Prioriteit: 🔴 Hoog

In 7 van de 8 examenjaren, vaak de zwaarste rekenvragen van een opgave (2–4p): winstmaximaliserende prijs, maximale winst, break-even-afzet.

Wat moet je kunnen?

  • De winstmaximaliserende hoeveelheid en prijs berekenen met MO = MK.
  • De maximale winst berekenen.
  • De break-even-afzet berekenen.
  • Verlies minimaliseren herkennen (ook dan geldt MO = MK).

De kern

DoelVoorwaarde
maximale winst
break-even (winst = 0)
maximale omzet
minimaal verliesook

Stappen bij een monopolist

  1. Prijsafzetfunctie: (dit is de GO-lijn).
  2. , dus .
  3. Stel en los op.
  4. Vul in de prijsafzetfunctie in voor de prijs.
  5. Winst .

Break-even-afzet bij constante GVK: .

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken de prijs waarbij Superstream maximale winst behaalt” met en (2023-1 vraag 4).
  • “Bereken de maximale totale winst” via MO = MK (2025-2 vraag 2, 3p).
  • “Bereken met welk bedrag de totale constante kosten na de fusie moeten afnemen om break-even te draaien.” (2025-2 vraag 21).
  • “Bereken hoeveel procent van de accijnsverhoging door Mores wordt doorberekend in de verkoopprijs” (2019-2 vraag 5).

Zo formuleer je het antwoord. Winstmaximalisatie: stel TO op uit de GO-lijn, bepaal MO (afgeleide) en MK, los MO = MK op en vul Q in de GO-lijn in voor de prijs; reken daarna pas TW = TO − TK. Break-even: TO = TK, of per product: prijs − GVK = bijdrage, TCK / bijdrage = break-evenafzet. Werk met formules, niet met aflezen.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 4 1p voor Q uit MO = MK en 1p voor de prijs; wie Q afleest uit de figuur in plaats van berekent, krijgt het eerste punt niet. Bij 2025-2 vraag 2 (3p) 1p voor MO en MK, 1p voor Q en P en 1p voor de totale winst.

Uitgewerkt voorbeeld

Monopolist (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 4)

, (Q in duizenden abonnementen).

  1. Prijs: €101

Controle: de prijs ligt ruim boven MK, zoals je bij een monopolist verwacht. ✓

Break-even

, prijs €50, variabele kosten €20 per stuk. 100 stuks.

Valkuilen

  • De prijs aflezen op de MO-lijn in plaats van op de GO-lijn (prijsafzetlijn).
  • MO = MK verwarren met GO = GTK (dat is break-even per stuk).
  • Winst per stuk vermenigvuldigen met de verkeerde hoeveelheid.
  • Constante kosten vergeten bij het berekenen van de totale winst.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt