Prioriteit: 🔴 Hoog

In 6 van de 8 examenjaren: als hele vraag (“hoeveel keer zo groot”, gewogen gemiddelde) of als stap in een onderzoeksvraag. Vaak met een afrondinstructie (gehelen, één of twee decimalen).

Wat moet je kunnen?

  • Berekenen hoeveel keer zo groot of zo klein iets is.
  • Een geheel verdelen volgens een verhouding.
  • Een gewogen gemiddelde berekenen (mengsels, gemiddelde per eenheid).

De kern

VraagBerekening
A is hoeveel keer zo groot als B?
A is hoeveel keer zo klein als B?
verhouding bij totaal delen van ; deel A
mengsel van met waarde en met
per eenheid (bijvoorbeeld salaris per punt)totaal gedeeld door aantal eenheden
  • Met grote getallen: werk met machten van 10, bijvoorbeeld .
  • “Twee keer zo groot” is , niet ; “twee keer zo groot geworden” is een toename van 100%.

Zo wordt het gevraagd

  • “Onderzoek hoeveel keer zo groot” een schatting is als het werkelijke aantal (2026-1 vraag 1).
  • De temperatuur van een mengsel van koud en warm water berekenen (2024-2 vraag 2).
  • Een salaris berekenen zodat het salaris per WAR-punt gelijk is aan dat van leeftijdgenoten (2024-1 vraag 20).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de deling op met welke grootheid boven en welke onder staat, en geef het antwoord in de gevraagde nauwkeurigheid (“8,5 keer zo groot”).

Zo scoor je de punten. Bij 2024-1 vraag 20 (3p): 1p voor de afgelezen waarde (alleen als die in het gegeven interval ligt), 1p voor de waarde per eenheid en 1p voor het antwoord in twee decimalen. Bij 2026-1 vraag 1 (2p): 1p voor de schatting en 1p voor de verhouding in één decimaal.

Uitgewerkt voorbeeld

Gewogen gemiddelde (examenstijl, vergelijk 2024-2 vraag 2)

Je mengt 2 liter water van 15 °C met 3 liter van 45 °C. Wat is de temperatuur van het mengsel?

  1. 33 °C

Controle: dichter bij 45 dan bij 15, want er is meer warm water ✓

Hoeveel keer zo groot (examenstijl, vergelijk 2026-1 vraag 1)

Een schatting geeft mogelijkheden, het werkelijke aantal is . Hoeveel keer zo groot is de schatting? Geef je antwoord in één decimaal.

  1. 4,8 keer

Valkuilen

  • De deling omdraaien: “A als B” betekent gedeeld door .
  • Bij een mengsel het gewone gemiddelde nemen in plaats van het gewogen gemiddelde.
  • Bij een verhouding delen door in plaats van door .

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

  • (geen)

Onderwerpen die dit ondersteunt