Prioriteit: 🔴 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, in bijna elk tijdvak meerdere keren: als hele vraag (“hoeveel procent meer/lager”), als beginstap (percentage naar groeifactor) of als slotstap (antwoord in procenten).

Wat moet je kunnen?

  • Een procentuele toename of afname berekenen ten opzichte van de juiste referentie.
  • Percentages omzetten in groeifactoren en meerdere veranderingen combineren.
  • Vanuit een deel en zijn percentage het geheel terugrekenen.

De kern

SituatieZo reken je
”hoeveel procent meer is A dan B” (de “dan”-waarde in de noemer)
erbij / eraffactor /
meerdere veranderingen na elkaarfactoren vermenigvuldigen
is gelijk aan geheel
van 12% naar 15%3 procentpunt erbij, maar 25% meer
  • Absoluut = het verschil zelf, relatief = het verschil als deel (of percentage) van de referentie.

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken hoeveel procent … meer is dan …”, met een antwoord in hele procenten (2025-1 vraag 1).
  • Een daling over een kwartaal berekenen uit maandelijkse procentuele veranderingen in een figuur (2021-3 vraag 13).
  • Het geheel terugrekenen als een bekend aantal een gegeven percentage is (2024-1 vraag 13).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de berekening met de juiste noemer op, of de groeifactoren en hun product, en geef het antwoord in de gevraagde nauwkeurigheid met ”%”.

Zo scoor je de punten. Bij 2025-1 vraag 1 (3p): 1p per afgelezen waarde en 1p voor het percentage. Bij 2021-3 vraag 13 (4p): 1p voor de afgelezen percentages, 1p voor de groeifactoren, 1p voor het product en 1p voor het antwoord in hele procenten.

Uitgewerkt voorbeeld

De juiste noemer (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 1)

Een vogel verbruikt 84 kJ, terwijl 60 kJ bij zijn gewicht hoort.

  1. Hoeveel procent meer dan 60? 40%.
  2. Omgekeerd: hoeveel procent lager is 60 dan 84? , dus 28,6% lager.

Veranderingen na elkaar (examenstijl, vergelijk 2021-3 vraag 13)

Een waarde daalt 4%, stijgt 6% en daalt 10%. Wat is de totale verandering?

  1. Factoren: , en
  2. Product:
  3. Totaal: een daling van 8,4% (niet ).

Valkuilen

  • De verkeerde noemer: bij “meer dan B” deel je door B.
  • Percentages optellen in plaats van factoren vermenigvuldigen.
  • Procentpunt en procent door elkaar halen bij een verandering van een percentage.
  • Bij een gevraagde afname het minteken laten staan (“−8,4% afname”).

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt