Prioriteit: 🟢 Laag

In 2 van de 8 examenjaren (2025, 2026), meestal in een opgave over een monopolist met een patent.

Wat moet je kunnen?

  • De afruil uitleggen tussen welvaartsverlies nu en innovatie later.
  • Beredeneren wat er gebeurt als een patent afloopt.

De kern

TermijnEffect van een octrooi
kortmonopolie → hogere prijs, lagere afzet, welvaartsverlies (zie Marktmacht en welvaartsverlies (Harberger-driehoek))
langprikkel tot R&D en innovatie → hogere totale factorproductiviteit
na afloopconcurrenten treden toe → prijs daalt richting MK, uitkomst wordt (bijna) Pareto-efficiënt
  • Zonder octrooi kunnen anderen een uitvinding meteen kopiëren: de uitvinder verdient zijn onderzoekskosten dan niet terug.

Zo wordt het gevraagd

  • “Beargumenteer dat het patent door de overheid wel wordt verstrekt, maar een beperkte looptijd krijgt.” (2026-2 vraag 18)

Zo formuleer je het antwoord. Geef bij “wel verstrekken” de prikkel tot innovatie (het wordt winstgevender om te innoveren) en bij “beperkte looptijd” het voordeel van concurrentie daarna (lagere prijs, verdere innovatie).

Zo scoor je de punten. 1p voor het argument voor het verstrekken en 1p voor het argument voor de beperkte looptijd (2026-2 vraag 18).

Valkuilen

  • Alleen het nadeel (monopolie) noemen, of alleen het voordeel (innovatie).
  • Vergeten dat het monopolie tijdelijk is.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt