Prioriteit: 🟠 Midden
In 5 van de 8 examenjaren: een waarde tussen twee meetpunten schatten, of een trend lineair doortrekken naar een ander jaar.
Wat moet je kunnen?
- Een waarde tussen twee gegeven punten lineair benaderen.
- Een lineaire trend voorbij de gegevens doortrekken, vooruit of terug in de tijd.
De kern
- Interpoleren: ligt tussen en . Extrapoleren: ligt erbuiten (ook terug, zoals naar 1985).
- Zet maanden om in jaren: 7 jaar en 3 maanden is .
- Extrapoleren is onzekerder: de trend hoeft niet door te gaan.
- De lijn zelf: zie Lineaire verbanden.
Zo wordt het gevraagd
- “Bereken met behulp van lineair extrapoleren” het aantal vakanties in 1985, uit een grafiek over 1990-2001 (2019-2 vraag 2).
- De as-lengte bij 7 jaar en 3 maanden schatten tussen de meetpunten bij 5 en 10 jaar (2025-1 vraag 18).
Zo formuleer je het antwoord. Noem de twee punten, de toename per eenheid en de berekening vanaf een bekend punt.
Zo scoor je de punten. Bij 2019-2 vraag 2 (4p): 1p voor twee afgelezen punten, 1p voor de toename per jaar (300), 1p voor de terugberekening naar 1985 en 1p voor het antwoord; alleen de grafiek verlengen zonder berekening levert 0p op.
Uitgewerkt voorbeeld
Interpoleren (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 18)
Een kind is 105 cm op 4 jaar en 127 cm op 8 jaar. Schat de lengte op 6 jaar en 6 maanden.
- Toename per jaar: cm
- Van 4 naar 6,5 jaar is 2,5 jaar: 118,75 cm, ongeveer 119 cm.
Valkuilen
- Maanden als decimalen lezen (6 jaar en 6 maanden is 6,5, niet 6,6).
- Bij extrapoleren terug in de tijd de toename erbij tellen in plaats van eraf.
- Alleen de lijn in de figuur verlengen zonder te rekenen.
Test jezelf
In 2010 waren er 300, in 2015 waren er 340. Extrapoleer lineair naar 2025.
8 per jaar, 10 jaar verder: 420.
Bij is en bij is . Interpoleer bij .
Halverwege: .
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 5 van de 8 examenjaren: 2019, 2022, 2023, 2025, 2026 — 62,5%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2025 tijdvak 1 vraag 18 · 3 punten antwoord — 2023 tijdvak 1 vraag 2 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 3 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2022 tijdvak 1 vraag 5 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 1 vraag 1 · 4 punten antwoord — 2019 tijdvak 2 vraag 2 · 4 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 2 (4p): in vraagstelling — de lineaire groei van 1985-1995 doortrekken voorbij 1995.
- 2025 tijdvak 1: vraag 18 (3p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: as-lengte bij 7 jaar en 3 maanden tussen de meetpunten bij 5 en 10 jaar lineair interpoleren: 21,8 + (22,8 − 21,8)/5 · 2,25 = 22,25 mm.
- 2023 tijdvak 1: vraag 2 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — druk op 15 m tussen 10 m en 20 m: 2,5 bar.
- 2022 tijdvak 1: vraag 3 (4p): in vraagstelling — de lijn doortrekken naar de toekomst. vraag 5 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — lineair extrapoleren van 2013 naar 2099 (86 jaar).
- 2019 tijdvak 1: vraag 1 (4p): in vraagstelling — trendlijn na 2012 doortrekken.
- 2019 tijdvak 2: vraag 2 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘met behulp van lineair extrapoleren’: helling 300 per jaar uit twee afgelezen punten, terug naar 1985: 9 600 000. Grafiek verlengen zonder berekening: 0p; marge 100 (×1000).
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)