Prioriteit: 🟢 Laag

In 2 van de 8 examenjaren, als uitleg waarom een deeltje (niet) door een membraan gaat, of wat de pH doet met binding van een ion.

Wat moet je kunnen?

  • Uitleggen waarom een geladen deeltje het celmembraan niet passeert en een klein ongeladen deeltje wel.
  • Redeneren hoe de pH de lading van een deeltje of een bindingsplaats verandert.

De kern

  • Celmembraan: dubbellaag van fosfolipiden, hydrofiele koppen buiten, hydrofobe staarten binnen (zie Vetten).
  • Kleine, ongeladen, weinig polaire deeltjes gaan erdoor; ionen niet (zie Hydrofiel en hydrofoob).
  • De pH bepaalt de lading van zwakke zuren en basen: HClO (ongeladen) tegenover ClO⁻ (geladen).
  • Bij lage pH worden restgroepen van eiwitten geprotoneerd; een metaalion dat daaraan gebonden was, kan dan vrijkomen.

Zo wordt het gevraagd

  • “Leg uit dat het ClO⁻-ion het celmembraan niet kan passeren.” (2026-1 vraag 2)

Zo formuleer je het antwoord. Noem een relevante eigenschap van het membraan (apolair binnenste van de fosfolipiden, of lading aan de buitenkant) en koppel die aan de lading of polariteit van het deeltje.

Zo scoor je de punten. 1p voor een relevante eigenschap van het fosfolipide of het membraan en 1p voor de rest van de verklaring: de koppeling met de lading van het ion (2026-1 vraag 2).

Valkuilen

  • “Het ion is te groot” als reden geven: het gaat om de lading tegenover de apolaire binnenkant.
  • Vergeten dat de pH bepaalt welke vorm (geladen of ongeladen) overheerst.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)