Prioriteit: đź”´ Hoog
In 6 van de 8 examenjaren: “Leg uit met behulp van getallen uit de matrix of er sprake is van een Nash-evenwicht” of “Noem de Nash-evenwichten” (2–3p).
Wat moet je kunnen?
- Alle Nash-evenwichten in een matrix vinden, ook als er meer dan één is.
- Met getallen aantonen dat een uitkomst wel of geen Nash-evenwicht is.
- Uitleggen waarom een Nash-evenwicht suboptimaal kan zijn.
De kern
Toets per cel: kan speler A beter worden door alleen zelf te wisselen? En speler B? Twee keer “nee” → Nash-evenwicht.
Snelle methode: onderstreep per kolom de beste pay-off van A en per rij de beste pay-off van B. Een cel met twee onderstrepingen is een Nash-evenwicht.
| Eigenschap | Toelichting |
|---|---|
| dominante strategieën aan beide kanten | geven altijd een Nash-evenwicht |
| geen dominante strategie | er kan toch een (of meer) Nash-evenwicht zijn |
| meerdere Nash-evenwichten | coördinatieprobleem: welke komt tot stand? |
| suboptimaal | beide spelers zouden samen beter af zijn in een andere cel (zie Gevangenendilemma) |
Zo wordt het gevraagd
- “Leg uit met behulp van getallen uit de matrix of er sprake is van een Nash-evenwicht” (2025-2 vraag 20).
- “Noem de Nash-evenwichten uit tabel 2 bij winstmaximalisatie.” (2025-1 vraag 28).
- “Leg de conclusie van de econoom uit”: dominante strategie per houthakker, suboptimaal Nash-evenwicht (2026-1 vraag 17).
- Nash-evenwicht aantonen in een spelboom (2023-2 vraag 20, 3p).
Zo formuleer je het antwoord. Werk per speler: “als B kiest voor X, kiest A voor Y, want … > …”, voor beide keuzes van B, en daarna hetzelfde voor B. Het Nash-evenwicht is de cel waar geen van beide eenzijdig wil afwijken; noem die cel met de uitbetalingen. Bij “met getallen” moeten die vergelijkingen er echt staan.
Zo scoor je de punten. Bij 2025-2 vraag 20 1p voor de dominante strategieën met de getallen en de cel, en 1p voor de conclusie dat dit een Nash-evenwicht is. Bij 2025-1 vraag 28 1p per juist genoemd Nash-evenwicht.
Uitgewerkt voorbeeld
Twee Nash-evenwichten (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 28)
Twee boeren kiezen biologisch (bio) of traditioneel (trad). Winst (A, B):
B: bio B: trad A: bio (8, 8) (3, 5) A: trad (5, 3) (6, 6)
- (bio, bio): A wisselen geeft 5 < 8, B wisselen geeft 5 < 8 → Nash-evenwicht
- (trad, trad): A wisselen geeft 3 < 6, B ook → Nash-evenwicht
- (bio, trad) en (trad, bio): wie 3 krijgt, wisselt → geen evenwicht
Twee Nash-evenwichten, geen dominante strategie: de spelers moeten coördineren.
Valkuilen
- Denken dat een Nash-evenwicht altijd de beste uitkomst voor beide is.
- Alleen naar de pay-off van één speler kijken.
- Na het vinden van één evenwicht stoppen terwijl er meer kunnen zijn.
- Bij “met getallen” de vergelijking niet uitschrijven.
Test jezelf
Hoe controleer je of een cel een Nash-evenwicht is?
Kijk of elke speler slechter (of niet beter) af is als hij als enige van strategie wisselt.
Waarom leidt overbevissing vaak tot een suboptimaal Nash-evenwicht?
Voor elke visser is veel vangen dominant, maar als iedereen dat doet, raakt de visstand uitgeput: samen zijn ze slechter af.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren — 75%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 17 · 2 punten antwoord 2026 tijdvak 2 vraag 27 · 2 punten antwoord 2025 tijdvak 1 vraag 28 · 2 punten antwoord 2025 tijdvak 2 vraag 20 · 2 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord 2024 tijdvak 1 vraag 25 · 2 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 3 · 3 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 20 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 17 · 2 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 13 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 24 · 2 punten antwoord Toelichting per vindplaats