Prioriteit: 🔴 Hoog
In 8 van de 8 examenjaren, bijna altijd binnen een afgeleide-vraag. Het correctievoorschrift zegt dan vaak: zonder kettingregel geen punten voor dat deel.
Wat moet je kunnen?
- In een formule de binnenste en buitenste functie herkennen.
- Met de kettingregel differentiëren, ook bij e-machten met een getal in de exponent.
- De kettingregel combineren met de product- of quotiëntregel.
De kern
| Functie | Afgeleide |
|---|---|
- De kettingregel staat op de formulelijst; de afgeleiden van de buitenste functies moet je kennen (zie Differentiëren van standaardfuncties).
- Schrijf eerst op wat de binnenste functie is en wat is.
- Bij Wiskunde B: Kettingregel.
Zo wordt het gevraagd
- De afgeleide van een wortel uit een kwadratische uitdrukking, om te laten zien dat een functie altijd stijgt (2022-3 vraag 15).
- De helling van een looppad uit (2021-1 vraag 12).
- De afgeleide van een logaritme van , voor de daling van een geluidsniveau per meter (2026-1 vraag 19).
Zo formuleer je het antwoord. Noem de binnenste functie en zijn afgeleide en schrijf de afgeleide als product: "".
Zo scoor je de punten. Bij 2022-3 vraag 15 (5p) is de afgeleide 2p waard; zonder kettingregel hoogstens 3p voor de hele vraag. Bij 2021-1 vraag 12 (4p) levert de afgeleide 2p op, maar zonder kettingregel krijg je voor dat deel 0p.
Uitgewerkt voorbeeld
e-macht met een getal in de exponent (examenstijl, vergelijk 2018-1 vraag 10)
. Geef .
- Binnenste functie ,
Wortel uit een uitdrukking (examenstijl, vergelijk 2021-1 vraag 12)
. Bereken de helling bij .
- ,
Controle: de grafiek is een halve cirkel die rechts van de top daalt, dus de helling is negatief ✓
Valkuilen
- De factor vergeten: is fout.
- differentiëren tot zonder de factor .
- Bij alleen of alleen meenemen; beide horen erbij.
- Bij de 2 in de noemer vergeten.
Test jezelf
Differentieer .
.
Differentieer .
.
Differentieer .
.
Examenvragen om te oefenen
Doe deze vragen uit echte examens
Alle vindplaatsen
Aangetroffen in 8 van de 8 examenjaren: 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 — 100%.
Examen Vraag Antwoord Bijlage 2026 tijdvak 1 vraag 19 · 5 punten antwoord — 2026 tijdvak 2 vraag 16 · 2 punten antwoord — 2025 tijdvak 2 vraag 16 · 4 punten antwoord — 2024 tijdvak 1 vraag 17 · 4 punten antwoord — 2023 tijdvak 2 vraag 6 · 4 punten antwoord — 2022 tijdvak 1 vraag 19 · 5 punten antwoord — 2022 tijdvak 3 vraag 15 · 5 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 12 · 4 punten antwoord — 2021 tijdvak 1 vraag 17 · 5 punten antwoord — 2021 tijdvak 2 vraag 7 · 5 punten antwoord — 2021 tijdvak 3 vraag 17 · 4 punten antwoord uitwerkbijlage 2019 tijdvak 2 vraag 8 · 3 punten antwoord — 2018 tijdvak 1 vraag 10 · 4 punten antwoord — Toelichting per vindplaats
- 2026 tijdvak 1: vraag 19 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — log(πr²) differentiëren met de kettingregel; zonder kettingregel 0p voor dat element (niet volledig juist: 1p).
- 2026 tijdvak 2: vraag 16 (2p): zichtbaar in correctievoorschrift — de factor 0,373 uit de exponent komt naar voren (e^(kt) differentiëren).
- 2025 tijdvak 2: vraag 16 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — kernonderdeel: ‘Toon aan dat deze formule voor de afgeleide juist is’: log(2/z − 1) differentiëren met de kettingregel, constante 2·0,0296/ln 10 = 0,0257.
- 2024 tijdvak 1: vraag 17 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — afgeleide van 1420·e^(−0,307T) en van 22/(…) met de kettingregel (of quotiëntregel).
- 2023 tijdvak 2: vraag 6 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — factor −0,02359 (resp. −0,02398) uit de exponent; zonder kettingregel max. 2p.
- 2022 tijdvak 1: vraag 19 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — factor 12 uit de exponent 12t.
- 2022 tijdvak 3: vraag 15 (5p): in vraagstelling en correctievoorschrift — kernonderdeel: afgeleide van √(12 742x + x²) = (12 742 + 2x)/(2√(12 742x + x²)); zonder kettingregel max. 3p.
- 2021 tijdvak 1: vraag 12 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — afgeleide van √(95,0625 − x²) = ½(95,0625 − x²)^(−½)·(−2x); zonder kettingregel 0p voor dat element. vraag 17 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — factor 0,1 van de binnenste functie; zonder kettingregel 0p voor dat element.
- 2021 tijdvak 2: vraag 7 (5p): zichtbaar in correctievoorschrift — L’ = 5,2561·1013,25·(1 − 0,0065h/288,15)^4,2561 · (−0,0065/288,15); zonder kettingregel 0p voor dat element.
- 2021 tijdvak 3: vraag 17 (4p): in vraagstelling en correctievoorschrift — dC/dR = 100·0,01/(1 + 0,01R) = 1/(1 + 0,01R); zonder kettingregel 0p voor dat element.
- 2019 tijdvak 2: vraag 8 (3p): zichtbaar in correctievoorschrift — afgeleide van e^(16,4 − 1,2t) is −1,2·e^(16,4 − 1,2t).
- 2018 tijdvak 1: vraag 10 (4p): zichtbaar in correctievoorschrift — factor 0,533 uit de exponent; zonder kettingregel 0p voor de afgeleide.
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)