Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren: de reden bepalen uit “in gelijke stappen met een vaste factor”, een term berekenen, of bepalen na hoeveel stappen een grens wordt gehaald.

Wat moet je kunnen?

  • Herkennen dat een rij meetkundig is: het quotiënt van opeenvolgende termen is constant.
  • De reden berekenen uit twee termen, ook als er stappen tussen zitten.
  • Met een directe of recursieve formule bepalen na hoeveel stappen een grens wordt bereikt.

De kern

FormuleRij met beginterm en reden
recursief, met gegeven
direct (start bij )
reden uit twee termen, stappen ertussen, dus
  • Halveert iets elke periode, dan is ; groeit het 9% per stap, dan is .
  • “Na hoeveel stappen voor het eerst”: los op met de GR of maak een tabel, en kies de eerste gehele voorbij de grens.
  • Zie ook Groeifactor per tijdseenheid omrekenen en, voor sommen, Somrij en somteken.

Zo wordt het gevraagd

  • De vaste factor berekenen waarmee een ribbe in 9 stappen van 20 cm naar 4 cm gaat (2018-1 vraag 18).
  • Een beloning die elke 4 jaar halveert: vanaf welk jaar is ze kleiner dan 1 (2018-1 vraag 8).
  • “Ga met een berekening na” of de 29e dominosteen hoger is dan een gebouw, bij een factor 1,5 per steen (2025-2 vraag 4).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de factor over de hele periode, de wortel voor de reden of de vergelijking , hoe je die oplost, en het antwoord in de context.

Zo scoor je de punten. Bij 2018-1 vraag 18 (3p): 1p voor de factor , 1p voor de negendemachtswortel en 1p voor . Bij 2018-1 vraag 8 (4p): 1p voor de formule , 1p voor beschrijven hoe je oplost, 1p voor en 1p voor het jaartal; een tabel mag ook.

Uitgewerkt voorbeeld

Reden uit gelijke stappen (examenstijl, vergelijk 2018-1 vraag 18)

Een reeks bakjes wordt in 6 stappen met een vaste factor kleiner, van 50 cm naar 8 cm. Bereken de factor in drie decimalen.

  1. Factor over 6 stappen:
  2. 0,737

Controle: ✓

Wanneer onder een grens? (examenstijl, vergelijk 2018-1 vraag 8)

Een vergoeding is 80 euro in 2010 en halveert elke 4 jaar. Vanaf welk jaar is ze minder dan 1 euro?

  1. Na halveringen:
  2. geeft (GR); na 6 halveringen is het nog 1,25 euro.
  3. Na 7 halveringen (0,625 euro): 2038.

Valkuilen

  • De reden berekenen door te delen door het aantal stappen in plaats van een wortel te nemen.
  • Het aantal stappen verkeerd tellen: van steen 13 tot steen 29 zijn 16 stappen.
  • Bij “voor het eerst kleiner dan” naar beneden afronden.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt