Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 onderzochte examenjaren, vaak maar 1 tot 2 vragen, meestal bij de laatste tekst met de instructie “Lees eerst de opgave voordat je naar de tekst gaat.”
Wat moet je kunnen?
- Snel scannen naar het stuk tekst dat bij een vraag of informatiebehoefte past.
- Antwoorden in de gevraagde vorm: ja/nee + alineanummer, een naam, of een kort antwoord in het Nederlands.
- Oppervlakkige woordovereenkomst onderscheiden van echte inhoudelijke match.
De kern
| Stap | Wat je doet |
|---|---|
| 1. lees de vraag | wat wil je precies weten? noteer 2–3 trefwoorden (ook synoniemen in het Engels) |
| 2. scan | kopjes, namen, getallen, trefwoorden |
| 3. lees nauwkeurig | alleen de gevonden passage |
| 4. controleer | beantwoordt deze passage echt de vraag? |
- Vaak mogelijk antwoord: “Zo nee, antwoord ‘Nee’.” De informatie staat er dus niet altijd in.
- De vraag is in het Nederlands, de tekst in het Engels: vertaal je trefwoorden (kosten → cost, price, fee).
Zo wordt het gevraagd
- “Wordt in deze tekst een idee gegeven over hoe Jack Nicholson zo goed kon weten hoe de filmindustrie in elkaar zat? Zo ja, noem dan de alinea … Zo nee, antwoord ‘Nee’.” (2026-1 vraag 43).
- Welke briefschrijver iets bepaalds schrijft, bij vijf korte brieven (2023-1 vraag 40).
- “Which paragraph contains an actual example of such a conflict?” (2019-1 vraag 14).
- Twee voorwaarden uit een tekst halen (2018-1 vraag 2, 2p).
Uitgewerkt voorbeeld
Ja/nee + alinea (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 43)
Vraag: Wordt in de tekst genoemd of de cursus ook online te volgen is? Zo ja, noem de alinea.
- Trefwoorden: online, remote, from home, virtual, distance.
- Scan: alinea 3 noemt our online platform, maar alleen voor het inschrijven.
- Alinea 5: All sessions can also be followed remotely. → dit beantwoordt de vraag.
- Antwoord: Ja, alinea 5.
Controle: alinea 3 was een schijnmatch (het woord online, maar over inschrijven). ✓
Valkuilen
- De hele tekst nauwkeurig lezen: kost te veel tijd aan het eind van het examen.
- Het eerste trefwoord dat je vindt meteen goedkeuren.
- “Ja” antwoorden zonder alineanummer, of een alineanummer zonder dat de info er echt staat.
- Vergeten dat “Nee” ook een goed antwoord kan zijn.
Test jezelf
Waarom moet je bij de laatste tekst eerst de vraag lezen?
Dan weet je wat je zoekt en hoef je alleen de relevante passage nauwkeurig te lezen.
Je vindt het woord uit de vraag in alinea 2, maar in een ander verband. Wat doe je?
Verder zoeken: woordovereenkomst is geen inhoudelijke match.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
- 2026 tijdvak 1, vraag 43: ja/nee + alinea (1p)
- 2025 tijdvak 1, vraag 41–42: oriënterend lezen bij de laatste tekst (citeren en terugzoeken)
- 2023 tijdvak 1, vraag 40: welke briefschrijver (1p)
- 2018 tijdvak 1, vraag 2: twee voorwaarden (2p)
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 onderzochte examenjaren (2018–2026, 2020: geen examen gehouden) — 100%, al is de frequentie laag (0-8 hits) en concentreert het concept zich sinds 2021 structureel op de laatste tekst van het examen (met expliciete “lees eerst de opgave”-instructie), terwijl oudere tijdvakken (2018-2019, 2022-1) het breder via brieven/scanvragen toepasten.
- 2026 tijdvak 2 — 1/42, met scanning-instructie: vraag 42 (Tekst 11, laatste tekst).
- 2026 tijdvak 1 — 1/43, met scanning-instructie: vraag 43 (Tekst 11, laatste tekst).
- 2025 tijdvak 2 — 1/41 (~2%, ondervertegenwoordigd): vraag 38.
- 2025 tijdvak 1 — 2/42, met scanning-instructie: vraag 41, 42 (Tekst 12, laatste tekst, met tussenkopjes).
- 2024 tijdvak 2 — 4x: vraag 9, 24, 37, 43 (laatste tekst, met scanning-instructie).
- 2024 tijdvak 1 — 3x: vraag 9, 27, 38 (zuiverste voorbeeld: doelgericht scannen door 6 alinea’s).
- 2023 tijdvak 1 — 1x (+1 randgeval): vraag 40 (met expliciete “Lees eerst de opgave”-instructie in de bijlage zelf).
- 2022 tijdvak 3 — 0/41: geen hits.
- 2022 tijdvak 2 — 2 hits (~9%): vraag 5, 33 — met expliciete strategie-instructie vlak vóór Tekst 11.
- 2022 tijdvak 1 — 6 hits (breed vertegenwoordigd): vraag 6, 12, 15, 22, 41, 43 (met scanning-instructie).
- 2021 tijdvak 3 — geen hits gerapporteerd (niet apart vermeld in het digest van dit tijdvak).
- 2021 tijdvak 2 — 1/42, met scanning-instructie: vraag 42 (Tekst 12, laatste tekst) — bevestigt het patroon voor het eerst.
- 2021 tijdvak 1 — 0/42: geen hits — alle 12 teksten zijn doorlopende brieven/artikelen zonder matching-opzet.
- 2019 tijdvak 1 — 5 hits: vraag 14, 16, 21, 33, 34 — hier vrijwel uitsluitend gekoppeld aan Vraagtype kort antwoord (alineanummer/aantal), niet aan een klassieke scanning-scenariovraag.
- 2018 tijdvak 2 — 6 hits: vraag 16, 23, 27, 29, 31, 34.
- 2018 tijdvak 1 — 8 hits (breed vertegenwoordigd): vraag 2, 7, 19, 21, 27, 29, 33, 38.
- Sinds 2021 een sterk voorspelbaar patroon: de laatste tekst van het examen is vrijwel altijd de oriënterend-lezen-tekst met expliciete instructie (2021-2, 2022-1/2, 2023-1, 2024-2, 2025-1, 2026-1/2) — enige bevestigde uitzondering: 2021-tijdvak3.
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)