Prioriteit: π Midden
hoofdstuk 7. Een vast type opgave met een vaste opbouw: deelbaarheid, somformules met en ongelijkheden (diagnostische toets 8, gemengde opgave 28β29).
Wat moet je kunnen?
- Het driestappenschema volledig en netjes opschrijven.
- Deelbaarheid bewijzen door de uitdrukking voor te splitsen in een veelvoud plus de inductiehypothese.
- Somformules bewijzen via .
- Ongelijkheden bewijzen voor .
De kern
Bewijs met volledige inductie
- Inductiebasis: bewijs dat de bewering waar is voor (of de kleinste gevraagde ).
- Inductiehypothese: neem aan dat de bewering waar is voor . Inductiestap: bewijs dat ze dan ook waar is voor .
- Conclusie: de bewering is waar voor alle natuurlijke getallen (vanaf de basis).
| Type | Truc in stap 2 |
|---|---|
| deelbaarheid | schrijf de uitdrukking voor als |
| somformule | splits de laatste term af en vul de hypothese in |
| ongelijkheid | gebruik de hypothese en laat zien dat het restant groot genoeg is |
Zo wordt het gevraagd
- βBewijs met volledige inductie: 3Β²βΏβΊΒΉ + 2βΏβ»ΒΉ is deelbaar door 7 voor elk natuurlijk getal n β₯ 1.β (diagnostische toets 8a).
- βBewijs dat voor elk natuurlijk getal n β₯ 1.β (diagnostische toets 8b).
- βBewijs dat n! > 2βΏ voor elk natuurlijk getal n β₯ 4.β (opgave 36).
Uitgewerkt voorbeeld
Deelbaarheid (vergelijk H7 diagnostische toets 8a)
Bewijs dat deelbaar is door 7 voor elk natuurlijk getal .
- : β
- Neem aan dat deelbaar is door 7. Dan bevat een factor 7, en is deelbaar door 7 vanwege de inductiehypothese.
- Dus is deelbaar door 7 voor elk natuurlijk getal .
Somformule (vergelijk H7 diagnostische toets 8b)
Bewijs dat voor .
- : en β
- Neem aan dat . Dan
- Dus de formule geldt voor elk natuurlijk getal . β (controle: )
Valkuilen
- De inductiebasis overslaan of voor de verkeerde doen (bij "" begin je bij 4).
- In stap 2 terugrekenen vanuit wat je wilt bewijzen. Begin bij de linkerkant voor .
- Niet expliciet zeggen waar je de inductiehypothese gebruikt.
- De conclusie (stap 3) weglaten.
Test jezelf
Wat is de inductiebasis bij "bewijs dat deelbaar is door 8 voor "?
: , deelbaar door 8.
Hoe splits je zodat je de hypothese kunt gebruiken?
: een achtvoud plus de hypothese.
Oefenen
Goede opgaven om te oefenen
- H7 opgave 36β37 Β· uitwerking: ongelijkheid en deelbaarheid
- H7 opgave 42β44 Β· uitwerking: somformules (de uitwerking van 44 staat op de volgende pagina)
- H7 opgave A49 Β· uitwerking: aantal vlakdelen
- H7 diagnostische toets 8c Β· uitwerking: somformule vanaf
- Gemengde opgave 29 Β· uitwerking: vier pittige varianten
Bronnen
- Β§7.3 opgave 35 en Theorie A: Het domino-effect (blz. 117)
- Β§7.3 Voorbeeld: (blz. 118)
- Β§7.3 Theorie B: Somformules bewijzen (blz. 119)
- Β§7.3 Voorbeeld: (blz. 120)
- Terugblik Β§7.3 (blz. 122)
- Diagnostische toets 8 (blz. 135)
Ondersteunende onderwerpen
Onderwerpen die dit ondersteunt
- (geen)