Prioriteit: đź”´ Hoog
In 7 van de 8 examenjaren, als rekenvraag (verwachte schade, premie) of als uitleg bij hypotheken, sparen en verzekeren.
Wat moet je kunnen?
- De verwachte waarde of verwachte schade berekenen.
- Bepalen of iemand risicoavers, risiconeutraal of risicozoekend is.
- Uitleggen waarom een hogere lening ten opzichte van de woningwaarde een hogere rente geeft.
De kern
| Houding | Betaalt voor zekerheid | Voorbeeld |
|---|---|---|
| risicoavers | meer dan de verwachte schade | verzekeren tegen een premie boven de verwachte schade |
| risiconeutraal | precies de verwachte schade | kijkt alleen naar de verwachte waarde |
| risicozoekend | minder (of niets) | loterij, speculatieve belegging |
- Hoe hoger het risico voor de geldgever (bijvoorbeeld een hoge lening ten opzichte van de huiswaarde), hoe hoger de rente die hij vraagt.
- Verschillen in risicoaversie maken risicoverschuiving mogelijk: de een draagt risico voor de ander tegen een vergoeding (zie Verzekeren en Financiële sector en risicoverschuiving).
Zo wordt het gevraagd
- “Zijn de potentiële verzekerden volgens de aannames risico-zoekend, risiconeutraal of risico-avers? Licht je antwoord toe.” (2021-2 vraag 6, 1p).
- “Bereken de totale verzekeringspremie”: verwachte schade per groep plus 20% opslag (2023-1 vraag 15).
- “Leg uit waarom de hypotheekrente stijgt bij een toenemende H/A-verhouding” (2022-1 vraag 7).
- “Beargumenteer dat consumenten hun spaargeld bij een bank aanhouden ondanks een negatieve nominale rente” (2026-1 vraag 10, 1p).
Zo formuleer je het antwoord. Rekenvraag: verwachte schade = kans Ă— schadebedrag, per groep, opgeteld; de premie is de verwachte schade plus de opslag uit de context. Uitlegvraag: zeg welk risico er groter wordt (restschuld, wanbetaling) en welke compensatie de ander daarvoor eist (hogere rente of premie). Bij de risicohouding: meer betalen dan de verwachte schade = risico-avers.
Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 15 1p voor de verwachte schade en 1p voor de premie met opslag; bij 2022-1 vraag 7 1p voor het grotere risico op een restschuld en 1p voor de hogere rente als compensatie. 2021-2 vraag 6 en 2026-1 vraag 10 zijn 1p voor keuze plus toelichting.
Uitgewerkt voorbeeld
Premie met opslag (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 15)
Een verzekeraar heeft 90 klanten met verwachte schade €100 en 10 klanten met verwachte schade €2.000. Hij rekent 20% opslag.
- Totale verwachte schade: , dus gemiddeld €290 per klant
- Premie met opslag: €348 per klant
Risicohouding bepalen
Kans op schade 2%, schade €5.000: verwachte schade . Iemand verzekert zich voor €130. Hij betaalt meer dan de verwachte schade, dus hij is risicoavers.
Valkuilen
- Verwachte schade verwarren met de maximale schade.
- Denken dat een risicoavers persoon nooit risico neemt (hij wil er alleen een vergoeding voor).
- Bij een negatieve rente vergeten dat contant geld ook risico’s heeft (diefstal, onhandig).
Test jezelf
Iemand accepteert een premie van €80 terwijl de verwachte schade €100 is. Wat zegt dat over de verzekeraar?
De verzekeraar vraagt minder dan de verwachte schade: hij maakt op deze klant verwacht verlies (dat kan alleen bij andere motieven of een fout in de inschatting).
Waarom vraagt een bank meer rente bij een hypotheek van 100% van de woningwaarde dan bij 60%?
Het risico op een restschuld bij wanbetaling is groter, dus de bank wil een hogere vergoeding.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 7 van de 8 examenjaren — 87,5%.
Examen Vraag Antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 10 · 1 punt antwoord 2026 tijdvak 1 vraag 26 · 2 punten antwoord 2024 tijdvak 2 vraag 22 · 1 punt antwoord 2023 tijdvak 1 vraag 15 · 2 punten antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 6 · 1 punt antwoord 2023 tijdvak 2 vraag 28 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 1 vraag 7 · 2 punten antwoord 2022 tijdvak 2 vraag 20 · 2 punten antwoord 2021 tijdvak 1 vraag 12 · 3 punten antwoord 2021 tijdvak 2 vraag 6 · 1 punt antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 23 · 2 punten antwoord 2019 tijdvak 1 vraag 29 · 3 punten antwoord 2019 tijdvak 2 vraag 10 · 2 punten antwoord 2018 tijdvak 2 vraag 15 · 2 punten antwoord Toelichting per vindplaats
Ondersteunende onderwerpen
- (geen)