeifactoren en rond je pas aan het eind af. Bij een uitlegvraag laat je zien welke van de twee harder stijgt: het arbeidsinkomen of het totale inkomen.

Zo scoor je de punten. 2p: 1p voor de juiste teller (bijvoorbeeld het totale arbeidsinkomen) en 1p voor de quote (2025-1 vraag 17). Bij 2018-2 vraag 6 kostte een onjuiste afronding maximaal 1 punt.

Uitgewerkt voorbeeld

Verandering van de AIQ (examenstijl, vergelijk 2022-1 vraag 17)

Arbeidsinkomen €60 miljard, nationaal inkomen €100 miljard: AIQ = 60%. Volgend jaar: loonsom +5%, nationaal inkomen +2%. Nieuwe AIQ: . Procentuele stijging: 2,9%.

Valkuilen

  • Procentuele verandering en procentpuntverandering van de AIQ verwarren (hier +1,8 procentpunt, +2,9%).
  • Loonkosten per product verwarren met het loon zelf.
  • Vergeten dat hogere winsten de AIQ verlagen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)