Voor welke vakken?

Afronden, significantie en eenheden: Wiskunde A, Wiskunde B, Natuurkunde, Scheikunde, Economie, Bedrijfseconomie. Examenwerkwoorden: alle vakken. Biologie heeft geen vakspecifieke correctieregels; zie Correctievoorschrift algemene regels (biologie). De regels komen uit de correctievoorschriften van 2026 (tijdvak 1) en de syllabi 2027. Wiskunde D heeft geen centraal examen: voor het SE gelden de afspraken van je school.

Afronden

Altijd: reken door met de onafgeronde waarde (geheugen van je rekenmachine) en rond pas het eindantwoord af. Tussenantwoorden mag je wel afgerond opschrijven.

VakWat het correctievoorschrift 2026 zegt
Wiskunde BLeidt doorrekenen met afgeronde tussenantwoorden tot een ander eindantwoord: −1 scorepunt bij die vraag (regel 4a). Uitzondering: de context vereist afronden, bijvoorbeeld een aantal personen (regel 4b).
Wiskunde AAls Wiskunde B: een ander eindantwoord door afgeronde tussenantwoorden kost 1 scorepunt bij die vraag (regel 4a), behalve als de context afronden vereist (4b). Maar de aftrek voor afronden is maximaal 2 scorepunten voor het hele examen (regel 4c, via een compensatiescore). Zie Afronden bij Wiskunde A.
NatuurkundeEen rekenfout kost het punt voor completeren van de berekening (regel 2). Bij een significantievraag gebruik je bij tussentijds afronden minstens zoveel cijfers als de uitkomst heeft (regel 3).
ScheikundeEen afwijking door acceptabel tussentijds afronden wordt niet aangerekend (regel 1). Een rekenfout kost 1 scorepunt per vraag (regel 2).
EconomieGeen eis aan de afronding in de vraag: elke juiste afronding is goed. Rekenfouten kosten niets, behalve als je kennelijk niet met een schatting hebt gecontroleerd: −1 per fout, maximaal 3 voor het hele examen.
BedrijfseconomieAls Economie, maar maximaal 2 scorepunten per opgave.

De afrondinstructie in de vraag gaat voor. “Geef je eindantwoord in twee decimalen”, “als geheel getal”, “in centimeters nauwkeurig” (Wiskunde B, 2025-1 vraag 12). Bij exact rond je helemaal niet af.

Drempels. “Ten minste” of “minimaal nodig”: naar boven afronden, ook als gewoon afronden omlaag zou gaan (zie Afronden en het correctievoorschrift).

Tussentijds afronden verandert het eindantwoord

Oppervlakte van een cirkel met cm, in één decimaal.

  • Goed: 167,4 cm²
  • Fout: eerst , dan cm²

Bij Wiskunde B kost dat 1 scorepunt (regel 4a).

Significante cijfers

Rekenregels volgens de syllabus natuurkunde 2027 (subdomein A8), ook gebruikt bij Scheikunde:

BewerkingAantal cijfers in de uitkomst
vermenigvuldigen, delenevenveel significante cijfers als de meetwaarde met de minste
optellen, aftrekkenevenveel decimalen als de meetwaarde met de minste
logaritme (bijvoorbeeld pH)evenveel decimalen als de meetwaarde significante cijfers heeft
getelde aantallen, wiskundige constanten, geldbedragenvallen niet onder de regels

Tellen: nullen vooraan tellen niet mee (: 3 cijfers), nullen achteraan na de komma wel (: 3 cijfers). Schrijf grote getallen met een macht van tien: (2 cijfers) in plaats van 1500.

VakWanneer telt significantie?
NatuurkundeAlleen als de vraag om een gegeven aantal of “het juiste aantal” significante cijfers vraagt, of als je een gegeven waarde moet aantonen (regel 3). Bij “het juiste aantal” mag je aantal afwijken van het beoordelingsmodel als het past bij jouw oplosroute.
ScheikundeVaak een los scorepunt in het beoordelingsmodel: “Geef de uitkomst in het juiste aantal significante cijfers” (zie Significante cijfers (scheikunde)).
Wiskunde A, Wiskunde BGeen significantie: de vraag zegt in hoeveel decimalen.
Economie, BedrijfseconomieGeen significantie: elke juiste afronding is goed, tenzij de vraag een eis stelt.

De drie regels

  • 37 (3,0 heeft 2 significante cijfers)
  • 15,5 (3,0 heeft 1 decimaal)
  • pH 2,49 (2 significante cijfers, dus 2 decimalen)

Eenheden

Reken in de basiseenheid en zet de uitkomst daarna om naar wat de vraag wil.

