Prioriteit: 🔴 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, meestal als kern van een vraag van 3 tot 5 punten: een afgeleide uitrekenen en uitleggen wat het getal betekent, of twee snelheden vergelijken.

Wat moet je kunnen?

  • Een afgeleide in een punt interpreteren met moment, grootheid, eenheid en richting.
  • Een snelheid berekenen op een moment dat je zelf uit de tekst haalt (datum, leeftijd).
  • Snelheden vergelijken: hoeveel keer zo groot, wanneer is de ene groter, wanneer is de snelheid gelijk aan een waarde.

De kern

VraagAanpak
hoe snel neemt toe op ?, met eenheid van per eenheid van
wat betekent ?”Op [moment ] neemt toe met 0,7 [eenheid] per [eenheid ]“
hoeveel keer zo snel?
wanneer is de snelheid ?los op
wanneer groeit A sneller dan B?
  • Een negatieve afgeleide is een daling: zeg “daalt met …” in plaats van “neemt toe met −…”.
  • De afgeleide op een moment benadert de toename in de volgende eenheid, maar is niet hetzelfde: wijkt iets af van .
  • Zet het moment eerst om naar de variabele: 30 juni is bijvoorbeeld als op 16 mei ligt.

Zo wordt het gevraagd

  • “Leg uit wat de betekenis van deze waarde is” na het berekenen van de afgeleide (2019-1 vraag 16).
  • “Bereken met behulp van differentiëren hoeveel keer zo groot” een snelheid op het ene moment is als op het andere (2021-1 vraag 17).
  • “Met behulp van de afgeleiden” bepalen vanaf welk jaar de welvaart in het ene land sneller toenam dan in het andere (2024-2 vraag 17).

Zo formuleer je het antwoord. Noem het moment in de woorden van de opgave (“in januari 2004”), de grootheid, het getal met eenheid (“0,7 per maand”) en of het een toename of afname is.

Zo scoor je de punten. Bij 2019-1 vraag 16 (4p): 1p voor de afgeleide, 1p voor de waarde en 2p voor de betekenis; zonder het moment (januari 2004) hoogstens 3p. Bij 2021-1 vraag 17 (5p): 1p voor , 2p voor de afgeleide (zonder kettingregel 0p voor dat deel), 1p voor en 1p voor de verhouding.

Uitgewerkt voorbeeld

Betekenis van een afgeleide (examenstijl, vergelijk 2019-1 vraag 16)

leden, in jaren met in 2015. Bereken en leg uit wat het betekent.

  1. , dus
  2. Betekenis: in 2025 neemt het aantal leden toe met ongeveer 79 per jaar.

Controle: , dicht bij 79,4 ✓

Wanneer is de snelheid een gegeven waarde? (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 19)

. Op welk moment neemt toe met 0,05 per jaar?

  1. geeft , dus .

Valkuilen

  • Bij de betekenis het moment of de eenheid weglaten (kost een punt).
  • uitrekenen in plaats van .
  • Het moment verkeerd omzetten naar (dag, maand, beginjaar).
  • “Neemt toe met −3” schrijven in plaats van “neemt af met 3”.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)