Prioriteit: 🔴 Hoog

In 8 van de 8 examenjaren, 1–3 vragen per tijdvak (3–7p): “Bereken exact de maximale oppervlakte”, ”… waarvoor de lengte minimaal is”.

Wat moet je kunnen?

  • De te optimaliseren grootheid uitdrukken als functie van één variabele (met een nevenvoorwaarde).
  • Het domein uit de context halen.
  • Het extremum vinden met (of met de GR als dat mag) en aantonen dat het een max of min is.

De kern

Stappenplan

  1. Kies de variabele; schrijf de grootheid als (gebruik gegeven verbanden om andere variabelen te elimineren).
  2. Bepaal het domein (lengtes , binnen de figuur …).
  3. Los op.
  4. Controleer: tekenwisseling van , of , of vergelijk met de randen van het domein.
  5. Beantwoord de vraag: soms wordt de waarde van gevraagd, soms het maximum zelf.

Zo wordt het gevraagd

  • “Bereken exact de maximale oppervlakte van driehoek ACD.” via de afgeleide van (2025-2 vraag 10).
  • “Er is een waarde van a waarvoor de lengte van lijnstuk PQ minimaal is. Bereken exact deze waarde.” (2025-1 vraag 9).
  • “Bereken algebraïsch hoeveel voltijdbanen de investeerder moet inzetten om de productie Y maximaal te krijgen.” (2024-2 vraag 4).
  • “De baansnelheid van P is op één tijdstip minimaal. Bereken deze waarde van t.” (2026-1 vraag 10).

Zo formuleer je het antwoord. Schrijf de grootheid die maximaal of minimaal moet zijn als functie van één variabele, differentieer (noem de regel) en los afgeleide = 0 op. Vul de oplossing in om het maximum of minimum zelf te krijgen als dat gevraagd wordt, en zeg welke oplossing niet voldoet.

Zo scoor je de punten. 1p per stap: bij 2025-2 vraag 10 (5p) 1p voor de afgeleide van de binnenste functie, 1p voor de afgeleide van de oppervlakte, 1p voor afgeleide = 0, 1p voor en 1p voor de maximale oppervlakte. Bij 2024-2 vraag 4 leverde een afgeleide zonder product- of kettingregel 0 punten op voor dat onderdeel (2 punten).

Uitgewerkt voorbeeld

Maximale oppervlakte (examenstijl, vergelijk 2025-2 vraag 10)

met . Bereken exact de maximale oppervlakte.

  1. geeft (binnen het domein; en vallen af)
  2. gaat in van naar : maximum.

Doos zonder deksel

Uit een vierkant karton van knip je in elke hoek een vierkantje van en vouw je een open doos. Voor welke is de inhoud maximaal?

  1. , domein
  2. of ( valt af)
  3. 128 (maximum; aan de randen is ).

Valkuilen

  • Twee variabelen laten staan in plaats van er één te elimineren.
  • Niet controleren of het een maximum of minimum is.
  • Het maximum op de rand van het domein missen.
  • Alleen geven terwijl de maximale waarde gevraagd is (of andersom).

Test jezelf

Examenvragen om te oefenen


Ondersteunende onderwerpen

Onderwerpen die dit ondersteunt

  • (geen)