VoorvoegselFactorVoorvoegselFactor
G (giga)m (milli)
M (mega)µ (micro)
k (kilo)n (nano)
c (centi)p (pico)
  • Bij oppervlakte en volume gaat de factor in het kwadraat of de derde macht: , .
  • Vaste omrekeningen: km/h = m/s; J; J (zie Elektronvolt).
  • Binas heeft tabellen met de SI-grondeenheden en met omrekenfactoren van eenheden.
VakEenheid in het antwoord
NatuurkundeOntbreekt de eenheid of past die niet bij de grootheid, dan vervalt het punt voor completeren (regel 2), tenzij het beoordelingsmodel zegt dat de eenheid niet nodig is.
ScheikundeOntbreekt de eenheid of is die verkeerd: −1 scorepunt per vraag (regel 2). Staat de eenheid in het beoordelingsmodel tussen haakjes, dan is ze niet verplicht.
Wiskunde BGeen aparte regel; de vraag noemt vaak zelf de eenheid (“in meters per seconde in één decimaal”, 2023-2 vraag 10).
Wiskunde AGeen aparte regel; de vraag noemt vaak zelf de eenheid (“Geef je antwoord in gehele liters”, 2025-1 vraag 23). Omrekenen hoort vaak bij de vraag (zie Eenheden en samengestelde grootheden).
Economie, BedrijfseconomieSchrijf € en % erbij, en onderscheid procent en procentpunt (zie Rekenvaardigheden economie).

Omrekenen

  • km/h 20 m/s
  • mL L m³
  • kWh J

Examenwerkwoorden

Het werkwoord bepaalt wat er in je antwoord moet staan. Twee algemene regels uit elk correctievoorschrift:

  • Ontbreekt een gevraagde verklaring, uitleg, afleiding of berekening, of is die fout, dan krijg je 0 scorepunten, ook als het eindantwoord klopt (algemene regel 3.6).
  • Vraagt de opgave om één voorbeeld of reden, dan telt alleen het eerstgegeven antwoord (algemene regel 3.4). Twee antwoorden “voor de zekerheid” helpt dus niet.
WerkwoordBetekenisWat moet in je antwoord?
noem, geef (aan)een eindantwoord gevenalleen het antwoord; toelichting is niet nodig, tenzij gevraagd
beschrijfantwoord in hele zinnen met alle gevraagde onderdelenhele zinnen; op microniveau termen over deeltjes (Scheikunde)
verklaareen oorzaak-gevolgrelatie laten zienéén oorzaak → gevolg
leg uitde denkstappen laten zien die tot het gevraagde leideneen keten van stappen tot en met de conclusie
beredeneer, beargumenteereen keuze of stelling onderbouwen met gegevens en vakkennisgegevens + vakkennis + conclusie
licht toeeen onderbouwing in één of enkele zinnenkort, maar wel een reden
berekenhet gevraagde uitrekenenformule, ingevulde waarden, tussenstappen, uitkomst met eenheid
bepaalhet gevraagde vaststellen en/of uitrekenen, uit gegevens in de vraag en/of andere bronnenstappen zichtbaar
schat (Natuurkunde)een waarde benaderen met een berekening of redeneringwelke waarden je aanneemt en welke stappen je zet
toon aan, laat zien datlaten zien dat het gestelde kloptrekenen of redeneren naar het gegeven toe; één voorbeeld controleren is meestal niet genoeg
leid aflaten zien dat een formule of eenheid volgtalle stappen; getallen invullen is geen afleiding (zie Afleiden van een formule)
bewijs (Wiskunde B)het gestelde met een redenering of exacte berekening aantonenstappen zichtbaar; voorbeelden zijn geen bewijs, een tegenvoorbeeld wel als dat tot de conclusie leidt
onderzoek oflaten zien of het gestelde klopt of nietstappen + een conclusie aan het eind
los op, herleidonbekenden bepalen / een formule stap voor stap omschrijvenstappen zichtbaar; herleiden zonder speciale GR-opties
schets / tekengrafische voorstellingschets: de kenmerkende eigenschappen; teken: ook nauwkeurig, bij een grafiek met assen en schaalverdeling
exact / algebraïsch (Wiskunde B)zonder speciale opties van de GRexact: niets benaderen; algebraïsch: benaderen mag (zie Algebraïsch en exact)

Bron van de betekenissen: de lijsten met examenwerkwoorden in de syllabi 2027 van wiskunde A, wiskunde B en natuurkunde (één gezamenlijke lijst voor wis- en natuurkunde; “algebraïsch”, “exact” en “bewijs” gelden alleen bij wiskunde B, zie ook Examenwerkwoorden (wiskunde A)), scheikunde en biologie (bijlage 5, zie Examenwerkwoorden (biologie)). Economie en Bedrijfseconomie hebben in de syllabus 2027 geen lijst met examenwerkwoorden (de lijst met handelingswerkwoorden bij Bedrijfseconomie hoort bij de eindtermen, niet bij de examenvragen). Nederlands en Engels: zie de eigen regels in Aftrekregeling bij open vragen en Correctieregels en scoring MVT.

Valkuilen

  • Een tussenantwoord afronden en daarmee verder rekenen (Wiskunde A en B: −1 scorepunt).
  • De eenheid vergeten (Natuurkunde: geen completeerpunt; Scheikunde: −1 scorepunt).
  • Bij optellen de regel voor vermenigvuldigen gebruiken, of bij een pH significante cijfers tellen in plaats van decimalen.
  • Bij “leg uit” of “bereken” alleen de uitkomst geven: 0 scorepunten.
  • Bij “toon aan” terugrekenen vanuit het gegeven getal.

Test jezelf


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen: dit is een vakoverstijgend overzicht)

Onderwerpen die dit ondersteunt