Prioriteit: 🔮 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren: in elk tijdvak zijn meerdere vragen rekenvragen (“Bereken”, “Toon met een berekening aan”).

Wat moet je kunnen?

  • Procentuele verandering en procentpuntverandering onderscheiden en berekenen.
  • Rekenen met indexcijfers (ook samengesteld en met een ander basisjaar).
  • Vergelijkingen en stelsels oplossen, en oppervlaktes (driehoek en rechthoek) in grafieken berekenen.
  • Een “toon aan”-berekening volledig opschrijven.

De kern

OnderwerpFormule of regel
procentuele verandering
procentpuntverschil tussen twee percentages (van 4% naar 6% = 2 procentpunt = +50%)
indexcijfer
reëel uit nominaal
gewogen gemiddelde
driehoek / rechthoek /
contante waarde

Een “toon aan”-berekening laat elke stap zien; het gegeven eindgetal alleen herhalen levert niets op.

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken 
 de procentuele toename van de nominale waarde van de staatsschuld” (2024-2 vraag 9).
  • “Bereken de hoogte van de winst” in een meerstapsberekening (2024-2 vraag 26, 3p).
  • “Toon met een berekening aan dat de aanleg van een afvanginstallatie per bedrijf € 39 miljoen bedraagt” (2022-2 vraag 7, 1p).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf bij elke rekenvraag op wat je berekent, met de formule of het indexcijfer, en werk in tussenstappen die je herkenbaar noemt (bijvoorbeeld “indexcijfer bbp 2021 = 
”). Rond pas aan het eind af, en sluit “toon aan”-vragen af met een zin die de uitkomst vergelijkt met wat aangetoond moest worden.

Zo scoor je de punten. 1p per herkenbare rekenstap: bij 2024-2 vraag 9 1p voor het indexcijfer van het bbp en 1p voor de staatsschuld en de procentuele toename; bij 2024-2 vraag 26 (3p) 1p voor de schade per hack, 1p voor de totale kosten en 1p voor omzet en winst. 2022-2 vraag 7 is 1p voor de hele berekening.

Uitgewerkt voorbeeld

Procent en procentpunt

De werkloosheid stijgt van 4,0% naar 5,0%.

  • Verandering in procentpunten: 1 procentpunt
  • Procentuele verandering: 25%

Reële groei uit indexcijfers

Nominaal loon: index 110; prijsindex: 104. ReĂ«el loon: , dus een reĂ«le stijging van 5,8% (niet 110 − 104 = 6%).

Valkuilen

  • Procenten en procentpunten verwisselen.
  • Indexcijfers van elkaar aftrekken in plaats van delen.
  • Tussenantwoorden te vroeg afronden.
  • Een antwoord niet controleren met een ruwe schatting.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt