Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren, vaak als hele vraag van 3 of 4 punten (“met hoeveel procent per jaar …”) en als stap in een grotere opgave.

Wat moet je kunnen?

  • Een groeifactor per kleine stap omrekenen naar een grotere periode (macht).
  • Uit een totale toename over een periode de groeifactor per stap berekenen (wortel).
  • Het resultaat terugvertalen naar een groeipercentage.

De kern

VanNaarBerekening
per maand per jaar
per jaar per maand
factor over jaarper jaar
per 20 minuten per uur
per 10 jaar
  • Factor over de periode: “4 keer zo groot” is ; “40% afgenomen” is ; van 1700 naar 412 000 is .
  • Rond de groeifactor af zoals gevraagd, maar reken door met de onafgeronde waarde.

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken … met hoeveel procent per jaar” het aantal toenam, uit een begin- en eindwaarde over 25 jaar (2026-1 vraag 16).
  • Een maandelijkse rente omrekenen naar een rentepercentage per jaar (2026-2 vraag 9).
  • “Bereken de jaarlijkse procentuele afname” bij een daling van 40% in 25 jaar (2023-1 vraag 14).

Zo formuleer je het antwoord. Noem de factor over de hele periode, de groeifactor per stap met de wortel (of de macht), en het percentage in de gevraagde nauwkeurigheid.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 14 (4p): 1p voor de factor 0,6, 1p voor , 1p voor 0,9797 en 1p voor 2,0%. Wie rekent, krijgt hoogstens 1p. Bij 2021-3 vraag 6 levert op dezelfde manier hoogstens 1p op.

Uitgewerkt voorbeeld

Per maand naar per jaar (examenstijl, vergelijk 2026-2 vraag 9)

Een lening heeft 1,2% rente per maand. Hoeveel procent is dat per jaar? Geef je antwoord in één decimaal.

  1. Groeifactor per maand:
  2. Per jaar:
  3. Dat is 15,4% per jaar (niet ).

Totale afname naar per jaar (examenstijl, vergelijk 2023-1 vraag 14)

Een aantal vlinders nam in 20 jaar met 35% af, uitgaande van een exponentiële trend. Hoeveel procent per jaar?

  1. Factor over 20 jaar:
  2. Per jaar:
  3. Afname per jaar: 2,1%

Controle: ✓

Valkuilen

  • Het percentage delen door het aantal jaren () in plaats van een wortel te nemen.
  • Het verschil gebruiken in plaats van de factor: is fout.
  • Bij een afname vergeten dat de factor kleiner dan 1 is.
  • Bij “per 10 jaar” de factor met 10 vermenigvuldigen in plaats van tot de macht 10 te nemen.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)