Prioriteit: 🟠 Midden

In 5 van de 8 examenjaren, meestal als stap in een grotere vraag (totale lengte, totaal aantal, totale opbrengst), soms als kern van een vraag van 2 tot 4 punten.

Wat moet je kunnen?

  • Een uitdrukking met het somteken lezen: welke termen worden opgeteld, van welke tot welke ?
  • Een som berekenen met de GR, door de termen op te tellen of met een somformule.
  • Het verband tussen een rij en zijn somrij gebruiken.

De kern

SituatieZo bereken je de som
rekenkundige rij
meetkundige rij , t/m
elke rijmet de GR de som van de rij laten uitrekenen
  • Somrij ; dan geldt .
  • Tel het aantal termen goed: van tot en met zijn het 11 termen.
  • De somformule voor een meetkundige rij staat niet op de formulelijst van het examen; in 2021-3 werd hij in de opgave gegeven.

Zo wordt het gevraagd

  • Een percentage berekenen “gebruik makend van bovenstaande somformule” (2023-1 vraag 8).
  • Aantonen dat met de formules van de rij en de somrij (2021-2 vraag 14).
  • Een totaal over vele jaren of onderdelen, waarbij de som een tussenstap is (2025-1 vraag 23).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf op welke som je berekent (welke termen, van waar tot waar), beschrijf hoe je hem met de GR uitrekent of schrijf de termen uit, en geef de uitkomst met eenheid.

Zo scoor je de punten. Bij 2023-1 vraag 8 (2p): 1p voor beschrijven hoe je de som met de GR berekent (of het uitschrijven van de termen) en 1p voor het antwoord in één decimaal. Bij 2025-1 vraag 23 levert “beschrijven hoe de totale lengte berekend kan worden” een eigen punt op.

Uitgewerkt voorbeeld

Totale lengte met een rekenkundige rij (examenstijl, vergelijk 2025-1 vraag 23)

Een kunstwerk bestaat uit buizen van 20 cm, 40 cm, 60 cm, …, 260 cm. Wat is de totale lengte?

  1. Elke buis is 20 cm langer: rekenkundige rij. Aantal buizen:
  2. Som: cm
  3. Met de GR: de som van voor tot en met geeft ook .

Controle: gemiddelde buis 140 cm, ✓

Valkuilen

  • Eén term te veel of te weinig optellen: let op of bij 0 of bij 1 begint.
  • De somformule voor een meetkundige rij gebruiken bij een rekenkundige rij (of omgekeerd).
  • Bij “aantal termen” vergeten +1 te doen: van 20 tot 260 in stappen van 20 zijn het 13 buizen, niet 12.

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)