Prioriteit: 🔴 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, vaak meerdere keren per tijdvak: een trendlijn of model opstellen uit twee punten (uit een figuur of tabel), en berekenen wanneer een grens of een andere lijn wordt bereikt.

Wat moet je kunnen?

  • De richtingscoëfficiënt en beginwaarde bepalen uit twee punten, een tabel of een figuur.
  • Een lineaire formule opstellen en de betekenis van vastleggen.
  • Berekenen wanneer een lijn een grens of een andere lijn snijdt, en dat terugvertalen naar de context.

De kern

BegripBetekenis
(richtingscoëfficiënt)toename van per stap van 1 in ; negatief bij een dalende lijn
(beginwaarde) bij
evenwijdige lijnenzelfde
  • Formule uit twee punten: eerst , dan door één punt in te vullen.
  • Snijpunt van twee lijnen: stel de formules gelijk en los op.
  • “Elk jaar evenveel erbij” of een trendlijn die “een rechte lijn is”: dat is een lineair model.
  • Lees punten uit een figuur zo ver mogelijk uit elkaar af; het correctievoorschrift geeft daarbij een afleesmarge.

Zo wordt het gevraagd

  • “Stel met behulp van de figuur een formule op” voor een kostprijs en bereken wanneer twee lijnen gelijk zijn (2018-1 vraag 1).
  • Het jaar berekenen waarin een lineaire groei een gegeven waarde zou bereiken (2026-1 vraag 2).
  • Het verband tussen twee temperatuurschalen opstellen uit twee referentiepunten (2022-3 vraag 1).

Zo formuleer je het antwoord. Noem de afgelezen punten, de richtingscoëfficiënt met berekening, de formule (met wat is), de vergelijking die je oplost en de conclusie in de context.

Zo scoor je de punten. Bij 2026-1 vraag 2 (4p): 1p voor twee afgelezen punten (marge 5), 1p voor de toename per jaar, 1p voor de vergelijking en 1p voor het jaartal. Bij 2018-1 vraag 1 (5p) is elke richtingscoëfficiënt in het interval goed, zolang die uit afgelezen punten volgt.

Uitgewerkt voorbeeld

Trendlijn uit een figuur en snijpunt (examenstijl, vergelijk 2018-1 vraag 1)

Uit een figuur lees je af: in 2010 kostte iets 14 cent, in 2018 9 cent, met een lineaire daling. Een tweede product kost ( in 2010). Wanneer kosten ze evenveel?

  1. , dus
  2. geeft , dus
  3. valt in 2017.

Controle: en ✓

Twee referentiepunten (examenstijl, vergelijk 2022-3 vraag 1)

Op een schaal X is 20 °X gelijk aan 0 °C en 80 °X gelijk aan 100 °C. Welke temperatuur in °C hoort bij 0 °X?

  1. 60 °X erbij is 100 °C erbij, dus °C per °X.
  2. : −33,3 °C.

Valkuilen

  • en omdraaien, of het minteken van een dalende lijn vergeten.
  • gelijkstellen aan de waarde in het eerste jaar terwijl ergens anders ligt.
  • Punten te dicht bij elkaar aflezen, zodat de richtingscoëfficiënt buiten de afleesmarge valt.
  • Een lijn verlengen door te tekenen in plaats van te rekenen, terwijl om een berekening wordt gevraagd.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen)

Onderwerpen die dit ondersteunt