Prioriteit: 🔴 Hoog
In 6 van de 8 examenjaren, als rekenbasis voor winst en omzet of als redenering over het effect van een prijsverandering op de omzet.
Wat moet je kunnen?
- TO en MO afleiden uit een prijsafzetfunctie.
- De omzetmaximaliserende afzet en prijs berekenen (MO = 0).
- Met de prijselasticiteit beredeneren of een prijsverandering de omzet verhoogt.
- GO- en MO-lijn tekenen of verschuiven.
De kern
| Grootheid | Formule |
|---|---|
| totale opbrengst | |
| gemiddelde opbrengst | (de prijsafzetlijn) |
| marginale opbrengst | ; bij is |
| Doel | Voorwaarde |
|---|---|
| maximale omzet | |
| maximale winst | (zie Winstmaximalisatie en break-even) |
- De MO-lijn heeft een twee keer zo steile helling als de GO-lijn en snijdt de Q-as halverwege.
- Elastische vraag (): prijsverlaging verhoogt de omzet; inelastisch: prijsverhoging verhoogt de omzet (zie Prijselasticiteit van de vraag).
- Grafisch: TO is de rechthoek onder de prijsafzetlijn.
Zo wordt het gevraagd
- “Toon met een berekening aan of de stelling juist is”: omzetmaximalisatie bij MO = 0 (2023-2 vraag 27).
- “Leg uit of het mogelijk is om de omzet te verhogen door een aanpassing van het posttarief” (2023-2 vraag 14).
- “Teken de GO- en MO-lijn inclusief subsidie in figuur 1 van de uitwerkbijlage” (2025-2 vraag 4).
- “Bereken het verlies van de gemeente bij voorstel A” met TO uit de prijsafzetfunctie (2022-2 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Rekenvraag: schrijf GO uit de prijsafzetfunctie, TO = GO × Q, MO = de afgeleide van TO; omzetmaximalisatie bij MO = 0, winstmaximalisatie bij MO = MK. Controleer daarna of de uitkomst past bij de context (capaciteit, gevraagde hoeveelheid). Uitlegvraag over omzet: zeg of de vraag elastisch of inelastisch is en vergelijk de procentuele verandering van de afzet met die van de prijs.
Zo scoor je de punten. Bij 2023-2 vraag 27 1p voor TO en MO en 1p voor Q bij MO = 0 met de conclusie. Bij 2025-2 vraag 4 1p voor de GO-lijn en 1p voor de MO-lijn.
Uitgewerkt voorbeeld
Omzet tegenover winst (examenstijl, vergelijk 2023-2 vraag 27)
Prijsafzetfunctie , .
- ,
- Maximale omzet: , , €1.000
- Maximale winst: ,
Bij omzetmaximalisatie is de prijs lager en de afzet hoger dan bij winstmaximalisatie. ✓
Valkuilen
- De prijs aflezen op de MO-lijn.
- MO = 0 en MO = MK door elkaar halen.
- De MO-lijn tekenen met dezelfde helling als de GO-lijn.
Test jezelf
. Bij welke is de omzet maximaal?
(prijs €30, omzet €450).
Waarom snijdt de MO-lijn de Q-as halverwege de GO-lijn?
is nul bij ; is nul bij .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 6 van de 8 examenjaren — 75%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 2 vraag 19 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 14 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 2 · 3 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 4 · 2 punten antwoord uitwerkbijlage 2023 tijdvak 1 vraag 3 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 4 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 14 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 15 · 2 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 27 · 2 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 18 · 2 punten antwoord — 2022 tijdvak 2 vraag 19 · 2 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 15 · 3 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 2 · 3 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 12 · 2 punten antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 21 · 1 punt antwoord — 2019 tijdvak 1 vraag 22 · 2 punten antwoord — Toelichting per vindplaats