Verzekeren (economie)

Prioriteit: 🟠 Midden

In 4 van de 8 onderzochte examenjaren, als rekenvraag (eigen risico tegenover premie, verwachte schade per groep) of in combinatie met averechtse selectie en moral hazard.

Wat moet je kunnen?

• Berekenen welke polis (premie plus eigen risico) voordeliger is bij bepaalde kosten.
• De verwachte schade per groep vergelijken.
• Uitleggen hoe solidariteit, eigen risico en verplichting werken.

De kern

Begrip	Betekenis
premie	prijs voor het overdragen van risico
verwachte schade	kans × schadebedrag
eigen risico	deel van de kosten dat de verzekerde zelf betaalt → tegen moral hazard
verplichte verzekering	iedereen doet mee → tegen averechtse selectie
solidariteit	lage risico’s betalen mee voor hoge risico’s

• De verzekeraar kan het risico dragen doordat schades over veel verzekerden gespreid zijn.
• Totale jaarlijkse kosten van een polis = premie + zelf betaalde kosten (tot het eigen risico).
• Zie Averechtse selectie en moral hazard en Risico en risicoaversie.

Zo wordt het gevraagd

• “Bereken tot welk bedrag aan zorgkosten per jaar het voordeliger is om een verhoogd eigen risico te nemen” (2025-1 vraag 3).
• “Leg uit dat de totale zorgkosten kunnen afnemen” door het eigen risico voor de huisarts af te schaffen (2025-1 vraag 4).
• “Bij welke van de twee klantengroepen is het risico voor de verzekeraar het hoogst? Verklaar je antwoord” (2024-2 vraag 22, 1p).

Uitgewerkt voorbeeld

Verhoogd eigen risico (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 3)

Polis A: premie €1.400, eigen risico €385. Polis B: premie €1.100, eigen risico €885.

1. Bij kosten $K$ tussen €385 en €885 betaal je bij A: $1.400+385=€1.785$; bij B: $1.100+K$.
2. Gelijk als $1.100+K=1.785\Rightarrow K=€685$.
3. Tot €685 zorgkosten per jaar is polis B (verhoogd eigen risico) voordeliger.

Controle: bij $K=600$ is B €1.700 en A €1.785. ✓

Valkuilen

• Alleen de premies vergelijken en het eigen risico vergeten.
• Het eigen risico ook meerekenen als de kosten lager zijn dan het eigen risico (je betaalt dan alleen de werkelijke kosten).
• Eigen risico noemen als oplossing voor averechtse selectie (het is tegen moral hazard).

Test jezelf

Waarom kan een eigen risico de zorgkosten verlagen?

Verzekerden betalen zelf mee en gaan zuiniger met zorg om (minder moral hazard).

Waarom kan het afschaffen van het eigen risico voor de huisarts juist geld besparen?

Mensen gaan eerder naar de huisarts, waardoor duurdere zorg later wordt voorkomen.

Examenvragen om te oefenen

Doe deze vragen uit echte examens

• 2025 tijdvak 1, vraag 3–4: eigen risico in de zorgverzekering (2p + 2p)
• 2024 tijdvak 2, vraag 22 en 26: cyberrisicoverzekering (1p + 3p)

Alle vindplaatsen

Aangetroffen in 4 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 50%.

• 2025 tijdvak 1: vraag 3, 4
• 2024 tijdvak 2: vraag 22, 26
• 2024 tijdvak 1: vraag 14(sec), 17(sec)
• 2021 tijdvak 2: vraag 7
• 2018 tijdvak 1: vraag 26(sec)

---

Ondersteunende onderwerpen

• Risico en risicoaversie
• Averechtse selectie en moral hazard

Onderwerpen die dit ondersteunt

• (geen)